Тибқи гузориши ин созмон, дар ҳашт кишвар - Бирма, Куба, Либия, Кореяи Шимолӣ, Сомалӣ, Судон, Туркманистон ва Узбакистон озодиҳои сиёсӣ ва шаҳрвандӣ дар сатҳи поинтарин қарор доранд. Дар ин кишварҳо аҳзоби мухолиф ва созмонҳову расонаҳои хабарии мустақил мамнӯъ ва ё саркӯб шудаанд, мардум ҳамарӯза хатари муҷозот барои ибрози андешаи ғайрро эҳсос мекунанд. Ба рӯйхати 17 кишвари мустабиди олам Фридом Ҳауз ҳамчунин Белорус, Чин, Кот д Ивуар, Гвинея, Эритрея, Лаос, Арабистони Саудӣ, Сурия ва Зимбабверо шомил кардааст. Мақомоти ин кишварҳо низ озодиҳои сиёсиро поймол мекунанд, ба ташкили созмонҳои мустақил иҷоза намедиҳанд, рӯзномаҳои мустақилро таҳти тафтиш қарор додаанд ва мунаққидони ҳукуматро муҷозот мекунанд.

Фридом Ҳауз дар робита ба вазъи ҳуқуқи башар дар Узбакистон навиштааст, ки баъд аз ошӯб дар шаҳри Андиҷон дар соли 2005, ҳукумати Ислом Каримов ба зиндон афкандани дигарандешон ва фишор болои расонаҳои мустақилро ташдид бахшид, созмонҳое, ки бо сармояи кишварҳои хориҷӣ фаъолият мекарданд, баста ва ё аз кишвар ронда шуданд. Фридом Ҳауз бори дигар аз ҳаводиси Андиҷон ёд овардааст, ки моҳи майи соли 2005 ба саҳнаи муқовимати неруҳои мусаллаҳ ва мардуми аз ситами ҳукумату фақру нодорӣ ба дод омада табдил шуд. Ҳудуди се ҳазор сокини Андиҷон, аз ҷумла, занону кудакон бо шиорҳои зиддиҳукуматӣ дар маркази шаҳр ҷамъ омаданд. Ҳукуматдорон ба хотири пароканда кардани тазоҳурот ва аз эътирозгарон холӣ кардани як бинои қаблан тасарруфшуда аз истифодаи неру кор гирифтанд.

Фридом Ҳауз бо такя ба иттилоъи шоҳидони ҳодиса навиштааст, ки сарбозон сӯи мардум оташ кушоданд, ҳатто сӯи онҳое, ки аз майдон фирор мекарданд ва ё ҷароҳат бардошта буданд. Ба иттилоъи расмии Тошканд, дар ин ҳодиса 187 нафар ба ҳалокат расиданд ва аммо манбаъҳои ғайрирасмӣ теъдоди кушташудагон дар ошуби Андиҷонро қариб 800 нафар ҳисоб кардаанд.

Олег Панфилов, раиси Маркази журналистикаи экстрималии Русия ва коршиноси масоили минтақа дар ташреҳи гузориши Фридом Ҳауз ба мо гуфт:

«Кишварҳое, ки он ҷо режимҳои худкома на фақат расонаҳои хабарӣ, балки ҳама талошҳои ташкили ҷомеъаи шаҳрвандиро таҳти назорат мегиранд, ҳамеша аз он доду фиғон мекунанд, ки созмонҳои байнулмилалӣ аз помолкунии ҳуқуқи башар дар ин кишварҳо ҳарф мезананд. Ва аммо худи онҳо барои ислоҳи вазъ иқдоме намекунанд ва чизеро тағйир намедиҳанд, аз ҷумла, баъд аз сари қудрат омадани раисиҷумҳури нави Туркманистон чизе тағйир наёфт, дар Узбакистон бошад, баъд аз ҳаводиси Андиҷон саркӯбкунӣ афзоиш ёфт ва на фақат ҳомиёни ҳуқуқи башар, на фақат хабарнигорон, балки ҳамкори мо Умеда Ниёзоваро низ ба зиндон афканданд.»

Аз нигоҳи Фридом Ҳауз, дар Туркманистон вазъи озодиҳои сиёсиву шаҳрвандӣ баъди сари қудрат омадани раисиҷумҳури нав Қурбонгулӣ Бердимуҳаммадов низ тағйир нахӯрдааст. Туркманистон, ба Иттилоти созмони Транспаренси Интернешнл, дар миёни 163 кишвари гирифтори фасод дар хати 142 қарор дорад. Дар ин кишвар озодии баён маҳдуд шудааст - ҳама расонаҳои хабарӣ ва садову симо таҳти назорати ҳукумат қарор доранд. Айни ҳол, дар Туркманистон теъдоди ками хабарнигорони хориҷӣ фаъолият мекунанд, зеро ҳукумат як гурӯҳи онҳоро аз кишвар берун кардааст. Аз ҷумла, соли 2005 хабарнигори оҷонси русии РИА Новости Виктор Панов бо иттиҳоми ҷосусӣ аз Туркманистон берун карда шуд. Соли гузашта хабарнигори Радиои Озодӣ Оғулсафар Муродова низ бо иттиҳоми ҷосусӣ маҳкум ба зиндон шуд ва бо сабабҳои то ҳол норӯшан дар маҳбас аз дунё даргузашт. Кристоф Уокер - раҳбари бахши пажуҳиши Фридом Ҳауз низ дар як сӯҳбат бо Радиои Озодӣ вазъи озодиҳои сиёсӣ, аз ҷумла, озодии матбуот дар Туркманистонро бадтарин дар минтақа арзёбӣ кард:

«Туркманистон дар пажуҳишҳои мо миёни кишварҳои бештар аз ҳама мустабид ҷойгир аст. Марги раисҷумҳур албатта дарро ба рӯи тағйирот боз кард ва аммо аз рӯи пажуҳишҳои ахир душвор аст гуфтан, ки ин дар то кай боз хоҳад монд. Албатта, афзоиши иттилоъ аз кишвар ва иҷозаи озодии матбуот барои кишвари фақиру дарбастае чун Туркманистон гоми басо муҳиме мебуд.»

Ба иттилоъи Фридом Ҳауз, ҳукумати Туркманистон озодиҳои мазҳабии шаҳрвандонро низ маҳдуд мекунад ва бархе аз гурӯҳҳои мазҳабӣ таҳти фишори шадид қарор доранд. Мақомот таълиму тадриси диниро назорат мекунанд, теъдоди масоҷид дар кишвар солҳои ахир ба карат коҳиш ёфт. Ҳукумат аз масоҷид ва ибодатгоҳҳои дигар адён тақозо дорад, ки китоби Сафармурод Ниёзов "Рӯҳнома"- ро ҳамеша рӯи даст дошта бошанд. Ҳарчанд Қонуни асосӣ баргузории намоишу гирдиҳамоиҳои осоиштаро иҷоза медиҳад, дар асл ин озодиҳо қариб ки комилан аз байн рафтаанд, омадааст дар гузориши Фридом Ҳауз.

Таъсиси захираи филизоти нодир бо сармояи 12 миллиард доллар дар Амрико арзиши саҳмияи ширкатҳои истихроҷи маъданро дар бозори бурс якбора боло бурд.

Ин сармоягузориро охирин талоши Вашингтон медонанд, ки барои пешгирӣ аз он чизе, ки мақомдорон онро “дасткории Чин дар нархи маъдани литиум, никел, металҳои нодир ва дигар маъданҳои муҳим” меноманд, равона шудааст.

Боло рафтани нархи ин металҳои нодир солҳо боз монеи рушди ширкатҳои истихроҷи маъдан дар Амрико шудааст. Саҳмияҳои ду ширкати амрикоӣ, аз ҷумла “Минералҳои нодири Амрико”, ки кораш истихроҷи ин навъи филизот аст, аз 7 то 16 дар сад дар як рӯз боло рафт.

Маъданҳои нодир барои истеҳсоли абзорҳои электронӣ, аз мошини барқӣ то аслиҳаи пешрафта, зарур аст.

Хабаргузории Блумберг, ки бори аввал хабари тарҳро нашр кард, навиштааст, ки Бонки содироту воридоти ИМА ширкатҳои истихроҷи металу маъданҳои нодирро 10 миллиард долллар сармоягузорӣ хоҳад кард.

Ҳадаф харидорӣ ва захира кардани маъдану металҳои нодир барои истеҳсоли мошин, ширкатҳои технологӣ ва дигар корхонаҳои саноатии Амрико мебошад.

Моҳи гузашта як гурӯҳ аз Ҳизби демократ ва Ҳизби ҷумҳурихоҳ дар Конгресси Амрико тарҳи қонунеро пешниҳод карданд, ки таъсиси захираи маъданҳои муҳимро ба маблағи 2,5 миллиард доллар пешбинӣ мекунад. Ин иқдом бо ҳадафи муътадил гардонидани нархҳо дар бозор ва ҳавасмандгардонии истихроҷу коркарди маъдан дар дохил рӯи даст гирифта шудааст.

Ҳаракат дар яке аз шоҳроҳҳои муҳими Тоҷикистон, ки шимоли кишварро ба шаҳри Душанбе мепайвандад, тайи ду ҳафтаи охир ба душвории зиёд печидааст.

Барфи зиёде, ки аз охири моҳи январ меборад, сабаби фаромадани баҳманҳо ё тармаҳои хурду бузурге шудааст, ки роҳи Душанбе-Чаноқро барои соатҳо мебанданд ё ҳаракатро дар он бисёр сахт мекунанд.

Ширкати IRS, мутасаддии нигоҳубин ва ҷамъоварии пул дар ин роҳ, рӯзи 3-юми феврал гуфт, тарма ду қитъаи роҳро бастааст ва поккорӣ идома дорад.

Роҳи Душанбе-Чаноқ шаҳри Душанберо бо вилояти Суғд мепайвандад ва як роҳи пурпечутоби кӯҳӣ ва айни замон муҳими Тоҷикистон ба ҳисоб меравад. Рӯзона аз он ҳазорон мошин ва садҳо тонна молу маҳсулот мегузарад ва қатъи равуо дар он ва таъхир дар расонидани молу коло зиёни иқтисодии зиёде ҳам мерасонад.

Мавридҳои зери барф мондану ҳалок шудани мусофирон ҳам дида шудааст. Рӯзи якуми январ дар ҳамин роҳ ва дар ноҳияи Варзоб ду нозири роҳ зери тарма монда ҷон бохтанд.

Дар ҳамин ҳол ҳавошиносони тоҷик ҳушдор додаанд, ки рӯзҳои 4 ва 5-уми феврал дар роҳи Душанбе-Чаноқ хатари фаромадани баҳман ё тарма вуҷуд дорад ва аз мардум хостаанд, зимни ҳаракат ва сафар дар ин минтақаҳо эҳтиёткор бошанд.

Навор дар Инстаграм:

Бритониё рӯзи дуюми феврал даҳ нафар ва як ниҳоди амниятии давлатии Эронро дар феҳристи таҳримҳои худ қарор дод.

Тибқи эълони расмии ҳукумати Бритониё, таҳримҳои нави ин кишвар фармондеҳони интизомии Ҷумҳурии исломии Эрон ва бархе аз афродро бинобар "нақзи ҷиддии ҳуқуқи башар" ҳадаф қарор медиҳад.

Ин афрод аз ҷумла ба саркӯби озодиҳои баён ва гирдиҳамоиҳои осоишта муттаҳам мешаванд.

Дар феҳристи ин таҳримҳо, Искандар Муъминӣ, вазири корҳои дохилӣ ва Бобаки Занҷонӣ, сармоядор ва тоҷири эронӣ низ шомил ҳастанд.

Тибқи ин таҳримҳо, дороиҳои ин афрод масдуд мешавад ва онҳо аз ҳаққи сафар маҳрум ҳастанд.

Бритониё пештар ҳушдор дода буд, ки дар сурати идомаи нақзи ҳуқуқи башар, таҳримҳо алайҳи Эронро сахттар мекунад.

Дар як соли гузашта дар Тоҷикистон се мансабдорро барои вайрон кардани қонуни танзими ҷашну маросим ҷарима кардаанд. Маблағи ҷарима ва номи мақомдорон ифшо нашудааст.

Масъулини Кумитаи дин ва танзими анъанаи Тоҷикистон рӯзи дуюми феврал дар нишасти хабарии ин ниҳод гуфтанд, дар маҷмӯъ дар соли 2025 1268 сокини кишвар барои поймол кардани муқаррароти қонуни танзим муҷозот шудаанд.

Ин афродро, ки бар хилофи қонун, ҷашни бошукӯҳе баргузор кардаанд ва ё масалан "оши худоӣ" додаанд, дар умум бештар аз 11 миллион сомонӣ ҷарима кардаанд.

Барои нақзи қонуни танзим аз 8 ҳазору 640 сомонӣ (беш аз 800 доллар) то 216 ҳазор сомонӣ, муодили бист ҳазор доллар, ҷарима карда мешавад. Барои шахсони мансабдор маблағи ҷарима аз 780 то 117 ҳазор сомони муайян шудааст. Бар асоси қонунгузории Тоҷикистон, мансабдорон барои вайрон кардани қонуни танзим метавонанд аз мақом барканор шаванд.

Масъулони Кумитаи дин дар гузашта гуфта буданд, ки мансабдорон роҳи фирор аз ин ҳолатро ёфтаанд ва баъзе аз онҳо аз тарси қонуни танзим ва расонаӣ шудани номашон, ҷашну маъракаи хонаводагии худро ба номи наздиконашон сабт ва барпо мекардаанд.

Додгоҳи ноҳияи Ашт як корманди “Душанбе Сити Бонк”-ро ба тасарруфи садҳо ҳазор доллари ин бонк гунаҳкор дониста, ҷазои сахт додааст.

Дар баёнияи расмӣ гуфта шудааст, ки яке аз инкассаторҳо дар камтар аз як ҳафта, яъне аз 25-уми июн то 30-юми июни соли 2025, бештар аз се миллиону 250 ҳазор сомонӣ ё бештар аз 270 ҳазор доллари бонкро зоҳиран барои муомила ва гирифтани суд дар биржаҳои “Универсал трейдинг” ва “Крантон груп” истифода кардаву аз даст додааст.

Додгоҳи ноҳияи Ашт аз ин корманди бонк М.Ҷ.З. ном бурда, гуфтааст, ӯ бо ин “кирдори худ ба “Душанбе сити бонк” зарари махсусан калони моддӣ расонид.”

Дар муҳокима, ки рӯзи 16-уми январи имсол сурат гирифтааст, корманди акнун собиқи бонкро барои аз худ кардани пули бонк ба 14 сол зиндони низомаш сахт маҳкум кардаанд.

Назари муттаҳам ба ҷиноят маълум нест.

Баъд аз раҳоӣ ин ҷавони 32-сола ҳақ надорад, то 5 сол дар ягон муассисаи молӣ ва ё бонк кор кунад.

Дар бораи ифтитоҳи парванда ба зидди ин ҷавон Вазорати корҳои дохилии Тоҷикистон моҳи июли соли 2025 хабар дода, гуфта буд, ки ӯ аз терминалҳои ноҳияи Ашт се миллиону ҳафтод ҳазор сомонии нақдро гирифта, на ба ҳисоби “Душанбе Сити Бонк”, балки ба ҳисоби худ гузаронда, ба бонк зарари бузурги молӣ расонидааст.

Нархи об ва хидматрасониҳои дигари коммуналӣ дар Тоҷикистон боло рафтааст.

Раиси Кумитаи хоҷагии манзилию коммуналӣ рӯзи 2-юми феврал дар нишасти хабарӣ гуфт, аз якуми январ нархи об ва хадамоти дигар барои мардум 15 ва корхонаҳо 30 дарсад афзуд.

Ба иттилои Ҷамшед Табарзода, арзиши як метри мукааб об барои аҳолӣ, ки 1 сомониву 30 дирам буд, акнун ба 1 сомониву 50 дирам расидааст.

Барои касоне, ки дастгоҳи ҳисоби об надоранд, арзиши об барои ҳар узви оила (аз 6-моҳа боло) ба ҳисоби миёна 8 сомониву 10 дирам таъйин шудааст.

Боло рафтани нархи об дар ҳолест, ки бахше аз сокинони Тоҷикистон аз мушкили дастрасӣ ба об нигаронӣ доранд. Сокинон дар бисёре аз деҳаҳо маҷбуранд, аз дурии чанд километр ба хонаашон об кашонанд ва ё аз мошинҳо об харанд.

Мақомоти Тоҷикистон барои ҳалли мушкили об дар ҷаҳон ба Созмони Милал пешниҳодҳо фиристода, дар Душанбе чанд нишасти бузург гузаронидаанд. Бо вуҷуди ин, то ҳол беш аз 30 дарсади аҳолӣ дар дохили кишвар ба оби ошомиданӣ таъмин набудаанд.

Мақомот дар Украина мегӯянд, ки рӯзи якуми феврал дастикам 17 нафар дар ду ҳамлаи ҷудогонаи Русия дар минтақаи Днепропетровск дар ҷануби Украина кушта шуданд.

Ба гуфтаи мақомот, 15 нафар пас аз он кушта шуданд, ки як паҳбоди русӣ дар наздикии як автобус дар минтақаи Павлоград бархӯрд.

Ду нафари дигар бар асари бархӯрди як паҳбод ба як хонаи шахсӣ дар маркази Днепропетровск кушта шуданд.

Дар ҳамин ҳол, мақомоти Украина гуфтанд, ки дар ҳамлаи Русия ба як зоишгоҳ дар шаҳри Запороже дастикам шаш нафар захмӣ шуданд.

Ин ҳамлаҳо дар ҳоле аст, ки интизор меравад даври нави гуфтугӯҳо байни Киев ва Маскав дар ҳафтаи ҷорӣ оғоз шавад.

Владимир Зеленский, раисҷумҳури Украина гуфтааст, ки ин даври гуфтугӯҳо рӯзҳои 4-5 январ дар шаҳри Дубайи Имороти Муттаҳидаи Араб баргузор хоҳад шуд.

Соли 2025 қариб 600 донишҷӯи тоҷикро аз Русия ихроҷ кардаанд. Ба гуфтаи Лутфия Абдулхолиқзода, муовини вазири маориф ва илми Тоҷикистон, ин донишҷӯёни рондашуда дар донишгоҳҳои кишвар таҳсилро давом доданд.

Лутфия Абдулхолиқзода охири ҳафтаи гузашта зимни нишасти хабарӣ гуфт, моҳи ноябри соли 2025 дар нишасти ҳайатҳои Тоҷикистон ва Русия масъалаи ихроҷи донишҷӯёни тоҷик аз Русия баррасӣ шуд ва иҷозаи бозгашти 730 донишҷӯ ба даст омад.

Инҳо донишҷӯёне будаанд, ки давоми ду соли ахир аз Русия ихроҷ шуда буданд. Лутфия Абдулхолиқзода гуфт, онҳо ба Русия ҳуҷҷатҳое пешниҳод карданд, ки нишон медиҳад, 730 донишҷӯ беасос хориҷ шудаанд. Баъди ин ба гуфтаи муовини вазир, Русия гуфтааст, 730 нафарро қабул мекунанд, вале аллакай қисми зиёди ин донишҷӯён "нахостанд ба Русия баргарданд".

Солҳои ахир шикоят аз мушкил шудани вуруди донишҷӯён ба ҳудуди Русия зиёд шудааст. Аксаран донишҷӯёни тоҷик ҳангоми бозгашт аз таътил ба Русия ё марзро гузашта наметавонистанд ё ба донишгоҳ роҳ намеёфтанд. Мақомоти кишвар гуфта буданд, Русия сабаби рондани донишҷӯёнро шарҳ намедиҳад.

Вазорати энергетика ва захираҳои об мегӯяд, ки соли 2025 Тоҷикистон содироти барқ ба хориҷи кишварро қариб якуним миллиард киловат соат ё 37 дарсад зиёд кардааст.

Ин дар ҳолест, ки дар бештари шаҳру ноҳияҳои Тоҷикистон аз моҳи сентябр лимит ё маҳдудияти реҷаи интиқоли барқ ҷорӣ шудааст.

Далер Ҷумъа, вазири энергетика ва захираҳои оби Тоҷиктстон 29-уми январ дар нишасти хабарӣ гуфт, соли гузашта Тоҷикистон ба хориҷ 5,3 миллиард киловат соат барқ содир кардааст.

Аз ҷумла, ба Афғонистон 1,7 миллиард киловат соат, ба Узбекистон 894,7 миллион киловат соат ва ба Қирғизистон 11,5 миллион киловат соат. Вазорат мегӯяд, ки беш аз 90 дарсади барқи содиротӣ дар моҳҳои апрел-сентябр, дар даврае, ки воридоти об ба обанбор зиёд аст, сурат мегирад.

Тибқи омори расмӣ, соли гузашта Тоҷикистон аз Узбекистон ва Қирғизистон 2,7 миллиард киловат соат барқ ворид кардааст.

Интиқоли барқ ба хориҷ дар шароите, ки мардуми Тоҷикистон бо маҳдудият барқ мегиранд, интиқодҳоро ба миён овардааст. Феълан сокинони деҳоти Тоҷикистон шабонарӯз то 6-8 соат барқ мегиранд.

Мақомоти Покистон рӯзи якшанбе гуфтанд, дар ҷараёни як амалиёти низомии 40-соата дар вилояти Балучистон 145 ҷангҷӯро куштанд.

Даргириҳо пас аз силсилаи ҳамлаҳои ҳамоҳангшудаи ҷудоиталабони балуч оғоз шуд, ки дар онҳо даҳҳо нафар ҷон доданд. Сарфароз Буғтӣ, намояндаи ҳукумати ин вилояти ҳаммарз бо Эрон ва Афғонистон гуфт, ки дар ҳамлаҳои ҷангҷӯён 17 маъмури неруҳои интизомӣ ва 31 ғайринизомӣ кушта шудаанд.

Ба гуфтаи мақомот, ҳамлагарон дар либоси мулкӣ вориди шифохонаву мактаб ва бозорҳо шуда, ба сӯи мардум оташ кушодаанд ва аз сокинон ҳамчун "сипари инсонӣ" истифода бурдаанд.

Масъулияти ин ҳамлаҳоро гурӯҳи мамнӯи "Артиши озодибахши Балучистон" ба уҳда гирифт. Ин гурӯҳ иддао кард, ки 84 сарбози Покистонро куштааст. Аммо артиши Покистон ин иддаоро рад карда, гуфт, ки низомиёни кишвар ҳамлаҳоро рафъ карданд ва иҷоза надоданд, ки ягон иншооти стратегӣ, ё шаҳр ба дасти ҷангҷӯён афтад.

Вазорати дифои Покистон мегӯяд, ҷангҷӯён бештар коргарон ва табақаҳои камбизоатро ҳадаф қарор медиҳанд. Артиши Покистон ин ҳамлаҳоро кори дасти ҷангҷӯёни таҳти ҳимояти Ҳинд хонд, аммо Деҳлӣ ин иттиҳомро "беасос" хонда, рад кард.

Вилояти Балучистон, ки бузургтарин ва камбизоаттарин минтақаи Покистон аст, даҳсолаҳо боз шоҳиди шӯришҳои ҷудоихоҳон мешавад. Онҳо талаб доранд, ки ҳиссаи бештари даромад аз ҳисоби манобеи табиии вилоят ба худи балучҳо дода шавад.

Владимир Зеленский раиси ҷумҳури Украина, хабар дод, ки даври нави музокироти сеҷониба дар бораи поён додан ба ҷанг дар Украина рӯзҳои 4 ва 5-уми феврал дар шаҳри Абузабии Имороти Муттаҳидаи Араб баргузор мешавад.

Ӯ афзуд, ки ин иттилоро аз ҳайати Украина дар музокирот дарёфт кардааст. Дар паёми Зеленский гуфта нашудааст, ки нишасти Абузабӣ рӯзи 1-уми феврал баргузор шуд ё на. Қаблан тамоми тарафҳо — Русия, Амрико ва Украина тасдиқ карда буданд, ки даври нави музокирот рӯзи якшанбе пешбинӣ шудааст.

То ҳол паёми Зеленский дар шабакаҳои иҷтимоиро дар мавриди санаи нави музокирот намояндагони Амрико ва Русия шарҳ надодаанд.

Рӯзи 31-уми январ Кирилл Дмитриев, фиристодаи хоси раиси ҷумҳури Русия дар аёлати Флорида бо ҳайати амрикоӣ, аз ҷумла Стив Уиткофф ва Ҷаред Кушнер, фиристодагони хоси Доналд Трамп мулоқот кард. Тарафҳо гуфтугӯҳоро "самарбахш" ва "созанда" хонданд.

Даври аввали музокирот бо ҳузури намояндагони Русия, Украина ва Иёлоти Муттаҳида рӯзҳои 23-24-уми январ дар Абузабӣ сурат гирифта буд. Ҷонибҳо аз пешрафт дар гуфтугӯҳо хабар доданд, ҳарчанд эътироф карданд, ки дар масъалаи марзҳо ва қаламравҳои ишғолшудаи Украина ҳанӯз ба созиши ниҳоӣ нарасидаанд.

Вазорати умури дохилии Тоҷикистон аз дуздии ғайриоддие хабар додааст, ки ба гуфтаи вазорат як ноболиғ ва ду ҷавон дар шаҳри Душанбе анҷом додаанд. Сухан дар бораи дуздии 5 кабӯтаре меравад, ки зоҳиран бисёр гаронқиммат ҳастанд.

Вазорати умури дохилӣ гуфтааст, ҳодиса дар ноҳияи Шоҳмансур ва аввалҳои моҳи январ рух додааст. Як навраси 17-сола ва ду ҷавони 22 ва 25-сола, ба гуфтаи вазорат “пинҳонӣ аз дохили анбори як зани 67-сола 5-адад кабутарро дуздида, аз ҷойи ҳодиса ғайб задаанд. Зарари расонидашуда 12 ҳазору 200-доллари амрикоиро ташкил медиҳад.“

Номи ҳеч яке аз гумонбарон ба дуздиро набурдаанд ва фақат гуфтаанд, ки ҳар се сокини Душанбе ҳастанд. Маълум нест, зарар фақат аз ҳисоби дуздии кабӯтарон аст ва ё ҳам зиён расондан ба моликияти зан, аз ҷумла вайрон кардани дари анбор, ё чизи дигар, аммо дар Тоҷикистон кабӯтароне ҳастанд, ки қиматашон аз 500 то ба 1000 доллар низ мерасад.

Аз ҷумла, кабӯтарҳои зебое, ки ба ғайр аз бозигариашон барои зоҳирии зебоашон талабгор доранд. Дар Тоҷикистон ва кишварҳои ҳамсоя ба мисли Узбекистон ва Афғонистон навъҳои кабӯтарҳои бозигаре ҳастанд, ки дар осмон рақс мекунанд ва қимате баъзе аз ин кабӯтарҳои нодир дар бозорҳои дохилӣ метавонад аз 500 то 5000 доллар ва ҳатто бештар аз он бошад. Вазорати умури дохилии Тоҷикистон гуфтааст, ки тафтиши парвандаи дуздии кабӯтарон идома дорад.

Дар панҷ соли охир содироти як навъи мева аз ҳудуди ноҳияи Мастчоҳи вилояти Суғд ба Афғонистон тақрибан номумкин шудааст. Мақомот гуфтанд, бо бозгашти Толибон ба қудрат, ин бозори муҳими худро аз даст доданд.

Баъди ба сари қудрат омадани гурӯҳи Толибон дар Афғонистон фурӯши чормағзи заминии кишоварзони ноҳияи Мастчоҳ ба сифр баробар шудааст. Ин нуктаро рӯзи 26-уми январ, Аъзам Ализода раиси ноҳияи Мастчоҳ зимни нишасти матбуотӣ баён кард.

Ализода гуфт, то ба сари қудрат омадани гурӯҳи Толибон ба Афғонистон 20-30 %-и чормағзи заминии Мастчоҳ ба ҳамсоякишвар содир мешуд, ё тавассути он ба Эрон интиқол меёфт. Аммо баъди ба сари қудрат омадани Толибон аз байн рафт ва ба маҳсулоти кишоварзони ноҳияро бе харидори муҳим гузошт. Ҳоло ҳосили чормағзи заминии солҳои гузашта дар хонаву анбори мардум истодааст.

Аъзам Ализода гуфт: “Дар як сол аз 8 то 12 ҳазор тонна ҳосили чормағзи заминиро кишоварзони ноҳия ба даст меоранд ва ҳамаи онро наметавонем дар бозори дохилӣ истеъмол кунем. Барои ҳалли мушкили пешомада бо соҳибкорони ноҳия ҳамкорӣ кардем, аллакай ба шаҳри Душанбе ва вилояти Хатлон ҳар ҳафта 20-30 тонна чормағзи заминиро ба ин минтақаҳо мебаранд, вале ин нокифоя аст.”

Раиси ноҳия дар баробари баёни мушкил изҳори хушнудӣ кард, Русия, ки соли гузашта содироти чормағзи заминиро манъ карда буд, имсол иҷозат додааст. Ҳоло соҳибкорон аз шаҳрҳои Исфара ва Истаравшану ноҳияи Бобоҷон Ғафуров аз Масчоҳ ба Русия чормағзи заминӣ содир мекунанд.

Аъзам Ализода гуфт, соли 2025 дар умум тақрибан 9 ҳазор тонна чормағи заминӣ ҷамъоварӣ шудааст, ки нисбат ба солҳои қаблӣ кам аст, зеро камбуди харидор ва танг шудани бозори ин навъи маҳсулот, сабаб шудааст, ки онро кам кишт кунанд.

Ноҳияи Мастчоҳ яке аз истеҳсолкунандагони асосии чормағзи заминӣ дар Тоҷикистон дониста мешавад. Ба гуфтаи кишоварзон, зиёда аз 90 дарсади чормағзи заминӣ дар вилояти Суғд дар Мастчоҳ парвариш мешавад. Чормағзи заминӣ аз анвои серғизои фаровардаҳои кишоварзӣ аст, ки дар саросари ҷаҳон харидори зиёд дорад.

Мақомот мегӯянд, ин бар асари садама дар сохтори барқрасонии Украина рух додааст, ки бо Молдова дар як шабакаи тақсими барқ пайваст ҳастанд.

Ба гуфтаи мақомоти Украина, садама натиҷаи моҳҳо ҳамлаи мушакии Русия ба сохтори барқрасонии ин кишвар аст, ки онро корношоям ва осебпазир кардааст.

Молдова ва Украина аз замони Шӯравӣ ҳалқаи муштараки тақсими барқ доранд.

Дар Кишинёв, пойтахти Молдова ва дигар шаҳрҳои бузург ҳаракати нақлиёти барқӣ (троллейбусҳо) қатъ шуда, чароғакҳои роҳнамо аз кор монданд. Беморхонаҳо ва иншооти муҳим ба истифода аз генераторҳои изтирорӣ гузаштанд.

Майя Санду, президенти Молдова, Русияро ба "бозии бераҳмона бо амнияти мардум" муттаҳам кард. Ӯ таъкид намуд, ки Русия аз нерӯи барқ ҳамчун силоҳ истифода мебарад, то Молдоваро барои интихоби роҳаш ба сӯи Аврупо ҷазо диҳад.

Ин бори аввал нест, ки Молдова қурбонии ҷанги энергетикӣ мешавад. Аз оғози ҳамлаи Русия ба Украина дар соли 2022, Молдова талош дорад вобастагии худро аз нерӯи барқи Русия ва Украина кам карда, ба шабакаҳои Аврупо (ENTSO-E) пайваст шавад.

Мақомоти Молдова хабар доданд, ки мутахассисон барои барқарор кардани интиқоли барқ тавассути хатҳои эҳтиётӣ аз Руминия кор мебаранд, аммо ин раванд аз сабаби сарбории зиёд дар шабака мушкил шудааст.

Эрон эълон кард, ки сар аз рӯзи 1-уми феврал барои ду рӯз машқҳои низомии дарёии Сипоҳи посдорони инқилоби исломиро дар тангаи Ҳурмуз баргузор мекунад.

Дар хабарномаи Фармондеҳии марказии ИМА дар шабакаи Х гуфта шудааст, ки Эрон тамрини эълоншударо бояд ба шакле анҷом диҳад, ки “аз эҷоди хатарҳои нолозим барои киштиронии озод дар масирҳои байналмилалии дарёӣ худдорӣ намояд".

Ба гуфтаи ин ниҳод, "гулӯгоҳи Ҳурмуз як гузаргоҳи байналмилалии дарёӣ ва як долони муҳими тиҷоратӣ мебошад, ки шукуфоии иқтисодии минтақаро таъмин мекунад."

Дар изҳорот ҳамчунин омадааст, ки "ҳамарӯза тақрибан 100 киштии тиҷоратии ҷаҳон" аз ин гулӯгоҳ барои додугирифт истифода мебаранд.

Ҳушдори Амрико дар ҳолест, ки новҳои ҳавопаймопар, киштиҳои низомӣ ва ҳавопаймоҳои низомии ин кишвар дар наздикиҳои Эрон ҷой гирифтаанд.

Ҳукумати Ҷумҳурии Исломии Эрон дар аввали моҳи январ ҳазорон нафарро, ки аз болоравии нарх ва беқурбшавии пули миллӣ эътироз доштанд, саркӯб кард. Омори дақиқи кушташудаҳо маълум нест, вале расонаҳо аз кушта шудани 5 то 30 ҳазор нафар гузориш медиҳанд.

Доналд Трамп, президенти ИМА ба Эрон ҳушдор дода буд, ки агар эътирозгаронро бикушад, посухи сахте хоҳад гирифт.