Пайвандҳои дастрасӣ

Хабари нав

Ҷанги Украина

Даҳҳо ҳазор мард аз Русия ба Осиёи Миёна фирор кардаанд

Тибқи як гузориши бахши марказии Радиои Аврупои Озод/Радиои Озодӣ, дар пайи эълони басеҷи нерӯҳои эҳтиётӣ дар Русия, ҳудуди 100 ҳазор мард аз он кишвар ба Осиёи Миёна омадаанд. Ин гузориш мегӯяд, дар шаҳри Орали Қазоқистон мақомоти маҳаллӣ ночор шудаанд, ба садҳо фирории рус дар толорҳои синамо ва паркҳо сарпаноҳ бидиҳанд.

Бинобар ин гузориш, раванди вуруди русҳо ҳамчунин боиси боло рафтани нархи иҷораи хона ва эътирози шаҳрвандони қазоқ шудааст. Қосимҷомарт Тоқаев, раиси ҷумҳури Қазоқистон, аз нияти худ барои гуфтугӯ бо Маскав барои пешгирӣ аз ин ҳуҷуми мавҷи муҳоҷирон хабар дод.

Тибқи ин гузориши Радиои Аврупои Озодӣ/Радиои Озодӣ, дар Тошканд, пойтахти Узбекистон ва дигар шаҳрҳои он кишвар шумори зиёде аз мардони рус "сармозада, хаста ва гурусна" дар кӯчаҳои ин шаҳрҳо ҳузур доранд.

Мақомоти тоҷик шумораи русиягиҳоеро, ки ахиран вориди Тоҷикистон шуданд, эълон накардаанд. Тибқи мушоҳидаи хабарнигорони Радиои Озодӣ, ин шабу рӯз меҳмонхонаҳои пойтахти Тоҷикистон аз муштариён пур аст ва масъулини меҳмонхонаҳо гуфтаанд, то чанд рӯзи дигар утоқҳои холӣ надоранд. Шумораи зиёди русиягиҳо дар шаҳрҳои дигари Тоҷикистон, аз ҷумла Хуҷанд ҳузур доранд.

Дар ҳамин ҳол, вазири корҳои хориҷии Гурҷистон рӯзи сешанбе ба хабарнигорон гуфт, шумораи афроде, ки аз Русия ба ин кишвар ворид мешаванд, дар рӯзҳои ахир тақрибан ду баробар шуда, аз панҷ ҳазор то шаш ҳазор нафари пешина ба 10 ҳазор нафар дар рӯз расидааст.

Мақомоти марзбонии Муғулистон ҳам гуфтаанд, ки вуруди русҳо ба ин кишвар се баробар шудаааст ва рӯзе ба се ҳазор расидааст.

Ҳамзамон, тайи рӯзҳои гузашта эътирозҳо ба сарбозгирӣ барои басеҷи бахше аз нерӯҳои эҳтиётии артиши Русия дар шаҳрҳои мухталифи ин кишвар идома доштааст ва беш аз ду ҳазор нафар дар 35 шаҳри Русия бинобар мухолифат бо ин фармон боздошт шудаанд.

Дар ҷараёни даргирии пулис бо эътирозгарон дар Доғистон, ки бештари сокинони он мусалмонон ҳастанд, низ ҳадди ақал 100 нафар дар ду рӯзи гузашта боздошт шудаанд. Ба гуфтаи мақомоти маҳаллӣ, дар Иркутск низ як ҷавони 25-сола ба тарафи дафтари сабти номи сарбозони эҳтиётӣ, тирандозӣ кардааст.

Маскав мегӯяд, минтақаҳои ишғолшудаи Украина ба ҳамроҳшавии худ ба Русия раъйи мусбат доданд

Мақомот дар Маскав иддао карданд, ки раъйдиҳандагон дар чор минтақаи ишғолшудаи Украина дар ҳамапурсие, ки тибқи қонунҳои байналмилалӣ ғайриқонунӣ хонда мешавад, ба пайвастани ин минтақаҳо ба Русия раъйи мусбат доданд. Ҷониби Украина ва ҷомеаи ҷаҳонӣ ин раъйпурсиро "сохтагӣ" хондааст.

Масъулини ҳукуматҳои таъйиншуда дар минтақаҳои ишғолшудаи Украина гуфтаанд, ки дар Донетск ва Луганск сокинон мутаносибан 99 ва 97 дарсад раъйи мусбат доданд. Ин омор дар Херсон 87 дарсад ва дар Запороже 93 дарсад будааст.

Киев ва кишварҳои ҷаҳон борҳо ин ҳамапурсиро, ки панҷ рӯз давом кард, маҳкум карда ва онро "сохтагӣ" ва "номашруъ" хонданд ва гуфтанд, ки сокинони ин минтақаҳо аз тарси ҷони худ маҷбур шуданд дар ин раъйпурсӣ иштирок кунанд.

Владимир Зеленский, раиси ҷумҳури Украина шоми сешанбе дар суханронии худ гуфт, "ин мазҳака дар сарзаминҳои ишғолӣ ҳатто тақлиде аз як ҳамапурсӣ низ набуд".

Раванди пайвастшавии ин чаҳор минтақа ба хоки Русия эҳтимолан тайи чанд рӯзи оянда оғоз шавад. Дар қадами баъдӣ ҳукуматҳои таъйиншуда аз сӯи Маскав дар минтақаҳои ишғолшуда ба таври расмӣ аз Владимир Путин, раиси ҷумҳури Русия хоҳанд хост, ки ин минтақаҳо ба хоки Русия ҳамроҳ шаванд.

Путин пеш аз ин таъкид карда буд, ки ин минтақаҳо пас аз ҳамапурсӣ аз ҳимояти комили Русия бархӯрдор хоҳанд буд.

Валентина Матвиенко, раиси Шӯрои Федератсияи Русия гуфтааст, ки палатаи болоии порлумони Русия метавонад рӯзи шанбе дар бораи пайвастшавии сарзаминҳои ишғолии Украина ба Русия тасмим бигирад.

Расонаҳо тахмин мезананд, ки Путин эҳтимолан рӯзи ҷумъа дар назди вакилони ҳар ду палати порлумони кишвараш ба таври расмӣ ҳамроҳкунии ин чаҳор минтақа ба хоки Русияро эълон кунад.

Ин ҳамапурсии ғайриқонунӣ метавон ҷанг миёни Русия ва Украинро сахттар кунад.

Ҷанги сахт дар Украина идома дорад, фирори мардон аз Русия

Сафарбарии нерӯҳои эҳтиётӣ ба артиши Русия

Рӯзи 27-уми сентябр ҷангҳои сахт байни нерӯҳои Украина ва Русия дар шарқи Украина ва вилояти шимолушарқии Харков идома кард. Дар дохили Русия мақомот саркӯби тазоҳургаронеро идома медиҳанд, ки аз фармони раиси ҷумҳур Владимир Путин барои сафарбарии иловагӣ ба артиш ва барои ҷанг дар Украина норозӣ ҳастанд.

Владимир Зеленский, раиси ҷумҳури Украина, гуфт, вилояти Донетск ҳам барои Украина ва ҳам Русия дорои авлавият аст ва даргириҳо дар чандин шаҳрак идома доранд, чун нерӯҳои Русия мехоҳанд, дар ҷануб ва ғарби кишвар пешравӣ кунанд.

Зеленский дар муроҷиати видеоӣ дар шаби 26-уми сентябр гуфт, вазъ дар вилояти Донетск “бисёр бад” аст. Ӯ афзуд: “Мо ҳама корро мекунем, то пеши роҳи душманро бигирем. Ин ҳадафи рақами яки мо аст, зеро Донбас барои таҷовузгарон низ ҳадафи рақами 1 аст.”

Мақомоти вилоятӣ айни замон мегӯянд, ки Русия бо истифода аз дронҳои эронӣ дар чанд рӯзи гузашта камаш панҷ дафъа ба вилояти Одесса зарба задааст. Валентин Резниченко, раиси вилояти Днепропетровск, дар Телеграм навишт, ки мушакҳои Русия ба фурудгоҳи шаҳри Кривой Рог бархӯрда, зербунёдҳои онро вайрон ва фурудгоҳро ғайриқобили истифода кардаанд.

Фармондеҳии нерӯҳои мусаллаҳи Украина дар ҷануби кишвар рӯзи 27-уми сентябр гуфт, ки онҳо дар ҳамлаи ҷавобӣ дар вилояти Херсон 77 сарбози Русияро куштаанд, шаш тонк, панҷ ҳовитзер ва се аслиҳаи маҳви тонк ва 14 мошини зиреҳпӯшро аз байн бурдаанд. Иддаое, ки тасдиқи он аз манобеи мустақил номумкин аст.

Даргириҳо дар вилояти шимолушарқии Харков ҳам авҷ гирифтааст, ки нерӯҳои Украина ҳамин моҳ дар онҷо ба ҳамлаи ҷавобӣ гузаштанд. Сарбозони Украина амалиётро барои аз кор андохтани пул ва дигар гузаргоҳҳо дар рӯдхонаҳои вилоят идома медиҳанд, то роҳҳои таъминоти сарбозони Русия дар ҷанубро аз байн баранд.

Аммо дар дохили Русия маъракаи ҷалби 300 ҳазор нерӯи иловагӣ ба артиш идома дорад. ОВД-инфо, як созмони ҳомии ҳуқуқ, ки омори боздоштҳои сиёсиро дар Русия сабту ҷамъоварӣ мекунад, гуфт, то 25-уми сентбяр 2353 нафар дастгир шудаанд ва боздошти 141 нафари дигарро рӯзи 26-уми сентябр сабт кардаанд.

Дар Русия танқиди ончӣ ки мақомот “амалиёти махсуси низомӣ” дар Украина меноманд, манъ аст. Ҷанг рӯзи 24-уми феврали имсол шуруъ шуд.

Вебсайтҳои хабарии “Медуза” ва “Новая Газета Европа”, ки аз хориҷ фаъолият мекунанд, бо такя ба ду мақоми Русия навиштаанд, ки мақомот ният доранд, хуруҷи мардон аз кишварро манъ кунанд. Сабаб фирори ҷавонону мардони зиёд аз сафарбарӣ ба артиш ва тарки Русия кардани онҳо будааст.

Бино ба гузоришҳо, танҳо дар як роҳе, ки ба Гурҷистон мерасонад, баъзе мошинҳо бояд 48 соат мунтазир бишаванд, то навбаташон барои вуруд ба хоки Гурҷистон бирасад. Ин кишвар бо Русия низоми бераводид дорад. Теъдоди русзабонҳо дар Душанбе ҳам дар ин рӯзҳо бисёр зиёд шудааст.

Дмитрий Песков, сухангӯи ҳукумати Русия рӯзи 26-уми cентябр дар бораи эҳтимоли бастани марзҳо ба хабарнигорон гуфт: “Ман дар ин бора чизе намедонам. То кунун қароре дар ин бора қабул нашудааст.”

Дар Вашингтон Карин Жан Пийер, сухангӯи Кохи Сафед гуфт, Амрико масъалаи додани ҳаққи паноҳандагӣ ба онҳоеро баррасӣ мекунад, ки аз маъракаи сафарбарӣ ба ҷанг дар Украина фирор кардаанд.

"Барои 4 моҳ рафтанд, дигар барнагаштанд." Таъсири ҷанг дар Украина ба пойгоҳи ҳарбии Русия дар Тоҷикистон

Нерӯҳои Русия ҳангоми тамрин дар наздикии марзи Тоҷикистон бо Афғонистон. Тобистони соли 2021
"Озодӣ" ва "Азаттик", ду расонаи RFE/RL, дар таҳқиқи хурде якҷоя талош карданд, бифаҳманд, ки ҷанг дар Украина ба вазъи пойгоҳҳои низомии Русия дар Тоҷикистон ва Қирғизистон чӣ таъсир дорад. Дар ин матлаб аз пойгоҳи 201-уми Русия дар Тоҷикистон мегӯем. Дар бораи пойгоҳи "Кант" дар Қирғизистон инҷо бихонед.

"Рӯзҳои наздик 600 нафари дигарро ҳам мебаранд"

Русия бахше аз низомиёни худро аз пойгоҳи 201-и ин кишвар дар Тоҷикистон ба ҷанги Украина бурдааст. Интиқоли низомиёни рус ба Украина ба иттилои манобеи Радиои Озодӣ асосан аз пойгоҳи 201 дар шаҳрҳои Душанбе ва Бохтар сурат гирифтааст.

Ба камияш чаҳор манбаъ аз дохил ва беруни пойгоҳ тасдиқ намуданд, ки дар бештар аз 6 моҳи ҷанг низомиёни зиёде аз ин ҷо ба Украина фиристода шудаанд.

Сарбозони рус рӯзҳои истироҳат зиёд ба харид, оббозӣ ва тарабхонаҳо мерафтанд, вале ҳоло танҳо чанд зану кӯдаки русро мебинеду бас.
Ронандаи таксӣ дар Бохтар

Василий Маховой, масъули бахши иттилооти пойгоҳи 201-и Русия дар Тоҷикистон, рӯзи 28-уми август ба Радиои Озодӣ ирсоли низомиёни пойгоҳро ба ҷанги Украина тасдиқ ё рад накард. Ӯ барои шарҳи мавзуъ номаи расмӣ хсот. Ин дар ҳоле буд, ки Радиои Озодӣ ҳанӯз 5-уми август ба фармондеҳии пойгоҳ номаи расмӣ фиристода, дар он суолҳоеро роҷеъ ба таъсири ҷанги Украина ба зарфиятҳои пойгоҳ ва куллан таъмини амнияти Тоҷикистон ба миён гузошта буд. Ба ин нома то ҳоло ҷавоб наомадааст.

Радиои Озодӣ сабти суҳбатҳоеро дорад, ки бино бар онҳо аз 1000 то 1500 сарбозу афсари пойгоҳи 201-и Русия ба Украина интиқол дода шудаанд. Яке аз низомиёни ин пойгоҳ ба шарти зикр нашудани номаш рӯзи 27-уми август ба Радиои Озодӣ гуфт, "рӯзҳои наздик 600 нафари дигарро ҳам мебаранд." Чунин омодагиро яке аз низомиёни дигари пойгоҳ низ тасдиқ кард ва афзуд, қабл аз ин гурӯҳи 600-нафарӣ, шуморе аз ҳамхидматонашро ба Украина бурда буданд.

Низомиёни пойгоҳ аз сӯҳбати ошкоро дар мавриди интиқолашон аз Тоҷикистон ба Украина худдорӣ мекарданд. Бо чанде аз онҳо, ки ҳамсуҳбат шудем, тасдиқ мекарданд ки "нафарони зиёдеро ба Украина равон кардаанд", вале омори дақиқтареро гуфтан намехостанд ё намедонистанд.

"Супориши хӯрокворӣ аз тарафи пойгоҳ кам шуд"

Пойгоҳи 201-и Русия дар кӯчаи Ҷаббор Расулови Душанбе анборе дорад, ки ба иттилои кормандонаш, дар он ҷо маводи озуқа ва баъзе аз техникаи корношоями пойгоҳ нигаҳдорӣ мешавад. Аз қисмати роҳи асосӣ бинои анбор чандон назаррас нест ва ҳеч навиштае низ дар пушти дар ё девори он дида намешавад, ба ҷуз аз огоҳие, ки дар он "минтақаи хатарнок" зикр шудааст.

Анбори озуқавории пойгоҳи 201-ум дар Душанбе
Анбори озуқавории пойгоҳи 201-ум дар Душанбе

Яке аз кормандони ин анбор ба Радиои Озодӣ гуфт, бар асоси фармони раҳбарони пойгоҳ ширкатҳои русӣ ба инҷо маҳсулотро интиқол медиҳанд. Ӯ таъкид намуд, ки ҷанг дар Украина шумори низомиёни пойгоҳи 201-и Русияро дар Душанбе кам кард ва аз ин ҳисоб супориши хӯрокворӣ аз тарафи пойгоҳ ба таври қобили мулоҳиза коҳиш ёфтааст.

"Ин ҷо то соли 2012 як анбори бузург буд. Баъдан бахши нигаҳдории маҳсулот ном гирифт, ки дар чанде аз анборҳои иҷораи маҳсулоти низомиён нигоҳдорӣ мешавад, лекин миқдораш акнун зиёд нест,"-гуфт ӯ.

Ҳамсуҳбати мо таъкид намуд, ки ӯ шахси низомӣ нест, вале солҳо боз дар бахши нигоҳдории маҳсулот кор кардааст ва то ҷое дар бораи ирсоли низомиёни пойгоҳ ба Украина маълумот дорад.

"Аз ҳазор нафар бештар, яъне ҳудуди якуним ҳазор низомӣ аз пойгоҳ ба ҷанг рафтаанд. Шояд ин омор тағйир ёфта бошад, дақиқашро намедонам. То ҷое медонам, низомиён барои на зиёда аз чаҳор моҳ барои ширкат дар амалиёти махсус дар Украина рафта буданд, ки баъди ин муддат бояд бармегаштанд, вале то ҳол наомадаанд. Мегӯянд, баъди чор моҳи амалиёт дар рухсатиянд,"-афзуд ҳамсубати мо.

Шаҳраки низомиён. "Иҷорашин намеёбам"

Маконе, ки пойгоҳи ҳарбии Русия ҷойгир аст бо номи "военний городок" ё шаҳраки низомиён дар Душанбе маъруф аст. Сокинони маҳаллӣ, ки дар наздики ин шаҳрак ба тиҷорату таксиронӣ машғуланд, ба Радиои Озодӣ гуфтанд, ки имрӯзҳо шумораи муштариёнашон аз ҳисоби низомиёни пойгоҳ кам шудааст.

"Пештар зиёд меомаданд, гаштугузорашон низ бештар ба назар мерасид. Бубинед, ҳоло кам шудаанд. Харидкунӣ низ аз сӯи сарбозони рус мисли моҳҳои пеш нест, чунки бахше аз муштариёни моро ба ҷанги Украина бурдаанд," - гуфт яке аз тоҷирони маҳаллӣ, ки нахост номаш зикр шавад.

Наздикии пойгоҳи ҳарбии Русия дар Душанбе
Наздикии пойгоҳи ҳарбии Русия дар Душанбе

Наздик ба даромадгоҳи пойгоҳи Русия дар Душанбе ғайр аз тоҷирон, ронандаҳои таксӣ низ ҳамеша дида мешаванд, ки мунтазири муштариянд. Онҳо ба сарбозон бар ивази маблағ хидмат мерасонанд.

Яке аз ронандаҳо, ки солҳо боз дар ин ҷо ба таксиронӣ машғул аст, ба Радиои Озодӣ гуфт, то ҷое медонад 500-600 нафарӣ се дафъа низомиёнро аз аз ин пойгоҳ ба ҷанг дар Украина бурдаанд: "Инро худи низомиёне, ки мешиносам ба ман нақл карданд. Чанд шиноси дигар, ки муштарии доимӣ буданд, ҳоло нестанд. Аз ҳамкоронашон пурсидам, гуфтанд, онҳоро ҳам ба Украина бурдаанд. Аз ин ҳисоб ҳозир нисбат ба рӯзҳои пеш муштарӣ кам аст."

Бахше аз низомиёни рус хонаҳои атрофи пойгоҳро ба иҷора мегирифтанд. “Онҳо пули нағз медоданд”, -- мегӯяд Абдураҳим Солеҳов, ки хонаашро ба афсарони рус иҷора медод. “Ду моҳ аст, иҷоранишини нав намеёбам. На фақат афсарон, сарбозони шартномавӣ ҳам дар кофтукови иҷора меомаданд, зиёд меомаданд. Ҳоло касе намеояд”, -- афзуд ин соҳибхона.

Нақли Намозалӣ ва Саша

Дар пайи ҷанги Русия дар Украина гаштугузори сарбозони рус на танҳо дар ҳудуди Душанбе, балки дар шаҳри Бохтар низ ба иттилои сокинони маҳаллӣ камтар шудааст.

Авазалӣ, яке аз сокинони маҳаллӣ, ки дар назди пойгоҳи низомии Русия дар Бохтар таксӣ меронад, гуфт, "сарбозони рус рӯзҳои истироҳат зиёд ба харид, оббозӣ ва тарабхонаҳо мерафтанд, вале ҳоло танҳо чанд зану кӯдаки русро мебинеду бас."

Намозалӣ, пешхидмати тарабхонаи "Эҳсон", ки онҷо сарбозони рус бештар мерафтанд, гуфт, "аз рӯи нақли ниёзомиён аз Бохтар 200 нафар ба Украина рафтаанд." Саша, пешхидмати дигари як тарабхона дар Бохтар, рӯзи 28-уми июл ба Радиои Озодӣ гуфт, ду рӯз пеш муштариёнаш, низомиёни пойгоҳ, бо ӯ худоҳофизӣ карда, "ба Украина рафтаанд".

Рухсора Ганҷиева, зане, ки дар кӯчаи Айнии шаҳри Бохтар мағоза дорад, гуфт, "намедонам аз чӣ сабаб аст, ҳоло низомиҳои рус, хусусан сарбозон кам шудаанд, ба мағоза кам ворид мешаванд, савдои мо аз ҳамин ҳисоб кам шудааст, онҳо одатан об ва гоҳе пиво мехариданд."

"Русия дар Ҳарбмайдон тамрин мегузаронад"

Бо оғози ҷанг дар Украина, ки беш аз ним сол гузашт, бо ширкати нерӯҳои Русия дар Тоҷикистон то ҳол ягон машқи муштараки низомӣ анҷом наёфтааст. Ин дар ҳолест, ки соли 2021 Русияву ҳампаймонҳояш аз Созмони Паймони Амнияти Дастҷамъӣ дар Тоҷикистон як силсила машқҳои низомӣ барпо карда буданд.

Тонку низомиёни Русия дар наздикии сарҳади Тоҷикистон бо Афғонистон. Моҳи июли 2021
Тонку низомиёни Русия дар наздикии сарҳади Тоҷикистон бо Афғонистон. Моҳи июли 2021

Мақомоти расмии Тоҷикистон дар мавриди баргузории тамринҳои низомӣ дар моҳҳои наздик шарҳе намедиҳанд. Як намояндаи пойгоҳи 201-уми Русия дар Душанбе гуфт, моҳи октябр дар Тоҷикистон бо ширкати нерӯҳои ин кишвар тамринҳои низомӣ баргузор хоҳад шуд.

"Дар моҳи октябр дар Ҳарбмайдон машқҳо ё тамринҳои низомӣ дар назар аст. Оғоз мешавад аз Қазоқистон, сипас дар Қирғизистон ва баъдан дар миёнаҳои октябр дар Ҳарбмайдони Тоҷикистон," -- афзуд ӯ. Ҳамсуҳбати мо ҷузъиёти бештар надод.

Агар чунин машқҳои низомӣ баргузор шаванд, ин нахустин тамринҳои нерӯҳои Русия дар Тоҷикистон пас аз оғози ҳамла ба хоки Украина аст.

Як манбаи наздик ба пойгоҳи 201-и Русия гуфт, баргузор нашудани тамринҳои низомии Русия дар Тоҷикстон ба ҷангҳои ин кишвар дар Украина бастагӣ дорад. Ҳарчанд масъулони пойгоҳ аз шарҳи расмии мавзуъ худдорӣ мекунанд, ҳамсуҳбатони мо гуфтанд, нооромиҳои охир дар Украина на танҳо ба кори пойгоҳи низомии Русия дар Тоҷикистон, балки дар дигар кишварҳо низ таъсир гузоштааст.

Тамрини якҷояи нерӯҳои Тоҷикистону Русия
Тамрини якҷояи нерӯҳои Тоҷикистону Русия

Пойгоҳи 201-и артиши Русия дар Тоҷикистон бузургтарин пойгоҳи хориҷии нерӯҳои хушкигарди артиши он кишвар ба шумор меравад. Воҳидҳои ин пойгоҳ дар шаҳрҳои Душанбе ва Бохтар ҷойгир буда, соли 2012, бо имзои як қарордод замони ҳузури он дар Тоҷикистон то соли 2042 дароз карда шуд.

Охири соли 2015 ин дивизия пойгоҳи худро аз Кӯлоб ба ноҳияи Рӯдакӣ кӯчонд. Дар гузашта шумори низомиёни пойгоҳи 201-и Русия ҳудуди 6-7 ҳазор гуфта мешуд. Шумори низомиён ва техникаи ҳарбии ин пойгоҳ пайваста тағйир меёбад.

Русия тувагиҳоро аз Қирғизистон ба ҷанги Украина бурдааст

Нерӯҳои Русия дар Мариуполи Украина, 13-уми апрели 2022
"Озодӣ" ва "Азаттик", ду расонаи RFE/RL, дар таҳқиқи хурде якҷоя талош карданд, бифаҳманд, ки ҷанг дар Украина ба вазъи пойгоҳҳои низомии Русия дар Тоҷикистон ва Қирғизистон чӣ таъсир дорад. Дар ин матлаб аз пойгоҳи "Кант" дар Қирғизистон мегӯем.

Русия аз пойгоҳи ҳавоии "Кант" дар Қирғизистон ба ҷанги Украина сарбоз фиристодааст. Бахши қирғизии Радиои Озодӣ муайян кард, ки даҳҳо низомӣ аз Ҷумҳурии Тува* то оғози ҷанг дар Украина дар пойгоҳи низомии Русия дар шаҳри Кант, 20-километрии пойтахти Қирғизистон, хидмат мекарданд. Дертар баъзе аз онҳо дар Украина кушта шуданд. Сокинони маҳаллӣ мегӯянд, пас аз ҳамлаи Русия ба Украина, "даробаро" дар пойгоҳи ҳавоии "Кант" нисбат ба пештара камтар шудааст.

*Тува яке аз фақиртарин минтақаҳои Русия ба шумор меравад. Маоши миёнаи ин ҷумҳурӣ наздик ба 10-15 ҳазор рубл аст. Аз ин рӯ, хидмати шартномавии ҳарбӣ барои сокинони он яке аз роҳҳои таъмини оила шумурда мешавад.

"Нимашон кушта шуданд, дигарон асир уфтоданд"

"Тувагиҳо моро ба мисли мардуми худ медонистанд. Аз ин рӯ, бо онҳо муносибати хуб доштем. Пас аз оғози ҷанг дар Украина дигар онҳоро надидем,” - гуфт яке аз сокинони маҳаллаи наздик ба пойгоҳи ҳавоии "Кант".

Вақте ба Тува расиданд, ба онҳо гуфтаанд, “кори хуб кардед, ки ба Украина нарафтед”. Баъзе ҳамхидматони онҳо ҳалок ва бархеи дигар захмӣ шудаанд.
Аяна

Ҳамсуҳбати бахши қирғизии Радиои Озодӣ ба далели амниятӣ нахост, ному насабаш фош шавад. Суҳбат бо ӯ дар яке аз майдонҳои воқеъ дар наздикии пойгоҳ сурат гирифт.

Ба гуфтаи ҳамсуҳбати радио, сарбозоне, ки аз Тува даъват шуда буданд, зимистону тобистон дар хаймаҳои воқеъ дар ҳудуди пойгоҳи ҳавоӣ зиндагӣ мекарданд.

“Тувагиҳо аз соли 2014 ба ин ҷо меоянд. Дар тирамоҳи соли 2021 шумораи онҳо ба таври назаррас зиёд шуд. Якбора тақрибан 300 нафар омад. Медонистам, ки онҳо чатрбозӣ (парашют)-ро тамрин мекунанд ва вақте ҷанг сар шуд, дигар онҳоро надидем. Қаблан яке аз онҳо гуфта буд, ба ҷанг омодагӣ мебинанд ва эҳтимол аст, ӯ низ биравад. Ҳозир хаймаҳое, ки дар онҳо тувагиҳо мезистанд, дигар нестанд. Ҳамаашро бардоштаанд. Шунидам, ки ними онҳо кушта шуданд ва боқӣ асир уфтоданд,” - сокини маҳаллӣ.

Сокинони Кант шунидаанд, ки дар пойгоҳи ҳавоии Русия (“Кант”) дар ин шаҳр сарбозон аз Тува хидмат мекунанд. Онҳо зуд-зуд ба шаҳр рафта, аз дӯконҳои наздик ба пойгоҳ харид мекарданд.

Хаймаҳо дар паси ин дарахтон истода буданд
Хаймаҳо дар паси ин дарахтон истода буданд

Ирискелдӣ, ронандаи таксӣ аз Кант, шарқи шаҳри Бишкек, мегӯяд, чанд дафъа як сарбози тувагиро савор кард ва онҳо ҷанг дар Украинаро ба баҳс кашидаанд.

“Вай ба ман гуфт, ки занаш аз Тува бояд биёяд ва аз ин рӯ, барои муҳлати кӯтоҳ хонаи иҷора меҷӯяд. Дертар мо боз вохӯрдем ва ман аз ӯ пурсидам, ки хона ёфт ва оё ҳамсараш барои хабаргирӣ омадааст? Дар посух гуфт, ки “моро ба Украина мефиристанд. Ҳамаро ба онҷо мебаранд”. Ин суҳбат аллакай баъди оғози ҷанги Украина буд.

Низомиёни тувагӣ ба сокинони маҳаллаи наздик ба пойгоҳи “Кант” дар Қирғизистон гуфтаанд, дар артиши Русия шартномавӣ (қарордодӣ) хидмат мекунанд. Онҳо дар ҳудуди пойгоҳ дар хаймаҳо мезистанд ва бо ҳайати пойгоҳи ҳавоӣ иртиботи хосе надоштанд.

Ба гуфтаи сокинони атрофи пойгоҳ, теъдоди даъватшудагон аз Тува тахминан 300-500 нафар буд. Тасдиқи ин хабар тавассути манобеи расмии Русия ғайриимкон аст.

Яке аз сокинони маҳаллии дигар бо нишон додани макони низомиёни Тува дар харита гуфт, “дар миёни онҳо ягон рус набуд. Ҳама аз Тува буданд. Баъзе аз калимаҳои онҳо ба забони қирғизӣ монанд буд. Онҳо ҳарчанд дар ҳудуди пойгоҳ қарор доштанд, ба ҳайати он шомил намешуданд. Ҷойи зист, хӯрокхӯрӣ ва ҳаммоми онҳо, ҳатто техника ва аслиҳаашон алоҳида буд. Онҳо чатрбозиро меомӯхтанд. Аз чархбол бо чатр ба замин мефаромаданд. Ба ҷуз ин, пойгоҳро муҳофизат мекарданд. Дар фасли баҳор инҷо буданд, ҳоло нестанд,” - илова кард ӯ.

Дар бораи он ки низомиёни Тува кай пойгоҳи ҳавоии “Кант”-ро тарк карданд ва оё кадоме аз онҳо дар он ҷо мондааст ё не, маълумоти дақиқ рӯйи даст нест.

Бар асоси аксҳое, ки барномаи “Google Earth Pro” дар моҳи июни имсол гирифта буд, дар пойгоҳи ҳавоӣ тақрибан 10 хаймаи калон ва 12 хаймаи хурдтар ҷойгир аст, ки аз сӯи низомиёни Тува истифода мешуданд.

Тасвири моҳвораии пойгоҳи Русия дар Қирғизистон
Тасвири моҳвораии пойгоҳи Русия дар Қирғизистон

Хабарнигорони бахши қирғизии Радиои Озодӣ ба минтақае рафтанд, ки дар онҷо пойгоҳи “Кант” ҷойгир аст ва тибқи мушоҳидаҳои онҳо, маконе, ки то оғози ҷанги Украина дар онҷо барои сарбозони Тува хаймаҳо насб шуда буд, ҳоло холӣ аст.

Далели “Туваи нав”

Интиқоли низомиёни Туваро аз пойгоҳи ҳавоии “Кант”-и Русия ба ҷанги Украина чандин манбаи мустақил низ тасдиқ карданд. Иттиҳодияи “Туваи нав” ба тувагиҳое мадад мекунад, ки ба ҷанги Украина рафтан намехоҳанд.

Фаъоли иттиҳодия Аяна (ном ба далоили амниятӣ иваз шудааст) бо бахши қирғизии Радиои Озодӣ дар бораи сарбозоне суҳбат кард, ки шаҳрванди Русия ҳастанд, аммо дар ҳудуди Қирғизистон хидмат кардаанд.

Ба гуфтаи Аяна, яке аз низомиёни тувагӣ 21-уми июни имсол бо созмони онҳо тамос гирифта, изҳор доштааст, ки бо сафари хидматӣ дар Қирғизистон қарор дорад, аммо намехоҳад ба Украина равад.

Вай гуфтааст, ӯву чанд ҳамхидматаш, ки дар пойгоҳи “Кант” ҳастанд, ният доштанд, қарордодро бекор карда, ба ҷанги Украина нараванд, вале раҳбарияташон иҷозат надодааст. Тавре маълум шуд, ба онҳо танҳо пас аз рафтан ба Украина иҷозат шудааст, ки хидматро тарк кунанд.

Тувагиҳое, ки аз Қирғизистон тамос гирифтанд, гуфтанд, ки макони доимии онҳо гуруҳи 55-уми алоҳидаи мототирандозӣ дар шаҳри Қизил (Ҷумҳурии Тива) мебошад.

“Ин бачаҳоро ҳанӯз моҳҳои ноябр - декабр ба Қирғизистон фиристода буданд. Онҳо дар онҷо истода, чизеро муҳофизат мекарданд. Ман намедонам, чӣ масъулият доштанд. Сипас, тобистон онҳоро ба Украина фиристоданд,” - афзуд Аяна.

Як афсари пойгоҳи Русия дар Қирғизистон, моҳи октябри соли 2013
Як афсари пойгоҳи Русия дар Қирғизистон, моҳи октябри соли 2013

Фаъолони “Туваи нав” ба ҳамватанони муроҷиаткардаи худ бо фиристодани намунаи санадҳои лозимӣ фаҳмондаанд, ки онҳо метавонанд барои қатъи хидмати шартномавӣ дар Тува ариза пешниҳод кунанд.

Бар асоси маълумоти дастрасшуда, шиносномаи сарбозони тувагие, ки дар пойгоҳи қирғизистонии Русия қарор доштанд, дар дасти фармондеҳашон будааст.

Ба 9 нафари онҳо муяссар шудааст, ки бо роҳи фиреб ва ба баҳонаи фиристодани пул ба хешу наздикон ҳуҷҷатҳои худро гирифта, тавассути масири “Бишкек-Красноярск” 29-уми июни имсол худро ба шаҳри Қизил расонанд.

“Вақте ба Тува расиданд, ба онҳо гуфтаанд, “кори хуб кардед, ки ба Украина нарафтед”. Зеро ҳамхидматони онҳо баъди сафарбар шудан ба дом афтода, баъзе ҳалок ва бархеи дигар захмӣ шудаанд,” - илова кард Аяна.

Аяна мегӯяд, дар моҳи июни имсол дастикам 90 низомии тувагӣ дар ду гурӯҳ аз Қирғизистон ба Украина фиристода шуданд. Ҳудуди 10 нафари онҳо кушта ва наздик ба 20 каси дигар захмӣ гардидаанд. Беш аз 30 сарбоз баъди ба Украина рафтан аз ҷанг даст кашида, ба Русия баргаштаанд.

“Ман хабар дорам, ки бисёре аз низомиёни тувагӣ баъди сафарбар шудан аз Қирғизистон дар рӯзи 29-уми июн дар Лисичанск кушта шуданд. Дар онҷо задухӯрде сурат гирифтааст. Дар бораи онҳо дар шабакаҳои таблиғотии Русия наворҳои зиёд дидан мумкин аст. Гуё дар онҷо ба онҳо медал додаанд. Дар миёни онҳо тувагиҳои зиёде ҳастанд, ки дар Қирғизистон буданд,” - афзуд Аяна.

Дар ҳақиқат, як қатор расонаҳои русӣ навиштанд, ки “дар набардҳои шадид барои шаҳри Лисичанск гуруҳи 55-уми мототирандозии низомиёни Тува фаъолияти хуб нишон доданд” ва “ҷанговарони фидокори ҷумҳурӣ дар ин ҷо ҳалок шуда, маҷруҳон низ ҳастанд”.

Аяна мегӯяд, ҳамаи низомиёни тувагие, ки дар Қирғизистон хидмат мекарданд, сарбозони шартномавӣ буданд ва ду нафарашон, ки ӯ онҳоро медонист, 30-сола буданд.

Вай ҳамчунин акси яке аз онҳоро, ки дар Бишкек гирифта шудааст, нишон дод ва ҷое, ки акс гирифта шудааст, ба минтақаи наздик ба “Кант” монанд аст. Вале ба далоили амниятӣ акси сарбоз нашр карда намешавад.

Фаъолони “Туваи нав” таъзияномаро ба сарбози тувагӣ низ пешниҳод карданд, ки баъди сафарбар шудан аз пойгоҳи қирғизистонӣ дар Украина кушта шудааст.

Бахши қирғизии Радиои Озодӣ бо ҳамсари ин сарбози кушташуда телефонӣ суҳбат кард. Ҳамсари сарбоз тасдиқ кард, ки шавҳараш дар ҳайати гуруҳи 55-ум хидмат мекард ва баҳори имсол ба пойгоҳи “Кант” фиристода шуд. Мо тасмим гирифтем, ному насаби ин зан ва шавҳари кушташудашро ҳам ба далоили амниятӣ ифшо накунем.

“Вай аввалҳои моҳи март бо сафари хидматӣ ба Қирғизистон рафт. Ӯ се моҳ онҷо монд. Баъди се моҳ бояд ба рухсатӣ мефиристоданд, вале иҷозат нашуд. Онҳоро аз Қирғизистон рост ба Украина фиристоданд. Тавре маълум шуд, ӯ 19-уми июн ба Украина сафарбар ва 26-уми июн дар онҷо кушта шуд”, - гуфт ҳамсари сарбози кушташуда.

Аз ин сарбоз ду фарзанд мондааст. Ба гуфтаи ҳамсараш, ӯро иҷборан ба Украина фиристодаанд. “Онҳоро маҷбурӣ фиристоданд. Ариза навиштанд, ки намеравем, вале аризаашонро қабул накарданд,” - илова кард ӯ.

“Фаъолиятҳо дар пойгоҳ коҳиш ёфтанд”

Маълум нест, ки аз пойгоҳи ҳавоии “Кант” ба ҷуз аз тувагиҳо, боз киҳоро ба ҷанги Украина фиристодаанд. Сокинони маҳаллӣ мегӯянд, баъди оғози ҷанг дар Украина дигаргуниҳои зиёдеро дар наздикии пойгоҳи Русия мушоҳида кардаанд.

Кормандони пойгоҳи ҳавоии “Кант” ба шаҳраки низомии худ бо як роҳ мераванд ва сатҳи фаъолиятҳо дар пойгоҳ низ аз равуоҳо тариқи ин роҳ маълум мешавад.

Сокинони маҳаллӣ мегӯянд, “дар наздикии пойгоҳ таваққуфгоҳе аст, ки 100-150 мошин дар он ҷой мегирад. Пештар он пури мошин буд, вале пас аз оғози ҷанг дар Украина дар онҷо на бештар аз 20-30 мошин дида мешавад. Ҳаракати мошинҳо ҳам тавассути роҳе, ки ба пойгоҳ мебарад, кам шудааст”.

Сокинони Кант мегӯянд, сатҳи фаъолиятҳо дар пойгоҳро низ мешавад, пайгирӣ кард. Зеро аз онҷо чархболу ҳавопаймоҳо парвоз мекунанд ва ба замин менишинанд. Пеш аз ҷанги Украина аз ҳудуди пойгоҳ чархболу ҳавопаймоҳои зиёд ба осмон баланд мешуд.

Як сокини дигари маҳаллӣ низ мушоҳидаҳои худро дар ин замина чунин нақл кард: “Вақте ҷанг оғоз шуда буд, ҳар рӯз ба осмон парвоз ва тамрин мекарданд. Хеле фаъол буданд. Худи ман дидам, ки чӣ тавр ҳавопаймоҳои боркаш омада, рафтанд. Онҳо аз чархболҳо бо чатр ба замин мепариданд, шумораашон хеле зиёд буд. Ҳоло ин корҳо нестанд ва ҳавопаймоҳо қариб ноаёнанд. Чунин ба назар мерасад, ки ҳавопаймо дар як ҳафта як бор ба замин менишинад. Мо шумораи дақиқи сарбозонро, ки дар инҷо ҳастанд, намедонем. Майдонро бо симчӯб девор гирифтанд, аммо кам шудани теъдоди чархболу ҳавопаймоҳоро метавон мушоҳида кард.”

Дар ҳамин ҳол, манобеи наздик ба артиш ва мақомоти Қирғизистон мегӯянд, парвозҳо ба пойгоҳи ҳавоии Русия коҳиш наёфтааст ва тибқи ҷадвали муайян идома доранд.

Ҳавопаймои Ан-26-и Русия дар пойгоҳи "Кант"
Ҳавопаймои Ан-26-и Русия дар пойгоҳи "Кант"

Бахши қирғизии Радиои Озодӣ рӯзи 6-уми сентябр ба намояндаи пойгоҳи ҳавоии Русия дар Кант нома фиристода, дар бораи низомиёни Тува ва коҳиши фаъолиятҳо дар пойгоҳ пурсид. Ба сафорати Русия дар Қирғизистон низ чунин нома фиристода шуд, аммо то ҳол посухе дарёфт нашуд.

Сергей Шойгу, вазири дифои Русия, рӯзи 24-уми август, дар нишасти вазирони дифои кишварҳои узви Созмони Ҳамкориҳои Шонгҳой дар Тошканд аз афзоиши омодагии ҷангии пойгоҳҳои низомии кишвараш дар Қирғизистон ва Тоҷикистон хабар дод.

Ӯ аз ҷумла гуфт, “таҳдиди ҷиддӣ барои амнияти Осиёи Марказӣ ҳамоно вазъи Афғонистон аст, ки дар онҷо созмонҳои байнулмилалии террористӣ, аз қабили ДОИШ ва Ал-Қоида фаъолтар мешаванд.”

Аммо ёфтаҳои хабарнигорони бахши қирғизии Радиои Озодӣ нишон медиҳад, ки баръакс, фаъолиятҳо дар ин пойгоҳҳои Русия коҳиш ёфтаанд.

Русия дар Қирғизистон чанд иншооти низомӣ дорад. Бузургтарини онҳо пойгоҳи низомии ҳавоии “Кант” аст, ки моҳи октябри соли 2003 боз шудааст. Вазифаҳои аслии онро назорат бар ҳарими ҳавоии Осиёи Марказӣ ва ҳамчунин расонидани кумакҳои низомӣ дар чаҳорчӯби Созмони Паймони Амнияти Дастҷамъӣ (СПАД) арзёбӣ мекунанд.

Лаҳистон ва се кишвари назди Балтика додани визаи Шенгенро ба русиягиҳо бас мекунанд

Акс аз бойгонӣ.

Лаҳистон (Полша) ва се кишвари назди Балтика рӯзи панҷшанбеи 8-уми сентябр эълон карданд, ки "ба сабаби сиёсатҳои умумӣ ва таҳдидҳои амниятӣ", аз рӯзи 19-уми сентябр судури виза ё раводиди муштараки Иттиҳоди Аврупо барои шаҳрвандони Русияро ба таври муваққатӣ бисёр маҳдуд хоҳанд кард.

Нахуствазирҳои Лаҳистон, Эстония, Латвия ва Литва дар баёнияи муштарак аз мавҷи густурдаи вуруди шаҳрвандони Русия ба қаламрави Иттиҳоди Аврупо нигаронӣ карда ва гуфтанд, "мо бовар дорем, ки ин вазъият ба як хатари ҷиддӣ барои амнияти умумии мо ва ҳамаи Иттиҳоди Аврупо мубаддал шудааст".

Дар бахши дигаре аз ин баёния гуфта мешавад, ки ҳар чаҳор кишвар дар мавриди гирифтани як сиёсати ягона дар ин замина ба созиш расидаанд ва ба таври муваққат ҳатто вуруди шаҳрвандони Русия, ки визаи вуруд ба Аврупоро доранд, мамнуъ хоҳанд кард.

Бар пояи ин тасмим, ворид шудани шаҳрвандони Русия, ки "барои сайёҳат, корҳои фарҳангӣ, фаъолиятҳои варзишӣ ва иқтисодӣ", нияти сафар ба қаламрави Иттиҳоди Аврупоро доранд, мамнуъ мешавад.

Мавридҳое монанди "мухолифони ҳукумати Русия, ҳолатҳои башардӯстона ва ё афроде, ки дар кишварҳои аврупоӣ иҷозаи иқомати доимӣ доранд", шомили ин маҳдудиятҳо намешаванд.

Нахуствазирҳои Лаҳистон ва се ҷумҳурии Балтика дар бахши дигаре аз баёнияи худ гуфтаанд, "мо ба таври комил ба ҳимояти худ аз мухолифони ҳукумати Русия идома хоҳем дод ва барои хуруҷ аз кишвар ба онҳо кӯмак мекунем. Вале гашту гузори озод ва бемаҳдудияти шаҳрвандони як кишвари таҷовузгар дар қаламрави Аврупо дар шароите, ки мардуми Украина кушта ва шиканҷа мешаванд, ғайри қобили қабул аст".

Онҳо афзудаанд, ки ба талошҳои худ барои танзими як сиёсати ягона ва ҳамоҳанг бо дигар кишварҳои Иттиҳоди Аврупо идома медиҳанд.

Вазирони корҳои хориҷии кишварҳои узви Иттиҳоди Аврупо дар нишасте, ки ҳудуди 10 рӯз пеш дар Прага, пойтахти Ҷумҳурии Чех баргузор карданд, муқаррароти соли 2007 барои сафари осони шаҳрвандони Русия ба Иттиҳоди Аврупоро бекор намуданд, вале дар мавриди бекор кардани судури виза ба созиш нарасиданд.

Аммо Ҷозеф Боррел, масъули сиёсати хориҷии Иттиҳоди Аврупо гуфт, кишварҳои ҳаммарзи Русия "дар сатҳи миллӣ метавонанд вуруди шаҳрвандони Русияро маҳдуд кунанд".

Ӯ дар айни ҳол таъкид кард, ки ҳар гуна муқаррароти наве дар ин замина бояд бо қонунҳои сафари озод байни кишварҳои узви Иттиҳоди Аврупо мутобиқ бошад ва фаъолони мадании Русия бояд имкони сафар ба ин иттиҳодияро дошта бошанд.

СММ: Санадҳои боварибахш дар бораи интиқоли маҷбурии кӯдакони украинӣ ба Русия вуҷуд дорад

Акс аз бойгонӣ.

Созмони Милали Муттаҳид рӯзи чаҳоршанбе 7-уми сентябр гуфт, санадҳои боварибахш дар даст доранд, ки нерӯҳои русӣ бар пояи сиёсатҳои ҷобаҷоии маҷбурии мардуми Украина, ба зӯр кӯдакони украиниро барои фарзандхонӣ ба Русия мебаранд.

Созмони Милали Муттаҳид рӯзи чаҳоршанбе 7-уми сентябр гуфт, санадҳои боварибахш дар даст доранд, ки нерӯҳои русӣ бар пояи сиёсатҳои ҷобаҷоии маҷбурии мардуми Украина, ба зӯр кӯдакони украиниро барои фарзандхонӣ ба Русия мебаранд.

Илзе Брандс Кехрис, ёвари дабири кулли Созмони Милали Муттаҳид дар умури ҳуқуқи башар дар Шӯрои Амният гуфт, "иддаоҳои муътабар дар бораи интиқоли маҷбурии кӯдакони бе падару модар ба сарзаминҳои ишғолшуда аз сӯи Русия ё ба қаламрави худи Русия, вуҷуд дорад".

Вай дар идома афзуд, "мо ин нигарониро дорем, ки Русия сиёсатҳои осонеро барои додани шаҳрвандӣ ба кӯдакони бе падару модар дар пеш гирифтааст ва ин иҷозат медиҳад, ки хонаводаҳои рус онҳоро ба фарзандхондагӣ қабул кунанд".

Хонум Кехрис дар идомаи суханронии худ дар нишасти Шӯрои Амният изҳор дошт, ки нерӯҳои русӣ ҳамчунин дар ҳоли иҷрои амалиёти "поксозӣ" ҳастанд, ки дар ҷараёни он украиниҳои муқими сарзаминҳои ишғолшуда, ба таври систематикӣ бозрасӣ мешаванд ва ин бозрасиҳо нақзи ошкори ҳуқуқи башар аст.

Ба гуфтаи ӯ, нерӯҳои мусаллаҳ ва гурӯҳҳои низомии вобаста ба он, афродро мавриди бозрасии баданӣ қарор медиҳанд ва гоҳе ба зӯр онҳоро бараҳна мекунанд ва ба бозҷӯии онҳо дар бораи гузаштагонашон, робитаҳои хонаводагӣ ва ақидаҳои сиёсиашон мепардозанд.

Ин мақоми Созмони Милали Муттаҳид сипас нисбат ба озори ҷинсии занон ва духтарон дар ҷараёни бозрасиҳо ибрози нигаронӣ кард.

Аммо Василий Набензя, сафири Русия дар Созмони Милали Муттаҳид ин иттиҳомотро рад ва онҳоро "беасос" номид. Ӯ бо ишора ба ҳукумати Киев гуфт, ки украиниҳо "барои наҷоти худ аз дасти як режими ҷинояткор", аз кишвари худ фирор мекунанд.

Вай сипас афзуд, ончи "поксозӣ" номида шуд, чизе нест ҷуз номнависии афрод барои омадан ба Русия. Ин мақомоти русӣ изҳор дошт, "то онҷое, ки мебинем, равияҳои монанд барои вуруди паноҳандагони украинӣ ба Лаҳистон ва дигар кишварҳои Иттиҳоди Аврупо, вуҷуд дорад".

Чанд соат пеш аз ин нишасти Шӯрои Амнияти СММ дар бораи Украина, Вазорати корҳои хориҷии ИМА гуфта буд, ки дафтари Владимир Путин, раиси ҷумҳури Русия, ба таври мустақим ин барномаи "поксозӣ"-ро раҳбарӣ мекунад ва ҳазорон украиниро маҷбур сохтаанд, ки ба Русия бираванд.

Созмони Милал хоҳони қатъи даргириҳо дар атрофи нерӯгоҳи Запороже шуд

Антонио Гуттериш, дабири кулли Созмони Милали Муттаҳид, рӯзи 6-уми сентябр дар нишасти Шӯрои Амният ба зарурати поёни даргириҳо дар атрофи нерӯгоҳи ҳастаии Запороже таъкид кард. Нерӯгоҳи калонтарини ҳастаии Аврупо тайи ҳафтаҳои охир зери бомбаборони пайваста буда, ин амр нигарониҳоро дар бораи рух додани як фоҷеаи ҳастаӣ ба миён овардааст.

Дабири кулли СММ бо ибрози нигаронии амиқи худ аз вазъи пешомада ҳушдор дод, ки ҳар гуна осебе ба Запороже ё ҳар пойгоҳи ҳастаии дигаре дар Украина, метавонад, боиси як фоҷеаи бузург шавад. Гуттериш изҳор дошт, "ҳама чораҳои лозим барои худдорӣ аз чунин сенария бояд анҷом шавад. Ақли салим ва андешаи ҳамкорӣ, бояд раҳнамои мо дар ин роҳ бошад."

Чанд соат пеш аз ин суханони Антонио Гуттериш, Оҷонси байнулмилалии энержии атомӣ дар гузорише дар бораи зиёни воридшуда ба нерӯгоҳи ҳастаии Запороже, хостори созиши ҳама тарафҳо дар мавриди эҷоди як минтақаи амн дар атрофи ин нерӯгоҳ шуд.

Ин гузориш таъкид мекунад, ки барои ҳифзи нерӯгоҳ ва дурӣ аз осебҳои бештар, амнияти кормандон ва идомаи кор дар нерӯгоҳ, гулӯлаборони ин нерӯгоҳ бояд фавран бас шавад.

Владимир Зеленский, раиси ҷумҳурии Украина, аз гузориши Оҷонси байнулмилалии энержии атомӣ истиқбол кард ва гуфт, гузориш ба фишорҳо ба кормандони нерӯгоҳи Запороже ва ҳамчунин ишғолгарии Русия ишораи ошкор дорад.

Гузориши Оҷонси байнулмилалии энержии атомӣ мегӯяд, "кормандони украинии нерӯгоҳ, ки дар ишғоли низомии Русия аст, ба хусус бинобар кам будани коркунон, зери фишори шадиде кор мекунанд. Ин вазъият наметавонад идома ёбад ва мумкин аст хатои инсонӣ, пайомадҳои хатарборе дошта бошад."

Аммо Русия аз ин гузориш ибрози таассуф карда, гуфтааст, ки Оҷонси байнулмилалии энержии атомӣ мушаххас накардааст, ки сабабгори бомбаборони нерӯгоҳи Запороже кадом тараф аст.

Василий Набензя, сафири Русия дар нишасти Шӯрои Амнияти СММ, ки Рафаэл Гросси, мудири кулли Оҷонси байнулмилалии энержии атомӣ низ дар он ҳузур дошт, гуфт, "аз гузориши Шумо мутаассифем... омили ин бомбаборон ба таври мустақим ном бурда нашудааст. Мо мавзеи Шуморо ба унвони як ниҳоди байнулмилалӣ дарк намекунем, аммо дар шароити ҳозира бисёр муҳим аст, ки ба таври мустақим ном бибаред."

Русия нерӯҳои украиниро сабабгори бомбаборони нерӯгоҳи Запороже медонад.

Наворро дар инҷо бинед:

Шӯрои амнияти СММ вазъи нерӯгоҳи ҳастаии Украинаро баҳс мекунад
лутфан мунтазир бошед

Феълан кор намекунад

0:00 0:01:56 0:00

Муфаттишони Оҷонси байналмилалии энержии атомӣ дар нерӯгоҳи Запороже мемонанд

Мудири умумии Оҷонси байналмилалии энержии атомӣ бо вуҷуди даргириҳо сахт дар минтақаҳои атрофи Запороже, рӯзи панҷшанбеи 1-уми сентябр аз ин нерӯгоҳи ҳастаии таҳти ишғоли Украина дидан намуд.

"Энергоатом" - ширкати давлатии энержии Украина, дар сафҳаи "Телеграм"-и худ навишт, ки Рафаэл Гросси пас аз боздид аз ин нерӯгоҳ онро тарк, аммо панҷ тан аз муфаттишони Оҷонсии байналмилалии энержии ҳастаӣ ба таври муваққатӣ ва эҳтимолан то сеюми сентябр, дар нерӯгоҳ боқӣ хоҳад монд.

Хабаргузории "Интерфакс"-и Русия низ бо такя ба изҳороти мақомоти ин кишвар хуруҷи оқои Гросси аз нерӯгоҳро таъйид карда ва навиштааст, ки 8 то 12 бозраси Оҷонси байналмилалии энержии атомӣ, боқӣ хоҳанд монд.

Як масъули таъйиншуда аз сӯи Русия дар ин минтақа, ба ин хабаргузорӣ гуфтааст, ки Рафаэл Гросси рӯзи панҷшанбе нерӯгоҳро тарк кард, аммо муфаттишони Оҷонсӣ ҳоло онҷо ҳастанд. "Интерфакс" менависад, ки тими Оҷонсӣ бо 9 мошин ба нерӯгоҳ омада буданд ва бо чаҳор мошин баргаштанд.

Хабаргузории "Франс-Пресс" низ ба нақл аз оқои Гросси навиштааст, ки муфаттишони Оҷонси байналмилалии энержии ҳастаӣ дар нерӯгоҳ боқӣ хоҳанд монд.

Ин нерӯгоҳ ва минтақаҳои атрофи он ҳафтаҳои гузашта саҳнаи даргирӣ ва бомбаборон буда ва бахшҳое аз он низ осеб дидааст. Ин масъала нигарониҳои ҷаҳониро ба миён овард. Украина ва Русия якдигарро ба ҳадаф қарор додани ин нерӯгоҳ муттаҳам кардаанд.

Рафаэл Гросси нимаи дувуми рӯзи панҷшанбе пас аз тарки нерӯгоҳ дар видеое, ки аз сӯи хабаргузории русии "РИА Новости" нашр шуд, гуфт, "мо имрӯз ба дастоварди бисёр муҳиме расидем ва мондани муфаттишони Оҷонс дар ин нерӯгоҳ муҳим аст. Бигузор ҷаҳон огоҳ бошад, ки Оҷонси байналмилалии энержии атомӣ дар нерӯгоҳи Запороже аст".

Ӯ эълон накард, ки чӣ теъдод аз муфаттишон дар ин нерӯгоҳ ва то чӣ вақт боқӣ хоҳанд монд, аммо Оҷонсӣ қаблан гуфта буд, ки мехоҳад дар нерӯгоҳи Запороже "ҳузури доимӣ" дошта бошад.

Рафаэл Гросси афзуд, "дар дидори чандсоатаи худ аз бузургтарин нерӯгоҳи ҳастаии Аврупо, маълумоти зиёдие ба даст овард".

Мудири умумии Оҷонси байналмилалии энержии атомӣ дар идома ба "талоши фидокорона"-и кормандон ва раҳбарони нерӯгоҳ ишора кард, ки бо вуҷуди "шароити бисёр сахт", ба таври ҳирфаӣ ба кори худ идома медиҳанд.

Баъд аз ишғоли ин нерӯгоҳ аз сӯи низомиёни Русия дар аввалин рӯзҳои ҳамла ба ин кишвар, идора кардани ин нерӯгоҳ ҳанӯз дар дасти кормандони украинӣ аст. Русия рӯзи 24-уми феврал ба Украина ҳамла кард.

Ширкатҳои ғарбӣ рафтанд, вазъи корхонаҳои мошинсозии Русия чӣ гуна аст? ВИДЕО

Акс аз бойгонӣ

Пас аз берун шудани як идда ширкатҳои ғарбӣ аз Русия, ҳукумати ин кишвар кӯшиш дорад, ҷойҳои холишудаи онҳоро бо истифода аз захираву имконоти соҳибкорони ватанӣ пур кунад. Мақомдорон бо ишора ба табдили ном ва соҳиби шабакаи ошхонаҳои “Макдоналдс” ва қаҳвахонаҳои “Старбакс” исрор доранд, ки вазъ тағйир наёфтааст. Хабарнигори “Рейтерс” баъди ошноӣ бо вазъи корхонаи истеҳсоли “Лада” дар шаҳри Ижевск таъкид мекунад, ки вазъ чандон хушҳолкунанда нест.

“Агар кор аз нав шуруъ шавад ҳам...”

Бо гузашти ҳафт моҳ аз оғози таҷовузи Русия ба хоки Украина, “Автоваз”, бузургтарин корхонаи тавлиди автомобили Русия, барои наҷоташ талош дорад. Дар моҳи март коршарики фаронсавияш, ширкати «Рено», Русияро тарк кард ва боиси қатъ шудани истеҳсоли мошин дар ин корхона гардид.

Ибтидои тобистони имсол ҳукумати Русия гуфт, тавлиди мошин дар «Автоваз», ки 42 ҳазор коргар дорад, аз нав сар мешавад. Дар ҳамин ҳол, сарнавишти 3200 коргари шуъбаи «Автоваз» дар шаҳри Ижевск рӯшан нест. Маъмурияти корхона гуфтааст, феълан бо эҳёи тавлиди автомобил дар қароргоҳи марказиаш дар шаҳри Толятти банд мебошад. Маъмурияти «Автоваз» ҳозир будааст, ба коргароне, ки ба қатъи ҳамкорӣ мувофиқанд, 200 ҳазор рубл ҷуброни якдафъаина диҳад.

Ҳафтаи гузашта Александр Князев ҷубронпулӣ гирифт ва аз кор дар шуъбаи «Автоваз» дар Ижевск даст кашид.

Ӯ мегӯяд, "беҳтар мебуд, ки сарфи назар аз ҷадвали номуназзами кор ва камбуди қисмҳои эҳтиётӣ дар ин корхона бимонам. Ман махсус барои кор дар ин ҷо коркарди филизотро дар тавлиди автомобил омӯхтаам. Ҳоло дарк мекунам, ки ниёзи бузурге ба донишу малакаи ман нахоҳад буд. Агар кор аз нав шавад ҳам, мизони тавлиди мошин ва эҳтиёҷ ба мутахассисон мисли пештара нахоҳад буд."

Видеоро инҷо бинед:

Аҳволи корхонаҳои мошинсозии Русия чӣ гуна аст?
лутфан мунтазир бошед

Феълан кор намекунад

0:00 0:03:25 0:00

Аз "Фолксваген" то "Волво"

Муовини сарвазири ҷумҳурии Удмуртияи Русия Татяна Чуракова мегӯяд, "Калашников", корхонаи машҳури тавлиди аслиҳа, аллакай 100 коргари «Автоваз»-ро бо кори доимӣ таъмин кардааст.

"Дар шаш моҳи гузашта таъмини шаҳрвандони бекор бо суръат пеш рафт. Ин раванд дар тамоми гӯшаҳои кишвар ҷараён дорад. Шумораи ҷойҳои холии корӣ афзоиш ётфааст. Дар Удмуртия 5 ҳазор бекор аст, ки аксаран дар Ижевск ба сар мебаранд. Дар баробари он 18 ҳазор ҷойи холии корӣ дорем, ки тахминан 5 маротиба бештар аст," – афзуд ӯ.

Шуъбаи корхонаи «Автоваз» дар Ижевск ба номаи «Рейтерс» дар бораи шумораи ихтисоршудаҳо надод, вале таъкид кард, ки 29-уми август аввалин автомобили электрикии Русия бо номи Е-Ларгус роҳандозӣ мешавад.

Вазорати иқтисоди Русия ҳам аз додани тавзеҳот дар бораи сарнавишти коргарони соҳаи мошинсозии Русия худдорӣ кард. Ба гуфти муовини сарвазири Русия, Татяна Голикова, моҳи июни имсол дар ин кишвар ҳамагӣ 236 ҳазор нафар қисман ё пурра дар рухсатӣ буданд. Онҳо ба омори расмии бекорон, ки шумораашон дар саросари Русия ба 3 миллион нафар баробар мебошад, шомил нестанд.

«Рейтерс» ёдовар мешавад, ки дар шаш моҳи гузашта ширкатҳои ҷаҳонии тавлиди мошин ба монанди «Фолксваген», «Нисан», «Ҳюндай», «Митсубиши» ва «Волво» корро дар Русия боздошта, коргаронашонро ба рухсатӣ фиристодаанд, ки шумораашон ба 14 ҳазор нафар баробар аст.

Ин вазъ ба саноати мошинсозии Русия таъсири манфии дарозмуддат дошта метавонад. Бар пояи омори расмии ҳукумати Русия соли 2020 дар ин соҳа 400 ҳазор нафар мустақим кор карда, тахминан 4 миллион каси дигар дар соҳаҳои марбут ба тавлиду таъмини автомобил машғул буданд.

Ду реактори нерӯгоҳи ҳастаии Запороже дар пайи қатъи барқ аз кор мондааст

Мақомоти украинӣ мегӯянд, ду реактори фаъол дар нерӯгоҳи ҳастаии Запорожйе дар натиҷаи сӯхтор ва садамаҳои воридшуда бар хати барқ, аз кор мондаанд ва ин масъала эҳтимоли рух додани фоҷеаеро афзоиш додааст.

Ширкати давлатии барқи Украина рӯзи панҷшанбе гуфт, ин нахустин боре аст, ки иртибот байни нерӯгоҳи ҳастаӣ бо шабакаи аслии барқи Украина қатъ мешавад.

Мақомоти хориҷӣ пайваста аз рух додани фоҷеа ҳушдор дода ва нерӯҳои русӣ ва украиниро таҳти фишор қарор додаанд, то барои ҳифозат аз ин калонтарин нерӯгоҳи ҳастаӣ дар Аврупо, чора андешанд.

Русия аввали моҳи март, тақрибан ду ҳафта пас аз ҳамла ба Украина, назорати ин нерӯгоҳро ба даст гирифт, аммо дар айни замони муҳандисони украиниро иҷозат дод, то дар ин нерӯгоҳ кор кунанд.

Нахустин реактори ин нерӯгоҳ дар соли 1985 ба фаъолият оғоз кард. Идомаи даргирии нерӯҳои русӣ ва украинӣ дар наздики ин нерӯгоҳи ҳастаӣ, хафви рух додани ҳодисаҳои аламнокро афзоиш додааст.

Мақомоти украинӣ қаблан ҳушдор дода буданд, ки Русия эҳтимолан дар назар дорад то иртиботи ин нерӯгоҳ бо шабакаи барқро қатъ кунад. Ин масъала метавонад боиси заъиф шудани иқтисоди Украина ва ба вижа дар зимистони оянда шавад.

Ширкати "Энергоатом"-и Украина дар як хабарнома дар "Инстаграм" гуфтааст, "амалкарди таҷовузгарон иртиботи ин нерӯгоҳро бо шабакаи барқ ба таври комил қатъ кардааст. Ин барои бори аввал аз замони таъсиси ин нерӯгоҳ аст, ки барқ қатъ мешавад".

Ин изҳорот дар ҳоле сурат мегирад, ки ҳамзамон раиси Оҷонсии байналмилалии энержии атомӣ эълон кардааст, ки Маскав ва Киев созиш кардаанд то муфаттишони СММ аз нерӯгоҳи ҳастаии Запороже дидан кунанд. Нерӯгоҳи ҳастаии Запороже дорои шаш реактори сохти Русия аст, ки танҳо ду реактори он кор мекунад.

Дар ҳоле, ки ҳамлаи Русия ба Украина вориди ҳафтумин моҳ мешавад, Русия шумори нерӯҳои мусаллаҳашро аз 1 миллиону 902 ҳазор ба 2 миллиону 39 ҳазору 758 нафар афзоиш хоҳад дод. Фармонро раисҷумҳур Владимир Путин рӯзи 25-уми август имзо кард. Он аз моҳи январи соли 2023 ба иҷро медарояд.

Ин тасмим пас аз ҳафт моҳи таҷовузи Маскав ба хоки Украина ва дар пасманзари гузоришҳои тасдиқнашуда дар бораи талафоти қобили мулоҳизаи нерӯҳои мусаллаҳи Русия гирифта шудааст. Як мақомоти баландпояи Амрико дар аввалҳои моҳи ҷорӣ гуфта буд, аз замони ҷанг дар моҳи феврал, ҳудуди 70 то 80 ҳазор тан аз нерӯҳои русӣ дар ҷанги Украина кушта шудаанд.

Эрдуғон: Набояд иҷозат дод, "як Чернобили дигар" рух диҳад

Раҷаб Таййиб Эрдуғон, Владимир Зеленский ва Антонио Гуттериш. Лвов, 18 август, 2022.

Раиси ҷумҳури Туркия ба ҳамроҳии дабири кулли Созмони Милали Муттаҳид рӯзи панҷшанбеи 18-уми август бо Владимир Зеленский, раиси ҷумҳури Украина дар шаҳри Лвов мулоқот карданд. Ин аввалин сафари Раҷаб Таййиб Эрдуғон, раиси ҷумҳури Туркия ба Украина баъд аз ҳамлаи низомии Русия ба ин кишвар дар феврали соли ҷорӣ аст.

Владимир Зеленский дар нишасти матбуотии сеҷониба хоҳони мудохилаи Созмони Милали Муттаҳид барои пешгирӣ аз рух додани фоҷеаи атомӣ дар нерӯгоҳи ҳастаӣ Запороже шуд. Ӯ эълон кард, ки танҳо бо берун рафтани нерӯҳои русӣ аз ин нерӯгоҳ ва бозгардонидани назорати он ба ҳукумати Украина, имкони пешгирӣ аз як фоҷеаи ҳастаӣ мумкин аст.

Антони Гуттериш, дабири кулли Созмони Милали Муттаҳид низ ҳушдор дод, ки ҳар гуна зарба ба ин нерӯгоҳ "як худкушӣ" хоҳад буд.

Дар нишасти хабарии рӯзи панҷшанбе, Раҷаб Таййиб Эрдуғон низ аз нигаронии шадиди Туркия аз эҳтимоли садама ба нерӯгоҳи Запороже хабар дод ва гуфт, набояд иҷоза дод "як Чернобили дигар" руй диҳад.

Русия муттаҳам мешавад, ки нерӯгоҳи Запорожеро ба пойгоҳи низомӣ табдил кардааст. Раҳбарони Украина ва Туркия ҳамроҳ бо дабири кулли СММ аз Маскав тақозо карданд, ки ин нерӯгоҳро дар кутоҳтарин вақт "ғайринизомӣ" кунад.

Раҷаб Таййиб Эрдуғон ба вуруди 325 ҳазор муҳоҷири муваққатии украинӣ ба Туркия аз замони оғози ҳамлаи низомии Русия ишора кард ва гуфт, ҷомеаи ҷаҳонӣ бояд барои поён додани ҷанг масъулияти бештаре аз худ нишон диҳад.

Антонио Гуттериш ва Раҷаб Таййиб Эрдуғон ҳамчунин изҳори умедворӣ кардаанд, ки интиқоли ғалладона аз Украина ба бозорҳои ҷаҳонӣ бояд суръати бештаре бигирад.

Маскав ва Киев ахиран бо миёнаравии Туркия ва Созмони Милали Муттаҳид созиш карданд, ки ғаллаҷоти Украина аз бандарҳои ин кишвар дар Баҳри Сиёҳ ба Туркия фиристода шавад ва баъд аз бозрасӣ, расонаи бозорҳои ҷаҳонӣ шавад.

Украинаро барои дар хатар гузоштани сокинони осоишта танқид карданд

Агнес Калламард, Дабири кулли Афви Байналмилал.

Созмони Amnesty International ё Афви Байналмилал нерӯҳои Украинаро ба он муттаҳам кард, ки дар биноҳои истиқоматӣ ва бемористонҳо ҷой гирифта, ҷони сокинони осоиштаро зери хатар мегузоранд. Мақомоти Киев ба ин изҳорот вокуниши шадид карданд.

Агнес Калламард, Дабири кулли Афви Байналмилал гуфт, ки пажӯҳишгарони онҳо ҳангоми таҳияи гузориши худ, ки 4-уми август нашр шуд, “намунаҳое сабт карданд, ки низомиёни Украина дар маҳаллаҳои пуродам ҷойгир шуда, мардуми осоиштаро зери хатар гузоштаанд ва бо ин рафтор қонунҳои ҷангро вайрон карданд.”

Ин гузориш аз ҷониби дастгоҳи тарғиботии Кремл ва расонаҳои Русия ба таври густарда истифода шуд ва Украинаро хашмгин кард.

Дмитрий Кулеба, вазири умури хориҷии Украина гуфт, ки созмони ҳомии ҳуқуқ бо нашри ин гузориш байни амалкарди нерӯҳои таҷовузгари Русия ва украиниҳо, ки аз ватани худ дифоъ мекунанд, "баробарии бардурӯғ"-ро намоиш дод. "Ин рафтори Авфи Байналмилал пайдо ва расонидани ҳақиқат ба ҷаҳон нест. Ин намоиши дурӯғин ва баробар нишон додани ҷинояткор ва ҷабрдида аст. Ин баробар нишон додани кишваре, ки садҳо ва ҳазорон ғайринизомиён, деҳаҳо, қаламравҳо ва шаҳрҳоро несту нобуд мекунад ва кишваре, ки ноумедона худро дифоъ мекунад, мебошад,”-гуфт, ӯ.

Олексий Резников, вазири дифоъи Украина, ин гузоришро барои зери суол бурдани талошҳои украиниҳо ба хотири дифоъ аз ватанашон "таҳриф" номид.

"Хурдтарин талош барои тавҷеҳи таҷовузи Русия ва нодида гирифтани худдифоии Украина, мисли гузориши Афви Байналмилал, далели аз даст додани адолатҷӯи ва беобрӯ кардани худ аст,"—навиштааст, ӯ.

Раҳбари созмони Афви Байналмилал гуфт, "дар мавқеи дифоӣ қарор доштан артиши Украинаро аз эҳтиром ба қонунҳои байналмилалии башардӯстона озод намекунад.”

Ин созмон гуфтааст, ки дар 19 шаҳру деҳот аз се минтақаи ин кишвар далелҳои сӯистифодаи нерӯҳои украинӣ аз манзилҳои зист ва маҳаллаҳои аҳолинишинро сабт кардааст. Ба гуфтаи таҳқиқгарони созмон, далелҳо дар миёнаҳои моҳи апрел ва июл сабт шудаанд.

Инчунин, Афви Байналмилал дар гузоришаш навиштааст, ки низомиёни Украина дар панҷ ҷой бемористонҳоро ҳамчун пойгоҳҳои низомӣ истифода мекунанд, ки он "нақзи ошкори қонуни байналмилалии башардӯстона" аст. Ин созмон аз ду ҷониби ҷанг хостааст, ки сокинони осоиштаро зери хатар нагузоранд ва аз макони зисти онҳо сӯистифода набаранд.

Дар гузориш таъкид шудааст, ки танқиди низомиёни Украина барои истифода аз маҳаллаҳои аҳолинишин ба маънои нодида гирифтани ҳамлаи худсаронаи Русия нест.

Ин созмон гуфтааст, дар минтақаҳои аҳолинишине, ки ба хулоса омада буданд, Русия ҷинояти ҷангӣ содир кардааст, далеле барои ин гуфта пайдо накарданд ва маълум шудааст, ки дар он минтақаҳо бештар нерӯҳои украинӣ ҷойгир будаанд.

Михайло Подоляк, мушовири президенти Украина дар саҳифааш дар Твиттер созмони Афви Байналмилалро ба он муттаҳам кардааст, ки дар маъракаи дурӯғпароканӣ алайҳи Украина бо Русия шарик шудааст.

Ӯ гуфтааст, ки “ Маскав талош дорад, ки нерӯҳои низомии Украинаро дар назди кишварҳои ғарбӣ бо истифода аз шабакаҳои ҷосусиаш бадном кунад ва ба барномаи кумаки низомӣ халал ворид кунад." Подоляк навиштааст, ки “афсӯс, Афви Байналмилал дар ин маърака ширкат мекунад.”

Гузориш тавре навишта шудааст, ки гӯиё Русия дар ҳамла ба манотиқи ғайринизомӣ ҳақ дорад, чун низомиёни украинӣ дар он ҷо мавқеъ доранд.

Мария Захарова, сухангӯи вазорати хориҷаи Русия дар Telegram навишт, ки онҳо борҳо дар ин бора гуфтаанд ва ба андешаи ӯ, нерӯҳои Украина сокинони одиро ҳамчун “сипари зинда” истифода мекунанд.

Русия рӯзи 24-уми феврал бесабаб ба Украина ҳамла кард. Аз он замон то кунун, ҳазорон нафар куштаву захмӣ ва миллионҳо нафар гуреза шудаанд.

Олмон: Фиристодани силоҳ ба Украинаро идома медиҳем, ҳатто агар газ комилан қатъ шавад

Анналена Бербок дар суҳбат бо Радиои Аврупо Озод/ Радиои Озодӣ.

Вазири корҳои хориҷии Олмон мегӯяд, ки кишвараш аз Украина ҳимоят мекунад ва ба фиристодани силоҳ ба Киев идома хоҳад дод, ҳатто агар Русия ба таври комил додани газ ба Аврупоро қатъ кунад. Анналена Бербок ин матлабро рӯзи сешанбеи 26-уми июл дар гуфтугӯ бо Радиои Аврупои Озод/Радио Озодӣ баён кард.

Ӯ ҳамчунин иқдоми ахири Русия ба коҳиши содироти газ ба Аврупоро "боҷхоҳӣ" номид ва гуфт, "бояд ҳарчӣ зудтар аз вобастагӣ ба энержии Русия раҳо шавем, чун ин масъалаи амният ва озодӣ" аст.

Вай ҳамчунин аз Маҷористон (Венгрия) барои ноҳамсӯӣ бо Иттиҳоди Аврупо дар ҷанги Русия ва Украина интиқод кард ва гуфт, Русия борҳо ва борҳо борҳо талош кардааст, ки миёни аъзои ин ИА ихтилоф биандозад, аммо муваффақ набудааст. "Аммо мо ҳамакнун дар як ҳамбастагӣ ва иттиҳоди бесобиқа қарор дорем".

Анналена Бербок дар посух ба пурсише дар бораи сафари вазири корҳои хориҷии Маҷористон ба Русия барои дарёфти гази бештар гуфт, "хушбахтона ҳеҷ кадом аз аъзои дигари Иттиҳоди Аврупо дар ин масъала бо Маҷористон нест ва албатта Будапешт низ чун дигар кишварҳои узви ИА ба тарафдорӣ аз таҳримҳо зидди Русия раъй додааст. Маҷористон хуб медонад, ки ояндаи онҳо дар чӣ самте беҳтар хоҳад буд".

Русия соли гузашта содироти газ ба Аврупоро тақрибан 20 дарсад коҳиш дод ва ба 420 миллион метри мукааб дар як рӯз расонд. Аз замони ҳамлаи низомӣ ба Украина, Русия содироти газ ба Украинаро боз ҳам коҳиш дод ва онро ба камтар аз 100 миллион метри мукааб дар рӯз расонд.

Иттиҳоди Аврупо рӯзи сешанбе тасмим гирифт, ки ба хотири пешгирӣ аз бӯҳрони энержӣ, то охири моҳи марти соли оянда 15 дарсад газро сарфаҷӯӣ кунад.

Қаблан Иттиҳоди Аврупо тасмим гирифта буд, ки воридоти газ аз Русияро аз охири соли ҷорӣ 66 дарсад коҳиш медиҳад ва аз соли 2027 комилан аз гази Русия даст мекашад. Аммо Русия дар қатъи газ пешдастӣ кардааст. Раҳбарони Аврупо Русияро ба истифода аз газ ҳамчун абзор барои боҷ хостан аз Ғарб муттаҳам кардаанд.

Хонум Бербок ҳамчунин дар посух ба пурсише дар бораи аслиҳаи пешрафтае, ки ахиран Олмон ба Украина дод ва ҳамчунин таъхири чандмоҳаи Олмон дар фиристодани чунин аслиҳа гуфт, ки ин силоҳҳо бисёр пешрафта ҳастанд ва барои истифода аз онҳо ниёз ба омӯзиши низомиёни Украина буд.

Рӯзҳои гузашта хабарҳо аз истифодаи сарбозони украинӣ аз силоҳҳои пешрафтаи олмонӣ дар ҷанг муқобили Русия, нашр шуда буд.

Вазири корҳои хориҷии Олмон дар робита ба ояндаи ҷанг дар Украина гуфт, "ҳарчӣ Украина тасмим бигирад, аз пуштибонии мо бархӯрдор хоҳад буд, зеро мо тарафдори қонунҳои байналмилалӣ ҳастем ва аз он ҳимоят мекунем".

"Хонаам дар бомбаборон вайрон шуд, ҷое барои рафтан надорам" ВИДЕО

Паноҳҷӯёни украинӣ

Миллионҳо украинӣ, ки бо оғози ҷанги Русия ба кишварҳои аврупоӣ фирор карда буданд, ба мушкили нав дучор шудаанд. Латвия, кишвари аврупоии наздик ба Украина, эълон кард, ки дигар тавони қабули паноҳандагонро надорад, чун имкони таъмини онҳо бо манзил нест. Ин хабар гурезаҳои украиниро нигарон кардааст.

Ҳар рӯз 120 гурзеа аз хоки Украина вориди Латвия мешаванд. Валентина, паноҳандаи украинӣ, мегӯяд, "чор моҳ боз дар инҷо рӯҳан азоб мекашам. Хонаи ман дар Харков дар бомбаборон вайрон шуд. Ҷое барои рафтан надорам."

Ҳукумати Латвия мегӯяд, давоми се моҳ гурезаҳои украиниро бо хона ва хӯрокворӣ таъмин карданд. Ҳоло ёрии давлатӣ ба паноҳандагони украинӣ хеле кам шудааст. Дар Рига, пойтахти Латвия ва шаҳрҳои дигари ин кишвар дар як рӯз ба паноҳандагон танҳо 3,5 евро медиҳанд.

Нина, паноҳандаи украинӣ, мегӯяд, “нархи хонаҳо барои иҷора хеле боло рафтааст. Мо барои пардохти пули иҷора, пардохти хидматрасониҳои коммуналӣ ва хӯрок пул надорем.”

Мақомоти Латвия умед доранд, ки паноҳандагон кор пайдо мекунанд ва зиндагиашонро худашон пеш мебаранд. Аксар паноҳандагон бекоранд ва шуғле дар ин кишвар наёфтаанд. Ҳоло онҳо дар ростои бесарпаноҳӣ ҳастанд.

“Мо дар хонае зиндагӣ мекунем, ки онро одамони хайрхоҳ додаанд. Соҳиби хона дар истироҳатгоҳи тобистонааш аст. Дар давоми ду-се ҳафта бояд аз инҷо кӯчем. Мушкил дар ин аст, ки ҷое барои рафтан надорем. Дигар барои мо касе чизе ваъда накардааст ва худамон бояд ҷой ёбем,” – мегӯяд паноҳандаи украинӣ Оксана.

Хонаводаҳои фирории украинӣ дар пайдо кардани роҳи ҳалли мушкил оҷиз мондаанд. Аксар гурезаҳо дастнигаранд. Ҳукумати Латвия аз сокинон хостааст, ба паноҳандагон мадад кунанд. Ҳоло на ҳама сокинон хоҳиши кумак ба гурезаҳои украиниро доранд.

Видеоро дар инҷо бинед:

Мушкили паноҳҷӯёни украинӣ
лутфан мунтазир бошед
Embed

Феълан кор намекунад

0:00 0:01:57 0:00

Гандумзори Украина месӯзад

Таркишу сӯхторҳо гандумзори Украинаро нобуд ва хатари бӯҳрони озуқаро дар ҷаҳон шадидтар мекунанд. Аксари кишварҳо роҳи фавран раҳо кардани ғаллаи муҳосирашудаи Украинаро ҷустуҷӯ доранд.

Зеленский: Силоҳҳои ғарбӣ вазъро дар майдони ҷанг дигар мекунанд

Одесса

Шаҳри Одесса ҳадафи ҳамлаи мушакии Русия қарор гирифт. Дар ҳамин ҳол, президент Владимир Зеленский гуфт, бо мадади силоҳҳои пешрафтаи ғарбӣ, ки оҳиста-оҳиста тавозунро дар майдони ҷанг дигар мекунад, Украина қодир аст "талафоти қобили таваҷҷуҳе" ба нерӯҳои русӣ ворид кунад.

Зеленский гуфт, нерӯҳои украинӣ "тавонистаанд, зиёни логистикии қобили таваҷҷуҳе ба ишғолгарон расонанд", ки ҳифзи мавзеъҳои артиши Русия дар минтақаҳои зери тасарруфашонро душвор мекунад.

"Мо қадам ба қадам пешравӣ мекунем", -- афзуд Зеленский. Вай илова кард, ки "ҳадаф як мебошад ва он барафроштани парчами Украина дар ҳама шаҳрҳо ва деҳаҳо хоҳад буд".

Сергей Ҳайдай, раиси идораи низомии минтақаи Луганск, рӯзи 19-уми июл гуфт, "силоҳҳои ғарбӣ на 100 дарсад, балки 200 дарсад кор медиҳанд, зеро анборҳои Русия метарканд, постгоҳҳои низомӣ мунфаҷир мешаванд".

Вазорати дифои Бритониё рӯзи 19-уми июл дар хабарномаи рӯзонаи худ гуфт, ҳадафи фаврии эълоншудаи Русия тасарруфи минтақаи Донбасс аст.

Бо ин ҳол, дар ин баёния омадааст, ки агарчӣ русҳо ҳамчунон мумкин аст қаламрави бештареро ишғол кунанд, суръати пешравии онҳо бисёр кунд хоҳад буд.

Лиза. Тифле, ки дар ҳамлаи мушакии Русия дар Украина кушта шуд. АКС

Дар ҳамлаи мушакии Русия ба шаҳри Виннитсаи Украина рӯзи 14-уми июл дар қатори даҳҳо мардуми осоишта як духтари чаҳорсола кушта шуд. Елизавета (Лиза) бемории синдроми Даун дошт. Модараш, Ирина Дмитриева, то замони фоҷиа ҳар рӯз дар Инстаграм гоҳ аз мушкилӣ ва гоҳе аз пешрафтҳои ӯ менавишт. Русия пайваста мегӯяд, ҳадафҳои низомӣ ва ҳарбиёнро дар Украина нишон гирифтааст, вале кушта шудани Лиза бисёриҳоро такон дод ва иддаои Маскавро бепоя баровард.

Ин акси Ирина Дмитриева ва духтараш Елизаветаро дар аввали моҳи июли имсол дар наздикии Виннитса гирифтаанд.

Пас аз як ҳафта чанд мушаки болдори русии "Калибр" ба Виннитса, шаҳре дар ҷануби ғарби Киев, бархӯрд.

Оқибатҳои зарбаи мушакӣ ба Виннитса, 14-уми июли 2022
Оқибатҳои зарбаи мушакӣ ба Виннитса, 14-уми июли 2022

Дар ҳамлаи мушакӣ камаш 23 нафар, аз ҷумла Елизаветаи чаҳорсола кушта шуданд. Модараш Ирина сахт захмӣ шуд.

Ирина мегӯяд, пизишкон пеш аз таваллуд ӯ ва шарики зиндагияшро огоҳ карда буданд, ки тифлашон чӣ гуна хоҳад буд.

"Вақте фаҳмидем, ки ман ҳомила ҳастам, бениҳоят шод шудем. Дар зеҳни мо тасвири як оилаи идеалӣ эҷод шуд, вале тақдир чизи дигар мехост," – навиштааст Ирина дар Инстаграм. Ва илова кардааст, "мо маҷбур шудем, дарду ноумедӣ, таҳқир ва тарсро аз сар гузаронем."

Ирина дар яке аз блогҳояш навиштааст, "пизишкон гуфтанд, Шумо ҳанӯз ҷавонед, тифли бемор чӣ даркор?"

Ӯ ва ҳамсараш медонистанд, ки кӯдак бо мушкилоти саломатӣ таваллуд мешавад, аммо тасмим гирифтанд, ба дунё биояд. Онҳо хостанд, "ҷаҳонро ба Лиза нишон диҳанд".

Дар ҳафтмоҳагӣ дили Лизаро ҷарроҳӣ карданд. Пас аз панҷ соати интизорӣ ба волидон хабар доданд, ки ҷарроҳӣ муваффақона гузашт.

Соли 2019. Рӯзи таваллуди Лизаро ҷашн мегиранд. Ирина дар блогаш дар Инстаграм нигоштааст, ки “Ман модари ин фаришта ҳастам”.
Соли 2019. Рӯзи таваллуди Лизаро ҷашн мегиранд. Ирина дар блогаш дар Инстаграм нигоштааст, ки “Ман модари ин фаришта ҳастам”.

Моҳи июни соли 2019 Ирина дар Инстаграм хабар дод, ки "Лиза худаш менишинад" ва афзудааст: "Барои баъзеҳо ин чизи хурд аст, аммо барои мо боварнакарданӣ. Лиза барои мо духтари қавӣ ва муборизу қаҳрамон аст."

"Барои ман ҳар як маҳорати нави Лиза хурсандии бузург аст ва дар паси он заҳмати зиёде нуҳуфтааст," – навиштааст Ирина.

Ирина дар боғе дар ҷануби Киев истироҳат дорад, духтараш дар аробача хобидааст. Соли 2019
Ирина дар боғе дар ҷануби Киев истироҳат дорад, духтараш дар аробача хобидааст. Соли 2019
Ҷасади ба хун оғӯштаи Лиза пас аз ҳамлаи мушакии Русия ба Виннитса, 14-уми июли 2022
Ҷасади ба хун оғӯштаи Лиза пас аз ҳамлаи мушакии Русия ба Виннитса, 14-уми июли 2022

"Омодагии Русия ба марҳилаи дигари ҷанг". Зеленский: Украина тоб меорад

Мақомоти Украина мегӯянд, бар асари ҳамлаҳои Русия дар се рӯзи охир дастикам 40 кас кушта шудаанд

Як мансабдори низомии Киев мегӯяд, Русия ба марҳилаи дигари ҳамлааш ба Украина омода мешавад. Ин хулоса баъди он баён шуд, ки Маскав ба нерӯҳояш барои густариши амалиёти низомӣ дастур дод.

Вадим Скибитский, сухангӯйи истихбороти низомии Украина, рӯзи 16-уми июл гуфт, «ин танҳо зарбаҳои мушакӣ аз ҳаво ва баҳр нест.»

«Мо дар тамоми хати ҷанг ба таври муайян фаъол шудани душманро мебинем. Ҳоло ба марҳилаи навбатии ҳуҷум тайёрӣ мебинанд,» -- афзуд ӯ.

Вазорати дифои Бритониё рӯзи 17-уми июл гуфт, Русия мавқеи дифоии худро дар қаламравҳои ишғолкардааш дар ҷануби Украина тақвият медиҳад.

Дар эъломия гуфтаанд, «ин сафарбаркунии нерӯҳо ва муҳиммот байни Мариуполу Запарожйе ва Херсонро дар бар мегирад.» Вазорати дифои Бритониё илова кардааст, ки нерӯҳои Русия дар Мелитопол низ чораҳои амниятиро шиддат мебахшанд.

Маскав рӯзи 16-уми июл эълон кард, ки амалиёти низомии худро дар Украина афзоиш медиҳад.

Украина мегӯяд, дар се рӯзи охир бар асари тирборони Русия ба шарҳрҳо камаш 40 нафар кушта шудаанд. Волии Харков рӯзи 16-уми июл гуфт, дар як ҳамлаи Русия дар шаҳри шимолу шарқи Чухуив се нафар ҷон бохтанд.

Президент Владимир Зеленский дар паёме ваъда дод, ки кишвараш "тоб" хоҳад овард. Ӯ гуфт, Украина тавонистааст як қисми қаламраверо, ки аз оғози ҷанг аз даст дода буд, бозпас бигирад ва дар ниҳоят заминҳои бештари ишғолшудаашро дубора соҳиб хоҳад шуд.

Иттиҳоди Аврупо рӯзи 18-уми июл масъалаи сахттар кардани таҳримҳоро алайҳи Русия баррасӣ хоҳад кард.

Русия рӯзи 24-уми феврали имсол ба Украина ҳамла кард.

Маскав онро амалиёте барои ғайринизомӣ кардани Киев номида, мегӯяд, асосан ҳадафҳои низомиро нишон мегирад. Созмони Милали Муттаҳид рӯзи 12-уми июл дар гузорише гуфт, дар натиҷаи ҷанги Русия дар Украина беш аз панҷ ҳазор ғайринизомӣ кушта ва зиёда аз 6500 каси дигар захмӣ шудаанд.

Дар ҳамлаи мушакии Русия ба Виннитсаи Украина 23 ғайринизомӣ кушта шуданд

Шаҳри Виннитсаи Украина, 14 июли соли 2022.

Мақомоти Украина гуфтанд, дар ҳамлаи мушакии Русия ба шаҳри Виннитса дар минтақаҳои марказии ин кишвар дастикам 20 ғайринизомӣ кушта ва даҳҳо нафари дигар захмӣ шудаанд.

Артиши Украина гуфт, дар ин ҳамла се мушак аз як киштӣ дар Баҳри Сиёҳ, ба шаҳри Виннитса дар 200-километрии ғарби Киев бархӯрданд ва системаи зиддиҳавоии Украина тавонист ду мушаки дигарро роҳгирӣ кунад ва аз байн барад.

Дар наворҳои видеоие, ки аз ҷойи афтодани мушакҳо дар шабакаҳои иҷтимоӣ нашр шудааст, метавон дуди сиёҳеро, ки аз як бинои баланд бархостааст, мушоҳида кард. Аз оғози ҳамлаи Русия ба Украина дар 24-уми феврали имсол, ин маргбортарин ҳамла б ғайринизомиён мебошад.

Ба гуфтаи мақомоти украинӣ, дастикам се кӯдак дар ин ҳамла ҷон бохтанд. Дар аксҳое, ки аз маҳали бархӯрди мушакҳо нашр шудааст, метавон аробачаи (коляска) чаппашуда дар пиёдарав ва ҷасадеро дар паҳлӯи он дид, ки рӯи он пӯшонида шудааст. Шумораи зиёде аз мошинҳое, ки тахриб шуданд ва деворҳое, ки аз ин бино фурӯ рехтааст, дар аксҳои дигар ба чашм мехӯранд.

Масъулини шаҳри Виннитса дар аввалин хабарномаи худ гуфтанд, ки ҳудуди 50 нафар ҷароҳатҳои вазнин бардоштаанд ва дастикам 15 нафари дигар нопадид шудаанд.

Владимир Зеленский, раиси ҷумҳури Украина дар бахше аз суханронии онлайнӣ дар нишасте дар мавриди пайгирии ҷиноятҳои ҷангии Русия дар Украина гуфт, "мушакҳои Куруз ба ду нуқтаи ғайринизомӣ бархӯрд кардаанд. Шумораи зиёде аз хонаҳои мардум ва як маркази беҳдоштӣ вайрон шудааст ва мошинҳо ва трамвай дар оташ сӯхтанд. Ин амали террористии Русия аст. Шумораи қурбониён то ин лаҳза ҳудуди 20 нафар аст".

Вазорати дифои Русия, ки борҳо ҳамла ба нуқтаҳои аҳолинишинро рад кардааст, то кунун дар мавриди ҳамлаи мушакӣ ба шаҳри Виннитса изҳори назар кардааст. Муовини вазири дифои Украина дар як нишасти хабарӣ дар Киев ин ҳамларо "далели бештаре аз наслкушӣ" хонд.

Дмитрий Кулеба, вазири корҳои хориҷии Украина низ дар паёме дар шабакаи "Твиттер" Русияро ба "иртикоби ҷинояти ҷангии дигар" муттаҳам кардааст.

Идораи ҳолатҳои фавқулоддаи Украина дар баёнияе гуфтааст, ки соати даҳу панҷоҳ дақиқаи субҳ ба вақти маҳаллӣ як мушак ба паркинги як бинои идории 9-табақа бархӯрд. Бар асари таркиши мушак, биноҳои истиқоматии атроф низ зарар дидаанд ва як сӯхтори калон рӯй дод. Як мақоми баландпояи ин ниҳод гуфт, ба эҳтимоли зиёд ёфтани қурбониён, ки зери деворҳо мондаанд, феълан имкон надорад.

Шаҳри Виннитса то оғози ҳамлаи Русия ба Украина тақрибан 370 ҳазор нафар аҳолӣ дошт. Ин шаҳр аз хатти аввали ҷанг садҳо километр дур буд ва то андозае дар оромӣ ба сар мебурд.

Русия додани шаҳрвандиро осонтар кард. Дар Киев "ҳамла ба истиқлол" номиданд

Владимир Путин, раиси ҷумҳури Русия, рӯзи 11-уми июл фармони додани шаҳрвандии Русияро ба ҳамаи сокинони Украина содир кард. Пеш аз ин, фақат сокинони Луганск ва Донетск, Херсон ва Запорожйе чунин ҳақро доштанд.

Аз соли 2019, ки ин муқаррарот барои сокинони Донетск ва Луганск эълон шуд, то соли ҷорӣ беш аз 720 ҳазор нафар, ки баробар бо 18 дарсади сокинони Донбас мебошад, шиносномаи русӣ гирифтаанд.

Дар охирҳои моҳи май ва ҳудуди се моҳ пас аз ҳамлаи низомии Русия ба Украина, ин муқаррарот шомили ҳоли сокинони ду вилояти Херсон ва Запорожйе дар ҷануби Украина шуд. Қисматҳои зиёде аз ин ду вилоят ҳоло дар назорати артиши Русия мебошад. Тибқи гузоришҳо, аввалин шиносномаҳои русӣ ба сокинони ин минтақаҳо моҳи гузашта супурда шуд.

Дар фармони нав омадааст, ки шаҳрвандони Украина, ҷумҳуриҳои худхондаи шарқи Украина ва афроди бешаҳрвандие, ки ба таври доимӣ дар Украина истиқомат доранд, метавонанд, барои дарёфти шаҳрвандии Русия, дар асоси тартиби содашуда, муроҷиат кунанд.

Дар Вазорати корҳои хориҷии Украина гуфтанд, ки фармони ахири Путин ҳамла ба истиқлоли Украина ва хилофи меъёрҳои ҳуқуқи байналхалқӣ аст.

Пештар аз ин манобеи русиягаро хабар дода буданд, ки дар ҳудуди вилоятҳои Херсон ва Запорожйеи Украина нуқтаҳои нашри шиносномаи Русия таъсис шудааст. Ин ду вилояти Украина қисман таҳти назорати неруҳои Русия қарор доранд.

Русия рӯзи 24-уми феврали имсол ба Украина ҳамла кард. Дар Русия ин ҳамларо "амалиёти вижаи низомӣ" меноманд. Аммо Украина ва кишварҳои ғарбӣ онро таҷовузи низомӣ хонда, Русияро маҳкум кардаанд.

То кунун бар асари ин ҷанг ҳазорҳо нафар кушта ва миллионҳо нафар овора шудаанд. Тибқи баровардаҳои СММ, ҳудуди 12 миллион украинӣ овора шудаанд, ки аз ин шумора тақрибан 5 миллион нафар ба хориҷ муҳоҷират кардаанд.

Аксари муҳоҷирони украинӣ ба Лаҳистон, Молдова, Олмон ва дигар кишварҳои аврупоӣ паноҳ бурдаанд. Амрико ҳам қаблан эълон карда буд, ки то 100 ҳазор паноҳандаи украинаро дар хоки худ ҷой медиҳад.

Ҷасадҳо, вайронӣ ва нигаронӣ. Ҳамлаи Русия ба хонаҳои мардум дар Украина

Reuters: Фирор аз артиши Русия ба таври чашмрас афзоиш ёфтааст

Тибқи гузоришҳо, дар пайи ҳамлаи низомии Русия ба Украина, мавридҳои фирор аз хидмат дар сафҳои нерӯҳои мусаллаҳи Русия ба таври чашмгир афзудааст.

Хабаргузории "Рейтерз" рӯзи 10-уми июл ба нақл аз созмонҳои байнулмилалӣ ва баъзе намояндагони созмонҳои дифоъ аз ҳуқуқи сарбозон дар Русия гуфт, шумораи онҳое, ки барои фирор аз хидмати сарбозӣ аз қонундонҳо машварат ва маслиҳат мехоҳанд, бештар шудааст.

Деник Кокшаров, раҳбари як созмони дифоъ аз ҳуқуқи сарбозон ба номи "Призивник" гуфтааст, шумораи муроҷиаткунандаҳо барои машварат гирифтан аз мутахассисон барои фирор аз артиш дар кишвар 50 дарсад афзуд.

Шумораи нерӯҳои низоми Русия, тибқи омори Маркази мутолеоти байналмилалии стратегӣ дар Лондон, ҳудуди 900 ҳазор нафар аст ва солона 260 ҳазор ҷавони рус ба сарбозӣ даъват мешаванд.

Хабаргузории "Рейтерз" менависад, бароварда мешавад, ки аз замони ҳамлаи Русия ба Украина 15 ҳазор низомии Русия кушта шудаанд.

Як гурӯҳи машваратии ҳуқуқӣ бо номи "Шаҳрванд, артиш ва қонун" мегӯяд, шумораи муроҷиаткунандаҳо ба мутахассисони ин гурӯҳ барои ёфтани роҳҳои алтернативӣ барои нарафтан ба хизмати аскарӣ, 10 баробар шудааст.

Ба навиштаи хабаргузории "Рейтерз", мушоҳида нишон медиҳад, ки Русия барои ҷалби афроди бештар ба артиш ва фиристодани онҳо ба майдони ҷанг дар Украина, талошҳояшро бештар кардааст.

Русия рӯзи 24-уми феврали имсол ба Украина ҳамла кард. Дар Русия ин ҳамларо "амалиёти вижаи низомӣ" меноманд. Аммо Украина ва кишварҳои ғарбӣ онро таҷовузи низомӣ хонда, Русияро маҳкум кардаанд.

То кунун бар асари ин ҷанг ҳазорҳо нафар кушта ва миллионҳо нафар овора шудаанд. Тибқи баровардаҳои СММ, ҳудуди 12 миллион украинӣ овора шудаанд, ки аз ин шумора тақрибан 5 миллион нафар ба хориҷ муҳоҷират кардаанд.

Дархости як мансабдори украинӣ аз 350 ҳазор сокини Донетск барои тарки минтақа

Донетски Украина.

Раиси вилояти Донетск дар пайи ҷангҳои сахт ва ҳамлаҳои Русия, аз сокинони ин минтақа, ки беш аз 350 ҳазор нафарро ташкил медиҳанд, хост, фирор кунанд. Бахшҳое аз ин минтақа дар ҳоли ҳозир дар назорати нерӯҳои украинӣ мондааст.

Павел Кириленко, раиси вилояти Донетск, таъкид кард, ки "сарнавишти ҳамаи кишвар ба минтақаи Донетск вобаста аст... вақте ки аҳолии камтаре ҳузур дошта бошад, бештар хоҳем тавонист, то ба душман зарба занем ва вазифаҳои худро анҷом диҳем."

Тибқи маълумоти Созмони Милали Муттаҳид, аз оғози ҳамлаи низомии Русия ба Украина беш аз 7,1 миллион украинӣ дар дохили кишвар овора шудаанд ва беш аз 4,8 миллион нафар ҳам ба берун аз кишвар паноҳ бурдаанд.

Владимир Зеленский, раиси ҷумҳури Украина, гуфт, шоми сешанбе дар саросари кишвар бонги хатар зада шуд. Ин дар ҳоле аст, ки ҳафтаҳои охир дар бисёре аз минтақаҳо оромиш ҳукмфармо буд.

Зеленский дар суханронии видеоии худ изҳор дошт, "Шумо дар робита ба корҳое, ки террористҳо мекунанд, набояд дунболи мантиқ бошед. Артиши Русия ҳеч истироҳате намекунад ва танҳо як вазифа дорад: гирифтани ҷони мардум ва тарсонидани онҳо."

Артиши Русия дар ҳоли ҳозир таваҷҷуҳи асосии худро ба шарқи Украина равона кардааст. Раиси вилояти Доненск гуфт, аз он сабаб, ки бисёре аз зерсохторҳои муҳими кишвар дар ин минтақа ҳастанд, ҳадафи аслии Русия низ акнун Краматорск ва Славянск аст.

Вай бо танқид аз бомбаборони нерӯҳои русӣ гуфт, онҳо "ҳеч чизи хосеро ҳадаф қарор намедиҳанд... ва танҳо қасди нобудии зерсохторҳои ғайринизомӣ ва минтақаҳои аҳолинишинро доранд."

Артиши Русия рӯзи якшанбе эълон кард, ки ҳама қаламрави вилояти Луганскро тасарруф кард ва пас аз он бамборони вилояти Донетскро шиддат бахшид.

Путин дастур додааст, ҳамла ба Украина идома ёбад

Путин ва Шойгу.

Раиси ҷумҳури Русия рӯзи 4-уми июл ба Сергей Шойгу, вазири дифои он кишвар дастур додааст, ки ҳамлаи низомӣ дар Украина пас аз тасарруфи пурраи вилояти Луганск бояд идома ёбад.

Владимир Путин ба вазири дифои ин кишвар гуфт, "воҳидҳои низомӣ дар гурӯҳи шарқӣ ва ғарбӣ бояд вазифаи худро бар асоси нақшаҳои аз пеш қабулшуда идома диҳанд. Умед дорем, ҳамон тавр, ки то ба ҳол дар Луганск рух додааст, ҳама чиз дар ростои муваффақияти онҳо пеш меравад."

Вазорати дифои Русия рӯзи якшанбе ба Путин гузориш дод, ки ҳама қаламрави вилояти Луганск дар назорати артиши ин кишвар аст. Тасарруфи пурраи Луганск як пирӯзии муҳим барои Русия хонда мешавад.

Путин афзудааст, нерӯҳое, ки дар ҷанги Луганск иштирок доштанд, акнун бояд истироҳат кунанд ва тавоноиҳои ҷангии худро барқарор намоянд.

Русия пас аз чанд ҳафта ҳамлаҳои ноком барои тасарруфи Киев дар оғози ҳуҷуми худ ба Украина, аз нимаи моҳи март аксар нерӯҳои худро барои тасарруфи минтақаи Донбасс сафарбар кард.

Дар як ҳодисаи дигар, артиши Украина рӯзи душанбе эълон кард, ки парчами он кишвар дар ҷазираи "Мор" (Змеиный остров) барафрошта шуд. Артиши Русия ҳафтаи гузашта аз ин ҷазираи стратегӣ дар 35-километрии соҳилҳои ҷануб-ғарбии Украина, ки дар рӯзи аввали ҳамлаи низомӣ тасарруф карда буд, берун рафт.

Сухангӯи сарфармондеҳии артиши Украина дар ҷануб-ғарб дар як нишасти хабарӣ гуфт, "амалиёти низомӣ бомуваффақият ба поён расид ва ҷазираи "Мор" ба қаламрави кишвар бозгардонида шуд".

Баъзе аз коршиносон бовар доранд, берун рафтани нерӯҳои русӣ аз ин ҷазира, назорати Русияро бар қаламравҳои баҳрӣ ва муҳосираи бандарҳои Украина дар ҷануб ва ғарби ин кишвар суст хоҳад кард.

Як дипломати ғарбӣ дар Киев ба расонаҳои байнулмилалӣ гуфтааст, ақибнишинии Русия аз ин ҷазира барои содироти амни ғаллаи Украина кофӣ нест. Ӯ афзудааст, "аз як тараф Украина бояд обҳои минтақаро аз мина тоза кунад. Аз сӯи дигар Русия бо истифода аз нерӯи баҳрии худ, ки дар соҳили ҷанубии Украина ҷобаҷо кардааст, метавонад ба осонӣ гаштугузори киштиҳои борбариро халалдор кунад."

Ин дипломат таъкид кард, ки барои аз байн бурдани муҳосираи ин бандарҳо ва дигарбора оғоз кардани содироти ғалла, ҳукумати Украина ба пуштибонӣ ва мадади кишварҳои ғарбӣ ниёз дорад ва Туркия дар ин замина бояд нақши муҳимро иҷро кунад.

Ҳукумати Русия рӯзи панҷшанбе ақибнишиниро аз ин ҷазира иқдоме барои нишон додани ҳусни ният ва мухолифат накардани Русия бо тарҳи Созмони Милал барои эҷоди роҳҳои амни киштиронӣ дар ғарби Баҳри Сиёҳ хондааст.

Артиши Украина иддао кардааст, ки нерӯҳои Русия зери фишори мушакҳо ва тирандозии нерӯҳои баҳрии Украина аз ин ҷазира гурехтаанд.

Ёфтҳои бештар

Шарҳҳо

Шарҳи нав расид
Идома
XS
SM
MD
LG