Дар чанд ҷумла
Ҷоизаи президент ба 46 варзишгари тоҷик дода мешавад
10-уми феврал бо мақсади ҳавасмандгардонии ғолибон ва ҷоизадорони мусобиқаҳои байналмилалии варзишӣ дар соли 2024 ва мураббиёни онҳо амри президенти Тоҷикистон ба имзо расид. Дар ин бора сомонаи president.tj хабар додааст.
Мақомот гуфтанд, пули ҷоизаҳо, ки аз Фонди захиравии президент ҷудо шудааст ва 1 миллиону 787 ҳазору 500 сомонӣ (қариб 164 ҳазор доллар)-ро ташкил медиҳад, барои қадршиносии 46 нафар ғолибон ва ҷоизадорони мусобиқаҳои байналмилалии варзишӣ ва мураббиёни онҳо ҷудо гардидааст.
Зимнан, ҷоизаи президенти Тоҷикистон соли 2015 таъсис ёфтааст ва бори нӯҳум аст, ки ба ғолибону ҷоизадорони мусобиқаҳои байналмилалӣ ва мураббиёни онҳо супурда мешавад.
То ин давра ба 370 нафар ғолибону ҷоизадорони мусобиқаҳои сатҳи байналмилалӣ аз фонди захиравии президенти Тоҷикистон 8 миллиону 250 ҳазор сомонӣ мукофотпулӣ ҷудо гардида, дар вазъияти тантанавӣ тақдим карда шудааст.
Мутобиқи қарори Ҳукумати Тоҷикистон ба варзишгарон барои медали тиллои Бозиҳои олимпӣ 300 ҳазор сомонӣ, барои медали нуқра 250 ҳазор сомонӣ ва барои медали биринҷӣ 200 ҳазор сомонӣ супурда мешавад.
Дар ин қарор, инчунин, ҳаҷми маблағи мукофотпулӣ ба ғолибону ҷоизадорони мусобиқаҳои қаҳрамонии ҷаҳону Осиё ва Бозиҳои осиёӣ муқаррар шудааст.
Се медали варзишгарони тоҷик дар Бозиҳои XXXIII тобистонаи олимпӣ, ки аз 26-уми июл то 11-уми августи соли 2024 дар шаҳри Пориси Фаронса баргузор шуданд, натиҷаи беҳтарини варзиши тоҷик дар соли 2024 мебошад.
Дар Олимпиадаи Порис-2024 аз 14 варзишгари тоҷик се нафар – Сомон Маҳмадбеков (-81 кг), Темур Раҳимов (+100 кг), ҳарду дар риштаи ҷудо, Давлат Болтаев (-92 кг) дар риштаи бокс - бо медалҳои биринҷӣ сарфароз гаштанд.
Варзишгарони тоҷик соли гузашта дар ду ришта - ҷудо ва гуштии озод - дар қаҳрамонии ҷаҳон пас аз 17 сол медал ба даст оварданд. Сомон Маҳмадбеков дар мусобиқаи қаҳрамонии ҷудои ҷаҳон дар вазни то 81 кило дар шаҳри Абузабии Имороти Муттаҳидаи Арабӣ барандаи медали биринҷӣ гардид.
Бояд зикр намуд, ки ин дуюмин медал дар таърихи ҷудои тоҷик дар қаҳрамонии ҷаҳон ба шумор меравад. Аввалин медалро дар ин мусобиқот Расул Боқиев соли 2007 дар шаҳри Рио-де-Жанейрои Бразилия ба даст овардааст. Вай дар вазни то 73 кило бо медали биринҷӣ сарфароз шуда буд.
Абдулмаҷид Кудиев моҳи октябри соли гузашта дар мусобиқаи қаҳрамонии ҷаҳон дар риштаи гуштии озод дар вазни то 70 кило дар шаҳри Тиранаи Албания медали биринҷӣ гирифт. Қаблан, Юсуф Абдусаломов соли 2007 дар қаҳрамонии ҷаҳон дар риштаи гуштии озод дар вазни то 84 кило дар шаҳри Бокуи Озарбойҷон соҳиби медали нуқра шуда буд.
Вале варзишгарони тоҷик соли 2024 натавонистанд дар қаҳрамонии ҷаҳон дар навъҳои олимпӣ медалҳои тиллою нуқра ба даст биёранд. Зимнан, пас аз пирӯзии гурзандози машҳури тоҷик Андрей Абдувалиев дар қаҳрамонии ҷаҳон соли 1995 дар шаҳри Ҳётеборги Шведсия, то ҳоло касе аз Тоҷикистон дар навъҳои олимпии варзиш медали тилло нагирифтааст.
Ҳамчунин баъди он ки гурзандоз Дилшод Назаров соли 2015 дар қаҳрамонии ҷаҳон дар Пекини Чин медали нуқра гирифт, варзишгарони тоҷик дар муддати қариб даҳ сол дар риштаҳои олимпӣ ба чунин натиҷа даст наёфтаанд.
Акмал Убайдов дар мусобиқаи қаҳрамонии бокси Осиё, ки аз 28-уми ноябр то 11-уми декабр дар шаҳри Чиангмайи Тайланд доир гардид, дар вазни то 60 кило мақоми аввалро касб намуд. Вай пас аз панҷ сол барои Тоҷикистон аз қаҳрамонии бокси Осиё медали тилло овард. Охирин маротиба Баҳодур Усмонов соли 2019 дар қаҳрамонии Осиё соҳиби медали тилло шуда буд.
Ҷоизаи президенти Тоҷикистон ба ғолибон ва ҷоизадорони мусобиқаҳои байналмилалии варзишӣ дар соли 2024 дар як маросими ботантана, ки онро рӯзҳои наздик Кумитаи кор бо ҷавонон ва варзиши Тоҷикистон ташкил мекунад, супурда хоҳад шуд.
Ҳамаи хабарҳои имрӯзро дар инҷо бихонед
"На ҷанг мехоҳем, на Ҷумҳурии исломӣ". Муроҷиатномаи садҳо фаъоли эронӣ
Садҳо нафар аз фаъолони маданӣ ва сиёсии Эрон бо нашри муроҷиатномае, сиёсат ва саркубгариҳои Ҷумҳурии исломиро маҳкум карда, ҳамлаҳои низомии Амрико ва Исроилро "хилофи ҳуқуқи байналмилал" хондаанд.
Дар ин баёния, ки ба имзои 350 фаъоли маданӣ ва сиёсӣ интишор шудааст, онҳо хостори қатъи фаврии ҷанг дар Эрон шудаанд.
“Аз нигоҳи мо тарафдорони “на ҷанг ва на ҷумҳурии исломӣ ” ин ҷанг чун ҳама ҷангҳои харобиовар барои мардум на демократия ба армуғон меорад ва на амният.”- навиштаанд, муаллифони муроҷиатнома.
Фаъолон сиёсатҳои ҳукумати Эронро маҳкум карда, ба он таъкид намудаанд, ки “сарбкӯби шаҳрвандон, куштори муътаризон, ғарбситезӣ ва шиори маҳви Исроил” ба манофеи миллии эрониҳо рабте надорад” ва баръакс ин барои мардум ранҷу азоб меорад.
Дар муроҷиатнома фаъолон аз дигарон хостаанд, “ба ҷойи сукут ё ҳимояти мустақиму ғайримустақим аз ҷанг, барои хатми фаврии он ва поён додан ба ҳамлаҳои низомӣ талош кунанд”.
Боздошти зане бо гумони ҷалби духтарон ба ғуломии шаҳвонӣ
Мақомоти Тоҷикистон аз боздошти як зане хабар додааст, ки ба хариду фурӯши одам ё водор кардан ба ғуломии шаҳвонӣ муттаҳам мешавад.
Вазорати корҳои дохилӣ рӯзи 11-уми март дар хабарномае навишт, ки сокини 36 солаи шаҳри Душанбе моҳи сентябри соли гузашта, бо роҳи фиреб ва ваъдаи кори сердаромад зани 33 солаи сокини шаҳри Ваҳдатро ба Дубай бурдааст.
Аммо ба гуфтаи мақомот дар он ҷо зан ба ҷойи кор ба истисмори ҷинсӣ ё танфурушӣ маҷбур шудааст. Дар робита ба ин қазия алайҳи сокини Душанбе бар асоси моддаи 130 ё одамрабоӣ парвандаи ҷиноятӣ боз шудааст.
Қонун барои ин амал аз 8 то 12 соли зиндонро пешбинӣ мекунад. Мавқеи зани гумонбар ва пайвандонаш дар робита ба ин қазия маълум нест.
Моҳи ноябри соли 2025 ҳам мақомоти интизомӣ аз боздошти ду зан бо гумони ҷалби духтарон ба истисмори шаҳвонӣ дар хориҷи кишвар хабар дода буданд. Ба гуфтаи мақомот ин занҳо, ки яке 37 ва дигари 46 сола будаанд, бо истифода аз тангдастии ҷавонзане ва бо ваъдаи кори хуб ӯро ба Русия бурда, ба танфурӯшӣ маҷбур кардаанд.
Бино ба иттилои расмӣ соли 2025 дар кишвар 177 ҳолати савдои одамон ошкор ва зидди 73 нафар парвандаи ҷиноятӣ боз шудааст.
Дар Душанбе мусобиқаи гуштигирӣ бахшида ба Наврӯз доир мешавад
Дар муассисаи давлатии «Наврӯзгоҳ»-и шаҳри Душанбе рӯзи 22-юми март мусобиқаи гуштии миллӣ (гуштигирӣ) баргузор мегардад.
Ин мусобиқа бо ибтикори мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии шаҳри Душанбе ва Федератсияи миллии гуштигирии Тоҷикистон дар доираи чорабиниҳои варзишии Ҷашни байналмилалии Наврӯз ва эълон гардидани Рӯзи ҷаҳонии гуштигирӣ доир хоҳад шуд.
Дар мусобиқа дастаҳо аз Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон, вилоятҳои Суғду Хатлон, шаҳри Душанбе, шаҳру ноҳияҳои тобеи марказ, минтақаи Рашт ва дастаи Федератсияи миллии гуштигирии Тоҷикистон ширкат меварзанд.
Мусобиқа аз рӯйи қоидаҳои варзиши суннатӣ доир гардида, ғолибони ҳар давр соҳиби туҳфаҳо мегарданд. Ба ғолиби мутлақи мусобиқа шоҳҷоиза - мошини сабукрав – тақдим хоҳад шуд.
Мардуми тоҷик анъанаҳои бостонӣ ва хеле бойи варзишӣ дорад. Ба навъҳои варзиши миллӣ ба ғайр аз гуштигирӣ, инчунин камонварӣ, чавгонбозӣ, бузкашӣ, асптозӣ, найзаандозӣ, пойгаи давандаҳо, тирандозӣ, дастхобонӣ ва ғайра шомиланд. Гуштии миллӣ дар байни ин намудҳо мақоми хос дорад ва баргузории сабқати паҳлавонӣ яке аз суннатҳои Наврӯзист.
Ҳамасола дар Тоҷикистон 22-юми март ҳамчун Рӯзи гуштигирӣ таҷлил карда мешавад. Бояд зикр намуд, ки соли 2022 ба гуштии миллӣ – «гуштигирӣ» - мақоми байналмилалӣ дода шуд. Ин мақом дар Вазорати адлияи Швейтсария ба қайд гирифта, гуштии миллии тоҷикӣ соҳиби сертификати байналмилалӣ гардид.
Раҳбари Исроил гуфт, ҳамла ба Эрон идома хоҳад кард
Чордаҳ рӯз инҷониб табодули оташ миёни Эрону Исроил идома дорад.
Рӯзи 12-уми март бар асари мушакборони манотиқи марказии Исроил якчанд манзили мардум зиён дидааст.
Дар ҳамин ҳол низомиёни исроилӣ иддао доранд, ки дар шаҳри Теҳрон посгоҳҳои гурӯҳи ниманизомии Басиҷро ҳадаф қарор додаанд. Ин гурӯҳ масъули таъқиби эътирозҳои мардумии моҳҳои гузашта дар Эрон эътироф шудааст.
Исҳоқ Ҳерсог, президенти Исроил, дар суҳбат бо Рей Фурлонг, хабарнигори Радиои Озодӣ, иброз дошт, ки ҳамлаҳои густарда барои маҳви имконоти ҷангии Эрон идома хоҳад кард.
Ӯ гуфт: "Рамла шаҳри таърихист, ки дар он яҳудиёну арабҳо, мусулмонон ва насрониҳо канори ҳам ба сар мебаранд. Бо ҳадафи ҳимоят аз зиндагии осоиштаи онҳо дар муқобили императории бади Теҳрон, ки мехоҳад сулҳу оромишро барҳам занад, мо маҷбурем ба онҳо зарба занем. Мо бояд имконоти низомии онҳоро маҳв кунем, то Ховари Миёна ояндаи наве дошта бошад."
Замоне, ки президенти Исроил ба суолҳои Радиои Озодӣ ҷавоб медод, барои аввалин бор изҳороте нашр шуд, ки ба раҳбари нави Эрон Муҷтабо Хоманаӣ иртибот дода мешавад.
Ҳалокати шаш сарнишин дар суқути ҳавопаймои Амрико дар Ироқ
Як ҳавопаймои бузурги амрикоӣ, зоҳиран, бар асари садамае дар ҳарими ҳавоии Ироқ сарнагун шуда, шаш сарнишини он ба ҳалокат расидаанд.
Ситоди фармондеҳии Амрико, ки назорати амалиётро дар Ховари Миёна дар уҳда дорад, гуфт, ҳавопаймои KC-135 рӯзи 12-уми март дар ғарби Ироқ сарнагун шуд.
Ин навъи ҳавопаймоҳо барои пур кардани захираи маводи сӯхти ҳавопаймоҳои ҷангӣ ҳангоми парвоз истифода мешаванд.
Ба қавли ситод, ҳавопаймо ҳангоми ширкат дар амалиёти Эрон суқут кард, вале на оташи душман ва на оташи тасодуфии нерӯҳои ҳампаймон дар ин амал нақше надорад.
Тафтиши ҳодиса идома дорад.
Низомиёни амрикоӣ рӯзи дуюми март хабар доданд, ки дар Кувайт се ҳавопаймои ҷангии F-15 бо оташи пойгоҳҳои зиддиҳавоии ин кишвар тасодуфан ҳадаф қарор гирифта, сарнагун шуданд.
Чойхонаи "Харбуза" дар Ҳисор харидор наёфтааст
Чойхонаи "Харбуза" дар шаҳри Ҳисор ин бор ҳам харидоре наёфтааст.
Кумитаи сармоягузории Тоҷикистон онро бори севум 11-уми март бо арзиши беш аз 3 миллиону 600 ҳазор доллар ба фурӯш гузошт.
Вале як намояндааш ба хабаргузории "Азия-Плюс" рӯзи 13-уми март гуфтааст, "савдо нашуд. Пешниҳод низ нашуд. Дигар иншоотро хариданд, инро нахариданд."
Чойхонаи "Харбуза", ки сохтмони онро ба Муродалӣ Алимардон, раиси пешини Бонки миллӣ ва "Агроинвестбонк", пайванд медиҳанд, дар гузашта хусусӣ буд. Аммо дар пайи қарздории "Агроинвестбонк" ба ҳисоби давлат гузашт.
Чойхонаро дар соли 2015 ва бахшида ба 3000-солагии шаҳри Ҳисор бунёд кардаанд.
Мақомот ҳангоми ифтитоҳи чойхона гуфта буданд, ки 100 кас дар он кори доимӣ пайдо хоҳад кард, вале “Харбуза” ҳамагӣ се моҳ фаъол буд.
Радиои Озодӣ соли 2016, як сол баъди боз шудани “Харбуза”, дар бораи он гузорише таҳия кард, ки чойхона дигар кор намекард, бомаш мечакид ва бино таъмирталаб буд.
Кушта шудани як сарбози фаронсавӣ дар Арбил
Эммануэл Макрон, раисҷумҳури Фаронса, кушта шудани як сарбози ин кишварро дар Курдистони Ироқ тасдиқ кард.
Президенти Фаронси 13-уми март дар шабакаи Х навишт, "як узви нерӯҳои мусаллаҳи Фаронса дар ҷараёни ҳамлае дар Арбили Ироқ кушта шуд".
Ин нахустин низомии фаронсавӣ аст, ки аз замони оғози ҳамлаи Исроил ва Амрико ба Эрон кушта шудааст.
Раисҷумҳури Фаронса ҳамчунин навиштааст, ки чанд низомии дигар ҳам захмӣ шудаанд.
Пештар артиши Фаронса аз захмӣ шудани шаш низомии ин кишвар дар пайи ҳамлаҳои паҳподӣ ба пойгоҳи нерӯҳои фаронсавӣ дар Арбил хабар дода буд.
Ҳанӯз ҳеч ҷонибе ба таври расмӣ масъулияти ҳамла ба сарбозони фаронсавиро ба дӯш нагирифтааст.
Аммо як гурӯҳи ниманизомии ироқӣ бо номи "Асҳоби Каҳф" рӯзи 13-уми март бо нашри як баёния таҳдид кардааст, ки манофеи Фаронсаро дар минтақа ҳадаф қарор медиҳад.
Ин баёния дар саҳифаи ин гурӯҳ дар Телеграм андаке пас аз он нашр шуд, ки Эммануэл Макрон аз кушта шудани як низомии фаронсавӣ ва захмӣ шудани чанд тани дигар дар Арбил хабар дод.
Пештар эълон шуда буд, ки пойгоҳи нерӯҳои фаронсавӣ дар Арбили иқлими Курдистони Ироқ ҳадафи як ҳамлаи паҳподӣ қарор гирифта буд, аммо маълум набуд, ки ин ҳамларо кӣ анҷом додааст.
Ҳоло бо нашри баёнияи гурӯҳи "Асҳоби Каҳф", ба назар мерасад, ҳамлаи паҳподӣ кори ҳамин гурӯҳ будааст.
Ҳузури нерӯҳои фаронсавӣ дар Арбил, пайванде ба ҷанги Исроил ва Амрико бо Эрон надорад ва ин сарбозон муддатҳост, ки дар қолаби як эътилофи байнулмилалӣ алайҳи ДОИШ дар ин минтақа ҷобаҷо буда, асосан ба омӯзиши нерӯҳои ироқӣ машғуланд.
Суқути як ҳавопаймои сӯхтрасони амрикоӣ дар Ироқ
Фармондеҳии марказии Амрико аз сарнагунии як ҳавопаймои сӯхтрасони артиши ин кишвар хабар дод. Ба иттилои манбаъ, ҳавопаймои амрикоӣ дар ғарби Ироқ вожгун шудааст.
Фармондеҳии марказии Амрико гуфтааст, ки ҳодиса бинобар шиллики душман набудааст.
Артиши Амрико аз идомаи амалиёти ҷустуҷӯ ва наҷоти сарнишинони ҳавопаймо дар маҳалли суқут дар ғарби Ироқ хабар додааст.
Бар асоси гузоришҳо, ин ҳавопаймо 6 сарнишин доштааст ва ҳанӯз аз сарнавишти онҳо гузорише нашр нашудааст.
Дар ҳамин ҳол, гурӯҳи "Муқовимати исломии Ироқ" масъулияти сарнагунии ҳавопаймои сӯхтрасони амрикоиро бар ӯҳда гирифтааст.
Ин гурӯҳи ниманизомии зери ҳимояти Эрон дар баёнияе иддао кардааст, ки ҳавопаймои амрикоиро "дар дифоъ аз тамомияти арзӣ ва ҳарими ҳавоии Ироқ" ҳадаф қарор дод.
Даҳ кӯдаки тоҷикро барои ҷарроҳии дил ба Чин мебаранд
Даҳ кӯдаки бемори тоҷикро барои ҷарроҳии дил ба Чин мебаранд. Дар ин бора Маркази матбуоти Вазорати тандурустии Тоҷикистон рӯзи 12-уми март хабар дод.
Ба иттилои ин ниҳод, кӯдакон, ки аз нуқси модарзодии дил ранҷ мекашанд, дар Чин ройгон ҷарроҳӣ мешаванд. Дар ин сафар яке аз волидон ҳам онҳоро ҳамроҳӣ хоҳанд кард.
Ба навиштаи манбаъ, ин тасмим дар мулоқоти масъулони Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоӣ бо сафири Чин дар Тоҷикистон гирифта шудааст.
Сафари кӯдакони бемор ва ҷарроҳии онҳо дар доираи ҳамкории дуҷонибаи Тоҷикистону Чин дар бахши тандурустӣ ба роҳ монда шудааст.
Вазорат мегӯяд, дар раванди ҷарроҳии кӯдакон табибони тоҷик ҳам ширкат хоҳанд кард. Онҳо ҳам бо мақсади аз худ кардани таҷрибаи мутахассисони чинӣ ба Чин мераванд.
Ба гуфтаи масъулин, ҳадафи асосӣ роҳандозӣ ва истифода аз усулҳои нави табобат дар Тоҷикистон аст.
Модари Далерҷон Мирзоев: "Бо задану кӯфтан гуноҳро ба сараш бор карданд"
Модари яке аз гумонбарони асосии ҳамла ба "Крокус Сити Ҳолл" дар Русия, ки ба ҳабси абад маҳкум шуд, ҳукми додгоҳи низомии Маскавро беасос хонд.
Гулракат Мирзоева, модари Далерҷон Мирзоев, рӯзи 12-уми март дар суҳбат бо Радиои Озодӣ гуфт, нисбат ба писараш "туҳмат шудааст".
"Бо шиканҷа ва задану кӯфтан гуноҳро ба сараш бор карданд. Ҳамааш дурӯғ аст. Ягон бор моро даъват накарданд, напурсиданд. Дар ҳаққи бачаам туҳмат аст. Вай ин корҳоро намекард. Худоё, акнун ман ба куҷо муроҷиат кунам, кӣ пушти моро мегирад?" – афзуд ӯ.
Далерҷон Мирзоев ва 14 нафари дигар рӯзи 12-уми март бо айбномаи тарҳрезӣ ва ҳамла ба толори "Крокус Сити Ҳолл" дар Маскав ба ҳабси якумрӣ маҳкум ва чаҳор тани дигар аз 19 то 22 сол зиндонӣ шуданд.
Як нафари онҳо аз Қирғизистон, ду тан аз Ингушистон ва боқимонда аз Тоҷикистон ҳастанд.
Мавқеи маҳкумшудаҳо ба хулосаи додгоҳ ҳанӯз маълум нест, вале пештар баъзе аз онҳо дар нома ва дархостҳои ҷудогона худро бегуноҳ дониста ё хоҳони дигар кардани парванда шуда буданд. Бархе ҳам, ба қавли вакилони мудофеъ, "ба гуноҳ иқрор карданд", вале маълум нест таҳти чӣ шароите.
Мақомоти Тоҷикистон ҳанӯз дар ин бора вокуниш накардаанд.
Ҳамла ба толори консертии "Крокус" рӯзи 22-юми марти соли 2024 рӯй дод ва дар натиҷа 149 нафар куштаву садҳо тан захмӣ шуданд.
Ҳодисаи “Крокус”, ки муҳоҷирони тоҷик дар марказаш қарор гирифтанд, ба кору зиндагӣ ва нақшаву нияти даҳҳо ҳазор кас дар Тоҷикистон ва Русия таъсир гузошт. Ҳарчанд муносибати дағал, санҷишҳои пайиҳам, маъракаи зидди муҳоҷирон дар Русия ва боздошту ихроҷи онҳо то моҳи марти соли 2024 низ ҷой дошт, баъди он бештар шуд.
Эълони ҳукми гумонбарони ҳамла ба "Крокус Сити Ҳол"
Додгоҳи ҳарбии Русия рӯзи 12-уми март чор гумонбари ҳамла ба толори консертии "Крокус Сити Ҳол"-ро дар соли 2024 ба ҳабси абад маҳкум кард.
Хабаргузории расмии ТАСС аз толори додгоҳ навишт, инҳо Фаридуни Шамсиддин, Далерҷон Мирзоев, Муҳаммадсобир Файзов ва Саидакрам Раҷабализода мебошанд.
Дар курсии айбдорӣ 19 нафар нишастаанд, ки аксарашон зодагони Тоҷикистон ҳастанд. Онҳо ба тарҳрезиву мусоидат ва анҷоми ҳамлаи террористӣ муттаҳам мешаванд.
Муҳокимаи гумонбарон аз моҳи августи 2025 дар Додгоҳи дуюми ҳавзаи ғарбии низомӣ дар Маскав ҷараён дошт. Баъзе аз расонаҳои Русия навишта буданд, ки гумонбарон хоҳони сабук кардани ҷазо ҳастанд.
Дар ҳамлаи террористӣ ба "Крокус" дар канори Маскав дар рӯзи 22-юми марти соли 2024-ум 150 нафар нафар кушта ва 609 кас маҷруҳ шуданд.
Нерӯҳои қудратии Русия ҳангоми боздошти гумонбарон даст ба азияту шиканҷаи бераҳмонаи онҳо заданд ва созмонҳои ҳомии ҳуқуқ ба мисли Human Rights Watch гуфтанд, ки ба эътирофи гумонбарон бовар кардан душвор аст.
Швейтсария сафораташро дар Эрон муваққатан баст
Вазорати корҳои хориҷии Швейтсария рӯзи 11-уми март эълон кард, ки бинобар идомаи ҷанг дар Ховари Миёна ва афзоиши хатарҳои амниятӣ, сафорати худро дар Теҳрон муваққатан мебандад.
Ба гузориши "Рейтерс", дар эъломияи ин вазорат гуфта шудааст, ки Швейтсария бо машварати ду кишвар ба ҳифзи хати иртиботи боз байни Амрико ва Эрон идома хоҳад дод.
Ҳукумати Олмон ҳам ба далели таҳдидҳои амниятӣ аз даргириҳои низомӣ дар Ховари Миёна, кормандони шуморе аз намояндагиҳои дипломатии худро дар минтақа, аз ҷумла, Эрон ва Ироқ кам кардааст.
Як сухангӯйи Вазорати корҳои хориҷии Олмон рӯзи 11-уми март ба хабарнигорон гуфт, "кормандони намояндагиҳои Олмон бинобар вазъияти таҳдидомези феълӣ, муваққатан коҳиш дода шуданд", аммо ӯ нагуфт, ки ин афрод ба куҷо ва ё кадом кишвари дигар бурда шуданд.
Ҳамлаи Амрико ва Исроил ба Эрон рӯзи 28-уми феврал оғоз шуд ва ҳанӯз идома дорад. Ҷумҳурии Исломӣ дар посух бо мушаку паҳпод шуморе аз кишварҳоро дар Ховари Миёна ҳадаф қарор додааст.
Ихроҷи 65 шаҳрванди Узбекистон аз Амрико
Сафорати Амрико дар Узбекистон хабар дод, ки рӯзи 11-уми март як гурӯҳи иборат аз 65 муҳоҷири узбекистонӣ аз Иёлотти Муттаҳида ба ватанашон баргардонда шуданд.
Мақомоти Амрико дар шарҳи сабаби ронда шудани ин муҳоҷирон гуфтаанд, онҳо иҷозаи қонунии иқоматро надоштанд.
Ба навиштаи сафорат, аз моҳи январи соли 2025 то кунун беш аз 1000 шаҳрванди Узбекистон аз ин кишвар ронда шудаанд.
Мақомоти ИМА гуфтаанд, ин иқдом дар доираи барномаи мубориза бо муҳоҷирати ғайриқонунӣ ва ҳифзи марзҳо гирифта шуд.
Онҳо ҳушдор додаанд, ки ҳар касе ғайриқонунӣ барои ворид шудан ба ин кишвар талош мекунад, зиндонӣ ё иҷборан ихроҷ карда мешавад.
Вашингтон аз ҳукумати Узбекистон барои ҳамкорӣ дар бозгардондани шаҳрвандони ин кишвар изҳори миннатдорӣ кардааст.
Боздошт ва берун кардани муҳоҷирони ғайриқонунӣ аз қаламрави ИМА аз сиёсатҳои президент Доналд Трамп аст.
Аз замони ба сари қудрат омадани ӯ даҳҳо тоҷикистонӣ ҳам аз ин кишвар ронда шудаанд.
Оё Амрико мехоҳад ҷазираи Хорги Эронро тасарруф кунад?
Бахши марказии Радиои Озодӣ рӯзи 11-уми март аз қавли коршиносон навишт, ки ҷазираи Хорг, нуқтаи асосии содироти нафти Эрон, метавонад як ҳадафи Иёлоти Муттаҳида бошад. Ин иқдом сарчашмаи даромадеро хоҳад баст, ки иқтисоди аз таҳримҳо осебдидаи Теҳронро побарҷо нигоҳ медорад.
Тасарруфи эҳтимолии ҷазираи хурд дар Халиҷи Форс, ки қариб 90 дарсади нафти содиротии Эрон аз онҷо ба берун бурда мешавад, баёнгари шиддат гирифтани ҷанги Амрикову Исроил ба зидди Ҷумҳурии Исломӣ хоҳад буд. Аммо ба гуфтаи коршиносоне, ки Радиои Аврупои Озод/Радиои Озодӣ бо онҳо ҳамсуҳбат шуд, ин иқдом шояд зарбаи ҷонкоҳе ба иқтисоди Эрон назанад.
Пойгоҳи "Axios" рӯзи 7-уми март хабар дод, ки ҳукумати Амрико масъалаи зери назорат гирифтани ҷазираи Хоргро баррасӣ кардааст. Эрон аз соли 1960 барои содироти нафти худ аз он истифода мекунад. Лангаргоҳҳои Хорг имкон медиҳанд, ки киштиҳои азими нафткашон дар он ҷо бор бигиранд.
Як манбаи наздик ба ҳукумати Амрико ба нашрияи "The New York Post" гуфтааст, тасарруфи ҷазираи Хорг "бо таваҷҷуҳ ба моҳияти ҳаётии он барои натиҷаи ҷанг", бештар масъалаи "вақт" аст.
Маъмурияти Доналд Трамп дар ин бора ошкоро ҳарфе нагуфтааст.
Грегори Брю, таҳлилгари аршади ширкати Eurasia Group, ба Радиои Озодӣ гуфт: "Эрон панҷ истгоҳи дигари содироти нафт дорад. Аз ҷумла, истгоҳи нави Ҷоск дар шарқи гулӯгоҳи Ҳурмуз, ки ба воситаи лӯлаи тақрибан 1000-километрӣ ба майдонҳои асосии нафти Эрон пайваст аст."
Агар Иёлоти Муттаҳида талош кунад назорати Хоргро ба даст гирад, Эрон метавонад истгоҳҳои нафтро дар ин ҷазира нобуд кунад. Коршинос Брю гуфт, мумкин аст, мақомоти Эрон беҳтар шуморанд, ки зерсохтҳои ҷазираи Хоргро худашон аз байн баранд, то ин ки ба дасти дигарон биуфтад.
Брю ҳамчунин гуфт, ҳар гуна нерӯи низомии амрикоӣ дар ҷазираи Хорг дар баробари ҳамлаҳои ҷавобии Эрон осебпазир хоҳад буд. Чун, ба гуфтаи ӯ, ин ҷазира аз ҳамлаҳои мушакӣ ё паҳподӣ ҳеч гуна муҳофизати ҷиддӣ надорад.
Тасарруфи ҷазираи Хорг аз сӯйи Иёлоти Муттаҳида мумкин аст барои раҳбари нави олии Эрон, оятуллоҳ Муҷтабо Хоманаӣ, низ як баҳонаи бузурги таблиғотӣ фароҳам кунад.
“Ин метавонад ба режими Эрон имкон диҳад, ки ҳадафи ҷангро аз ҳимояти худ дар баробари ҳамлаи Амрикову Исроил ба ҳифзи тамомияти арзии кишвар дигар кунад,” – гуфт Грегори Брю.
Маҷлиси Хубрагон рӯзи 8-уми март Муҷтабо Хоманаиро ба ҷойи падараш Алии Хоманаӣ раҳбари олии Эрон интихоб кард. Алии Хоманаӣ, ки 37 сол раҳбари Ҷумҳурии Исломӣ буд, рӯзи 28-уми феврал дар ҳамлаҳои Амрикову Исроил кушта шуд.
Амрико ҳукумати Толибонро "ҳомии боздоштҳои ноҳақ" номид
Иёлоти Муттаҳида Афғонистонро "ҳомии боздоштҳои ғайриқонунӣ" номид ва ҳукумати эътирофнашудаи "Толибон"-ро ба нигоҳ доштани шаҳрвандони Амрико ҳамчун абзори фишор айбдор кард.
Марко Рубио, вазири корҳои хориҷии Амрико, рӯзи 9-уми март гуфт, ҳукумати "Толибон" барои ба даст овардани имтиёзҳои сиёсӣ аз "усулҳои террористӣ" истифода мекунад.
"Онҳо мардумро мерабоянд, то дар иваз боҷ бигиранд ё имтиёз ба даст биоваранд. Истифода аз ин равишҳои нописанд бояд поён ёбад," – афзуд ӯ.
Деннис Койл, пажӯҳишгари 64-солаи амрикоӣ, моҳи январи соли 2025 аз ҷониби "Толибон" дастгир шуд.
Маҳмуд Ҳабибӣ, шаҳрванди дигари Амрико, аз моҳи августи соли 2022 дар Афғонистон дар боздошт аст. Вай дар ҳукумати пешинаи Афғонистон, ки аз пуштибонии Иёлоти Муттаҳида баҳравар буд, раёсати Идораи ҳавонавардиро ба уҳда дошт.
Бо ин ҳол, ҳукумати Амрико нагуфтааст, ки пас аз шомил шудани Афғонистон ба рӯйхати "ҳомии боздоштҳои ғайриқонунӣ" чӣ чора хоҳад дид.
Вазорати корҳои хориҷии "Толибон" рӯзи 10-уми март рад кард, ки шаҳрвандони амрикоиро барои гирифтани имтиёз нигоҳ медорад.
Гуфтугӯ