Элиз Виллямз, сайёҳи канадаӣ андаке пеш аз вурудаш ба Туркманистон дар аввалҳои моҳи апрели соли 2026, аз ширкати сайёҳии худ дар бораи ин, ки дар ин кишвари худкома аз меҳмонхонаи худ зиёд дур наравад ва ҳангоми танҳо будан ва кӯчаву хиёбонҳо аз акс гирифтан худдорӣ кунад, ҳушдор дарёфт кард.
Аммо воқеиятеро, ки ҳангоми ворид шудан ба Туркманистон ба он рӯбарӯ шуд, интизор надошт. Ӯ ба Радиои Аврупои Озод/Радиои Озодӣ гуфт, "ҳамон тавр, ки аз аксҳоям метавонед бубинед, рӯшан аст, ки ин тавр набуд (ки аксбардорӣ ба шиддат маҳдуд шуда бошад). Эҳсос мекардам, комилан озодам, ки дар ҷойҳои гуногун аксҳои зиёде бигирам".
Ширкатҳои сайёҳие, ки сафарҳоро ба Туркманистон танзим мекунанд, низ аз нармтар шудани бархӯрдҳои расмӣ нисбат ба боздидкунандагони хориҷӣ хабар медиҳанд.
Дилан Ҳаррис, мудири ширкати сайёҳии бритонии Lupine Travel ба Радиои Аврупои Озод/Радиои Озодӣ гуфт, "воқеан шоҳиди тағйир шудаем". Ӯ афзуд, "раводид дар муқоиса бо гузашта зудтар дода мешавад ва дар 12 моҳи гузашта аслан дар ҳеч маврид шоҳиди радди дарёфти виза нашудем".
Ӯ ки сафарҳои гардишгариро танзим мекунад, мегӯяд, раванди дархости раводид тариқи онлайнӣ осонтар шудааст. Ӯ бо ин ҳол, ба ин бовар аст, ки камтар шудани радди дархостҳо "ба эҳтимоли зиёд ба тасмим барои бозтар кардани тадриҷии кишвар рабт мегирад".
Аз замони фурӯпошии Иттиҳоди Шӯравӣ, Туркманистон дар миёни мусофирон ҳамчун саркӯбгартарин ва душвортарин кишвари собиқи шӯравӣ барои сафар шинохта шудааст. Мусофирон аз душвории дарёфти раводид ва ҳамчунин маҳдудиятҳои шадид дар аксбардорӣ ва ҷобаҷойи касоне, ки муваффақ ба вуруд ба кишвар шудаанд, гузориш додаанд.
Як гурӯҳи мустанадсози фаронсавӣ, ки пеш аз "об шудани ях"-и маҳдудиятҳо, худро ҳамчун гардишгар муаррифӣ карда буд, пас аз он, ки марде видеое аз худ нашр кард, ки дар он бо лабханд ба хабарнигори фаронсавӣ бо забони туркманӣ тавҳин кард, бо тасвире такондиҳанда аз моҳияти истибдодии ин кишвар рӯбарӯ шуданд.
Ҳамон фарди маҳаллӣ, ки гуфта мешавад бо ниҳодҳои амниятии кишвар робита дорад, видеоҳое нашр карда буд, ки дар онҳо барои ҳар касе, ки битавонад як зани маъруфи туркманро, ки дар Туркия дар табъид ба сар мебарад, "хомӯш" кунад, ҷоизаи пулӣ ваъда медод.
Ба назар мерасад тағйир дар шеваи бархӯрди расмӣ нисбат ба сайёҳон аз аввалҳои соли 2025 оғоз шуда бошад. Замоне, ки як системаи раводид ё визаи электронӣ муаррифӣ шуд ва ин мавзӯъ, баъдтар дар аввалҳои моҳи апрели соли 2026 дар нишасте дар Ишқобод бо номи "Тақвияти ҳузури Туркманистон дар нақшаи гардишгарии байнулмилалӣ", барҷастатар шуд.
Аз замони баргузории ин нишаст дар Ишқобод, бархе хабарнигорони ғарбӣ гузоришҳои мусбат аз дохили кишвар нашр кардаанд. Дар аввалҳои моҳи апрел, ютубери шинохтаи бритониёӣ Бенямин Рич наворе озод ва бидуни маҳдудият нашр кард, ки миллионҳо бор дида шуд ва дар бахше аз он, ӯ ба танҳоӣ иҷоза ёфт, ки майхонаҳои Ишқободро кашф ва баррасӣ кунад.
Аммо ба гуфтаи бархе сокинон, тағйири нигоҳи Ишқобод нисбат ба хориҷиҳо, шомили шаҳрвандони худаш нашудааст.
Яке аз сокинони вилояти шарқии Лабиоб, ки бинобар сабабҳои амниятӣ номаш ошкор намешавад, ба бахши туркмании Радиои Озодӣ гуфт, "ҳеч чиз дар зиндагии мардуми одӣ ба тарафи беҳтар шудан тағйир накардааст".
Ӯ афзуд, "интернет дар Туркманистон ба шиддат назорат мешавад, ҳама вебсайтҳои хабарии мустақил баста ҳастанд ва мардум наметавонанд озодона норозигии худро дар шабакаҳои иҷтимоӣ баён кунанд".
Дар охирҳои соли 2025 як веблогнависи туркман пас аз интиқод аз қимати гӯшт дар кишвар нопадид шуд ва сипас ба таври мармуз ҷон бохт. Ин ҳодиса дар ҳоле рух дод, ки мақомоти Туркманистон дар ҳоли иҷрои саркӯби густурда алайҳи садоҳои мухолиф дар кишвар буданд.
Дар ҳамин ҳол, ҳам сокинони маҳаллӣ ва ҳам афроди огоҳ дар бахши сайёҳӣ мегӯянд, ки ин нармтар шудани бархӯрд бо мусофирон дар Туркманистон, ҳанӯз боиси афзоиши қобили таваҷҷуҳи гардишгарони хориҷӣ нашудааст.
Яке аз сокинони Ишқобод ба бахши туркмании Радиои Аврупои Озод/Радиои Озодӣ гуфт, ёд надорад охирин бор кай як хориҷиро дар кӯчаҳои ин шаҳр дидааст.
Ӯ гуфт, "қабл аз соли 2017 метавонистӣ бо тоҷирони хориҷӣ, сармоягузорон ё муҳоҷирони муқим рӯбарӯ шавӣ, ё сайёҳони хориҷиро дар кӯчаҳои Ишқобод бубинӣ. Аммо ҳоло хеле кам мешвад тоҷирон ё гардишгарони хориҷиро дар Туркманистон дид".
Номи ин шахс ҳам ба далелҳои амниятӣ фош нашудааст.
Дилан Ҳаррис, мудири ширкати сайёҳии бритонии Lupine Travel мегӯяд, ахиран афзоиши қобили таваҷҷуҳе дар алоқамандӣ ба ин кишвар мушоҳида нашудааст, ҳарчанд ба гуфтаи ӯ, фармоиш ё резервҳо аз замони бозкушоии марзҳои кишвар пас аз бемории КОВИД-19 дар соли 2023 дар сатҳи "боло ва пойдор" боқӣ мондааст.
