Президенти Косово Ҳошим Тачи рӯзи 29 июн дар як муроҷиат ба мардуми кишвар назарашро ба иттиҳоми додситонҳои Аврупо баён мекунад, ки ӯро дар ҳодисаҳои солҳои 1998-99-и касби истиқлолияти Косово дар ҷиноятҳои ҷангӣ, аз ҷумла ҷиноят алайҳи башарият гунаҳгор кардааст. Рӯзи 24 июн дафтари вижаи додситонии Гаага эълон кард, ки президент Ҳошим Тачи ва сиёсатмадори дигари бонуфуз Кадрӣ Веселӣ дар миёни нафароне мебошанд, ки “дар куштори ҷиноии тахминан 100 нафар” ва дигар қонуншиканиҳо дар робита бо “албанитаборҳо, сербҳо, лӯлиҳо, қавмҳои дигар ва инчунин рақибони сиёсиашон” масъулият доранд. Дар солҳои ҷанг Тачи раҳбарии гурӯҳи худхондаи шӯришӣ бо номи Артиши озодихоҳи Косоворо ба ӯҳда дошт. Қарор аст додраси баррасии тододгоҳии парвандаҳо дар бахши вижаи Косовои додгоҳи Гаага то октябри имсол мушаххас бикунад, ки то куҷо даҳ иттиҳоми зидди президент барои ба додгоҳ кашидани ӯ мувофиқат мекунад ё на.

Дар ҳоле, ки Весели худро бегуноҳ эълон кардааст, президент Тачи дар Инстаграми худ рӯзи 26 июн навишт, ки “таърихи Косоворо касе тағйир дода наметавонад”. Рӯзи 28 июн Тачи аксеро дар ҳалқаи волидонаш “дар ватан” нашр кард.

Ҳафтаи гузашта баъди он ки иттиҳоми зидди президент содир шуд, мулоқоти ӯ бо президенти Сербия Александр Вучич дар Кохи Сафед ба таъхир даромад. Қарор буд музокирот 27 июн баргузор мешуд ва ҳадафаш оддӣ шудани вазъи миёни ду ҳамсоя гуфта мешавад.
Косово соли 2008 эълони истиқлолият кард ва инро 110 кишвар эътироф намудааст. Белград истиқлолияти собиқ вилояташро ба расмият намешиносад. Рӯзи 27 июн нахуствазири Косово Абдуллоҳ Ҳотӣ гуфт, ки ҳукуматаш барои беҳбуди равобит бо Сербия ӯҳдадор шудааст.

Баъди бозгашташ аз Брюссел Ҳотӣ гуфт, ки ӯ ва намояндаи вижаи президенти ИМА Ричард Гренелл ба мувофиқа расиданд, ки барои идомаи музокирот “як рӯзи дигарро базудӣ” таъин хоҳанд кард. Дар ҳамин ҳол Олмону Фаронса ишора кардаанд, ки муколамаи раҳбарияти Косово ва Сербия метавонад дар Фаронса ҷараён бигирад.

Тоҷикистон аз ҳамлаҳо ба фурудгоҳу зербунёдҳои энергетикии Арабистони Саудӣ изҳори нигаронии амиқ кардааст.

Вазорати корҳои хориҷӣ рӯзи 14-уми октябр дар баёнияи расмӣ гуфт, чунин амалҳо "боис ба ташаннуҷи вазъият мегарданд ва талошҳоро барои таъмини сулҳу субот дар Ховари Миёна халалдор месозанд".

"Аз ҷонибҳои даргир даъват мешавад, ки ҳарчи зудтар ба ҷангу низоъ хотима бахшанд ва барои ҳаллу фасли ихтилоф аз роҳи музокирот кор гиранд," -- гуфта шудааст дар баёния.

Ҳарчанд Вазорати корҳои хориҷии Тоҷикистон дар изҳороташ аз "ҷонибҳои даргир" истифода кардааст, ба ҷуз номи Арабистони Саудӣ аз кишвару гурӯҳи дигаре ном набурдааст.

Ин дар ҳоелст, ки ҳусиҳои Яман, гурӯҳе зери ҳимояти Эрон, дар ҳафтаҳои охир ҳамлаҳоро ба Арабистони Саудӣ афзоиш додаанд.

Мақомоти Арабистони Саудӣ гуфтанд, дар ҳамлаи ҳусиҳо ба фурудгоҳи шаҳри Риёз дар рӯзи 11-уми октябр як кас кушта ва ёздаҳ тани дигар маҷрӯҳ шуданд. Рӯзи 10-уми октябр дар ҳамла ба фурудгоҳи Малик Холиди Риёз 13 нафар кушта ва беш аз 300 тан захмӣ гаштанд.

Баъд аз ҳамлаҳо бисёре аз ширкатҳои ҳавопаймоӣ парвозро ба Арабистони Саудӣ муваққатан боздоштанд.

Ҳусиҳо дар ду моҳи охир минтақаҳоеро дар соҳили Бобулмандаб, ки як оброҳаи муҳим дар ҷаҳон ҳисоб мешавад, ба даст гирифтанд. Ҳукумати Арабистони Саудӣ ҳимояташро аз ҳукумати Яман, ки солҳо боз бо ҳусиҳо меҷанганд, бештар кард ва ҳамла ба пойгоҳҳои ин гурӯҳро афзоиш дод.

Ҷанги шаҳрвандӣ дар Яман аз соли 2014 то кунун идома дорад. Дар ин ҷанг Эрон аз ҳусиҳо, ки пайрави мазҳаби шиа ҳастанд, пуштибонӣ мекунад. Ҳусиҳо Санъо, пойтахти Яман ва чанд шаҳри муҳими ин кишварро дар даст доранд.

Ҳукумати Тоҷикистон барои ҷалби бештари сайёҳон муҳлати сабтиноми меҳмонон ва хориҷиёнеро, ки ба кишвар меоянд, аз 10 то ба 15 рӯз дароз кард.

Қонун дар ин бора рӯзи 7-уми октябр дар Маҷлиси намояндагон, палатаи поёнии порлумон, қабул шудааст.

Ба гуфтаи Баҳодур Холиқзода, муовини вазири корҳои дохилии Тоҷикистон, ислоҳи Қонун дар бораи вазъи ҳуқуқии шаҳрвандони хориҷӣ ва шахсони бешаҳрвандӣ бо мақсади “рушди сайёҳӣ ва таъмини шароити мусоид барои сайёҳон” пешниҳод шудааст.

Муовини вазир афзуд, қарори мазкур ҳамчунин барои иҷрои аҳдномаҳо бо Қирғизистони ҳамсоя қабул шудааст, ки Тоҷикистон то се сол пеш бо он робитаҳои хубе надошт.

Ҳоло ҳар хориҷие, ки ба Тоҷикистон меояд, дар сурати ҳузури бештар аз 10 рӯзи корӣ бояд дар шуъбаи милиса худ ва ҷойи иқоматашро сабтином кунад, вагарна ҳангоми тарки кишвар ба мушкил гирифтор мешавад ва бояд ҷарима пардозад.

Ҳукумати Тоҷикистон сайёҳиро яке аз роҳҳои асосӣ барои пешрафти иқтисод ва некӯаҳволии мардум номида, саъй кардааст, ки хориҷиёни бештарро ба кишвар ҷалб кунад.

Набудани меҳмонхонаву зербунёдҳои муносиб, хадамоти номукаммал аз ҷумлаи мушкилоте будаанд, ки хориҷиёнро аз омадан ба Тоҷикистон дилсард мекардаанд. Билети гарони ҳавопаймоҳо ба Тоҷикистон дар муқоиса ба кишварҳои дигари ҳамсоя аз сабабҳои дигар будааст.

Ба иттилои Кумитаи рушди сайёҳӣ, дар шаш моҳи аввали соли 2026 ба Тоҷикистон тақрибан 890 ҳазор сайёҳи хориҷӣ ворид шудааст, ки дар муқоиса ба ҳамин давраи соли 2025-ум 16 дар сад зиёдтар аст.

Аксари сайёҳоне, ки ба Тоҷикистон меоянд, аз кишварҳои ҳамсояву муштаракулманофеъ ба мисли Узбекистону Русия ва Қазоқистону Қирғизистон будаанд. Эрону Туркия ва сипас кишварҳои хориҷаи дур дар феҳрасти меҳмонони асосии Тоҷикистон ҳам зикр шудаанд.

Котиби давлатӣ ё вазири корҳои хориҷии Амрико рӯзҳои 17-22 октябр ба шаҳри Самарқанд дар Узбекистон ва шаҳрҳои Мумбай ва Ҷамнагар дар Ҳиндустон меравад.

Марко Рубио дар Узбекистон дар нишасти вазирони кишварҳои C5+1 (панҷ кишвари Осиёи Марказӣ ва Амрико) иштирок хоҳад кард, то нишон диҳад, ки чӣ гуна ҳамкориҳои роҳбурдӣ тавассути ин тарҳи дипломатӣ ба ояндаи амну шукуфони Иёлоти Муттаҳида ва кишварҳои Осиёи Марказӣ мусоидат мекунанд.

Мулоқоти ҷудогонаи котиби давлатии Амрико бо мақомоти баландпояи Тоҷикистон, Узбекистон, Қазоқистон, Қирғизистон ва Туркманистон низ дар назар аст.

Рубио дар сафари таърихии худ ба Осиёи Марказӣ як ҳайати иборат аз сарони 200 ширкати тиҷории Амрикоро низ мебарад.

Гурӯҳи C5+1 (панҷ кишвари Осиёи Марказӣ ва Амрико) соли 2015 таъсис ёфта, дар доираи он асосан ҳамкориҳои иқтисодиву амниятӣ баррасӣ мешаванд.

Вазорати корҳои хориҷии Амрико моҳи ноябри соли 2025 ВА баъди мулоқоти раисҷумҳур Доналд Трамп бо раҳбарони панҷ кишвари Осиёи Марказӣ хабар дод, ки ширкатҳои Амрикову Тоҷикистон бо арзиши 3 миллиард доллар, аз ҷумла барои хариди ҳавопаймоҳои "Боинг" созишнома имзо кардаанд.

Марко Рубио баъд аз поёни сафараш дар Узбекистон ба Ҳиндустон меравад. Ин сафари дувуми ӯ ба ин кишвар дар соли ҷорист.

Вазири умури хориҷии Амрико дар Ҳиндустон бо мақомоти баландпояи ин кишвар мулоқот карда, масъалаҳои таҳкими шарикии стратегӣ, таҳаввулот дар минтақа ва ҷаҳон ва имкониятҳои густариши ҳамкориҳоро дар бахши энержӣ баррасӣ хоҳад кард.

Вай ҳамчунин дар суҳбат бо намояндагони доираҳои тиҷорӣ дар Ҳиндустон имкониятҳои сармоягузорӣ ва густариши ҳамкориҳои иқтисодиро баррасӣ мекунад.

Дар ҳамлаҳои мушакии Русия ба Киев, ки шаби гузашта ва бомдоди 14-уми октябр иттифоқ уфтод, 3 кас кушта ва зиёда аз 20 тан, аз ҷумла як кӯдак захмӣ шудаанд.

Виталий Кличко, шаҳрдори Киев, гуфт, нерӯҳои Русия ба чанд зербунёди энергетикӣ дар пойтахти Украина низ зарба заданд. Ширкати DTEK хабар дод, ки пас аз ҳамлаи шабонаи Русия ба яке аз нерӯгоҳҳои асосии Киев, дастикам панҷ ноҳия бе нерӯи барқ монданд.

Украина Русияро ба нақз ё поймоли оташбасе, ки раисҷумҳури Амрико Доналд Трамп дар мавриди зарба назадан ба зербунёдҳои энергетикии ду кишвар эълон карда буд, муттаҳам намуданд.

“Ҳеч гоҳ фикр намекардам, ки кишварро тарк мекунам, аммо ба хотири духтарам, сагам ва амниятамон базудӣ ин ҷоро тарк хоҳам кард,” -- гуфт як сокини шаҳри Киев ба хабарнигори Радиои Озодӣ дар ҷойи ҳодиса.

Владимир Зеленский, раисҷумҳури Украина, шоми 13-уми октябр дар паёме гуфт, "тибқи маълумоти иктишофии мо, Русия барои зарбаҳои изофӣ бо мушакҳои дурпарвоз омода мешавад. Муҳим аст, ки ҷаҳон дар ин бора сукут накунад. Муҳим аст, ки Иёлоти Муттаҳида бинад, ки воқеан чӣ мегузарад ва кӣ масъули идомаи ҷанг аст.”

Ӯ рӯзи 14-уми октябр дар саҳифааш дар шабакаи "X" навишт, Русия шаби гузашта бо 39 мушаки баллистикӣ ва беш аз 120 паҳпод ба Киев ҳамла кардааст. Ба гуфтаи Зеленский, дар ҳоли ҳозир ба камияш 600 ҳазор нафар дар пойтахт аз нерӯи барқ маҳруманд ва мумкин аст ин шумора бештар шавад.

Раисҷумҳури Украина бори дигар пуштибонии кишварашро аз оташбас дар мавриди зарба назадан ба зербунёдҳои энергетикӣ тасдиқ кард.

“Русия ба шабакаи энергетикии Украина, биноҳои истиқоматӣ ва зербунёдҳои ҳаётан муҳим ҳамла мекунад, ки боис ба қатъи нерӯи барқ дар Киев, халалдор шудани низоми обрасонӣ ва аз ҳама фоҷиабортар, кушта шудани теъдоди бештари ғайринизомиён мегардад,” -- гуфт Денис Сиеник, кордори сафорати Украина дар Вашингтон.

Ин ҳамла чанд рӯз пас аз он сурат гирифт, ки президенти Амрико Доналд Трамп аз созиш бо Русия хабар дод. Трамп гуфт, бар асоси ин тавофуқ, Иёлоти Муттаҳида 300 ҳазор тонна маводи сӯхт (дизел)-и Русияро ворид хоҳад кард ва интизор меравад, дертар миллионҳо тоннаи дигар низ сӯзишворӣ бигирад.

Ин иқдом боис ба танқиди ҳампаймонҳои Амрико дар Аврупо ва ҳамчунин намояндагони ҳизбҳои Демократ ва Ҷумҳурихоҳ дар Иёлоти Муттаҳида гашт. Онҳо ҳушдор додаанд, ки ин кор метавонад раисҷумҳури Русия Владимир Путинро ба идомаи ҷанг алайҳи Украина ҷасуртар кунад.

Аз ҷумла, 12 сенатор дар номае ба Доналд Трамп созишро бо Русия “ҳадя ба душман” ва “хиёнат ба муттаҳидон” номида, аз ӯ хостаанд, аз созиш бо Путин даст кашад. “Додани имконият ба Маскав барои фурӯши озоди дизели Русия дар бозорҳои ҷаҳонӣ ба манфиати амниятии Амрико осеб мерасонад ва хиёнат ба мардуми Украина аст,” -- навиштаанд сенаторҳо.

Рӯзи 13-уми октябр заминларза шаҳри Душанбе ва баъзе аз гӯшаҳои дигари Тоҷикистонро такон дод.

Маркази зилзиланигории Аврупо мегӯяд, ҳодиса соати 14:41 ба вақти Тоҷикистон рух дода, шиддати он ба 4,5 дараҷаи Рихтер баробар буд.

Маркази заминларза тақрибан 34-километрии шарқи Душанбе будааст.

Баъзе аз корбарон дар шабакаҳои иҷтимоӣ низ аз заминларзаи, ба гуфтаи онҳо, "сахт" дар шаҳри Душанбе ва ноҳияи Рӯдакӣ гузориш доданд.

Тоҷикистон дар яке аз минтақаҳои зилзилахези қораи Осиё ҷойгир аст. Ҳар сол дар кишвар садҳо заминларза сабт шуда, дар натиҷаи он баъзе аз манзили сокинон вайрон мешавад.

Аз ҷумла, бар асари зилзилаи рӯзи 13-уми апрели имсол дар ноҳияҳои Рашт ва Тоҷикобод 94 хона пурра ва 50 хона қисман вайрон шуда, ба 61 манзил осеби сабук расид.

Инчунин, се мактаб ва тақрибан дусад иншооти иҷтимоӣ, аз ҷумла чойхонаву бунгоҳи тиббӣ зарар дидаанд. Як сокини хурдсоли ноҳияи Рашт дар ин ҳодиса ҷон бохт.

Манъи ҳиҷоб дар мактабҳои миёна сабаби эътирозҳо дар шаҳри Боку ва минтақаҳои дигари Озарбойҷон шудааст. Вазорати корҳои дохилии ин кишвар рӯзи 12-уми октябр аз боздошти тақрибан чиҳил нафар хабар дод ва онҳоро ба вайрон кардани тартиботи ҷамъиятӣ муттаҳам донист.

Ҳукумати Озарбойҷон дар охири моҳи сентябр қоидаҳои либоспӯширо дар мактабҳои миёна дигар кард. Тибқи тартиби нав, хонандагон набояд либосеро бипӯшанд, ки аз либоси ягонаи мактабӣ фарқ кунад ё бо усули дунявии маориф мухолиф бошад.

Дар тағйирот мушаххас гуфта нашудааст, ки сухан дар бораи кадом навъи либос меравад, аммо сокинони Боку ва минтақаҳои дигари Озарбойҷон дар аввали моҳи октябр шикоят карданд, ки духтарон ва омӯзгорони ҳиҷобдорро ба дарсҳо роҳ намедиҳанд.

Баъзе аз хонандагон ва волидони онҳо бо нишони эътироз аз тасмими ҳукумат дарсҳоро таҳрим карда, садҳо нафар, аз ҷумла омӯзгорону фаъолони иҷтимоӣ ва шахсиятҳои динӣ ба эътирозҳо пайвастаанд.

Онҳо даъво доранд, ки роҳ надодани духтарони ҳиҷобдор ба дарс ҳуқуқи кӯдаконро ба таҳсил поймол мекунад.

Чанде аз норозиён тирезаи мактабҳоро шикаста, мошини мудири як муассисаи таълимиро оташ задаанд. Мақомоти корҳои дохилии Озарбойҷон гурӯҳе аз эътирозгаронро дастгир ва алайҳи онҳо бо гумони нақзи дастҷамъонаи тартиботи иҷтимоӣ парванда боз карданд.

Озарбойҷон бар пояи Қонуни асосияш давлати дунявӣ аст ва банди 18-уми он хусусияти дунявии таҳсилро дар ин кишвар тасдиқ мекунад.

Дар айни замон, ба андешаи норозиён, манъи пӯшидани ҳиҷоб дар мактабҳо ҳуқуқи шаҳрвандонро ба озодии дин, ки он ҳам дар Қонуни асосӣ зикр шудааст, нақз мекунад.

Мактабҳои Озарбойҷон дар гузашта ҳам барои манъи либоси мазҳабӣ бо эътирозҳо рӯ ба рӯ шудаанд. Дар эътирозҳои густурда дар солҳои 2010-2011 дар ин кишвар беш аз 200 нафар, аз ҷумла шахсиятҳои мазҳабии мухолиф, боздошт шуда буданд.

Имрӯз 12-уми октябр зодрӯзи яке аз шоирони шинохтаи тоҷик ва хабарнигори собиқи Радиои Озодист, вале ба ҷойи тамманову паёмҳои табрикӣ дӯстону аъзои хонавода бо дастаи гул сари гӯри ӯ мераванд.

Дар ин рӯз Искандари Хатлонӣ ба дунё омадааст, ки таронаи меҳанпарастонаи ӯ бо номи «Дар хуни ман ғурури ниёгон нуҳуфта аст» барои бисёриҳо дар Тоҷикистон ошност.

Искандари Хатлонӣ, дар синни 46-солагӣ дар шаҳри Маскав, пойтахти Русия кушта шуд. Ӯро шаби 21-уми сентябри соли 2000 Искандари Хатлонӣ дар хонааш куштанд. Дар он замон ӯ хабарнигори бахши тоҷикии Радиои Озодӣ дар Маскав буд ва мавзӯъҳои муҳими сиёсиву иҷтимоиро инъикос мекард.

Бисёре аз ҳамкорон ва созмонҳои байналмилалии рӯзноманигорӣ қатли Искандари Хатлониро бо фаъолияти касбӣ ва гузоришҳои ҳирфаии ӯ алоқаманд медонистанд. Бо гузашти бештар азх 25 сол ин ҷиноят то ҳол пурра ошкор нашудааст.

Мақомоти интизомии Русия парвандаро тафтиш карданд, вале фармоишгарони қатли фоҷиабори адиби тоҷик, ки имрӯз 72-сола мешуд, ҳеч гоҳ ба ҷавобгарӣ кашида нашуданд.

Доналд Трамп, президенти Иёлоти Муттаҳида, рӯзи 8-уми октябр гуфт, Вашингтон бо Теҳрон гуфтугӯи "самарбахше" дорад ва пеш аз интихобюоти миёндавраии Амрико дар моҳи ноябр ба Эрон ҳамла нахоҳад кард.

Ӯ ҳамчунин гуфт, Эрон дар "вазъи бисёр бад" қарор дошта, аз лиҳози иқтисодӣ ва низомӣ дучори мушкилот аст, зеро нерӯҳои ИМА муҳосираи баҳрии Эронро идома медиҳанд. Эрон дар гузашта ин иддаоро бепоя хондааст.

Трамп афзуд, бо вуҷуди идомаи таҳдидҳои амниятӣ дар минтақа, "танҳо шаби гузашта" 22 миллион бушка нафт аз гулӯгоҳи Ҳурмуз гузаштааст.

Оҷонси амнияти баҳрии UKMTO дар рӯзҳои ахир аз чанд ҳамла ба киштиҳо дар ин тангӣ хабар дод.

Бо ин ҳол, чанд соат пас аз изҳороти Трамп, рӯзномаҳои "The New York Times" ва "The Wall Street Jiurnal" дар бораи баррасии гузинаҳои нав барои ҳамла ба Эрон ва тақвияти ҳузури низомии Амрико дар Ховари Миёна гузоришҳое нашр карданд.

Бар асоси гузориши "The New York Times", Пентагон бо дастури раисиҷумҳури Амрико тарҳҳоеро барои ҳамла ба захираи ҳавопаймоҳои бесарнишин, таъсисоти энержӣ ва марказҳои низомии Эрон таҳия кардааст.

Теҳрон ва Вашингтон дар ҳафтаҳои охир ба ҳамдигар барои поён додан ба ҷанг пешниҳодҳои гуногуне мубодила карданд, аммо ду ҷониб ҳамоно дар масъалаи барномаи ҳастаии Эрон ихтилофи назар доранд.

Масъуди Пизишкиён, раисҷумҳури Эрон, дар ҳошияи нишасти Туркманистон ва дар суҳбат бо президенти Русия иттилоъ дод, ки кишвараш пешниҳодҳои нави хатми низоъро баррасӣ дорад.

Кумитаи Нобели Норвегия рӯзи 9-уми октябр эълон кард, ки Ҷоизаи сулҳи Нобел имсол ба ҳуқуқшиноси маъруфи Африқои Ҷанубӣ Наванетем "Нави" Пиллай барои саҳми арзандааш дар таҳкими сулҳ ва рушди ҳуқуқи байналмилал тақдим мешавад.

Нави Пиллай, собиқ раҳбари Комиссариати олии ҳуқуқи башари СММ, раиси ҳайати мустақили Созмони Милал дар умури қаламравҳои ишғолии Фаластин, муфаттиши парвандаи наслкушӣ дар Миёнмар 85 сол дошта, зодаи хонаводаи ҳиндитабори тамилӣ дар Африқои Ҷанубӣ аст.

Солҳои 2008 то 2014 дар мақоми Комиссари олиии СММ кор карда, пеш аз он раиси Додгоҳи олии Африқои Ҷанубӣ будааст. Ӯ аввалин зани сиёҳпӯсте буд, ки дар мақоми баланди додгоҳӣ дар кишвараш кор кардааст. Дар Додгоҳи байналмилалии ҷиноӣ ҳам фаъолият дошт.

Пиллай аз соли 2021 то 2025 раиси Кумисюни мустақили Созмони Милал дар таҳқиқи вазъи қаламравҳои ишғолии фаластинӣ буд. Ин кумисюн моҳи сентябри соли 2025 Исроилро ба наслкушӣ дар Ғазза айбдор кард. Худи Пиллай борҳо даъват кардааст, ки ба Исроил додани силоҳро бас карда, ба ин кишвар бо мақсади "хатми кушторҳо" фишор оварда шавад. Исроил ва баъзе кишварҳои дигар ин талошҳои Пиллайро танқид мекарданд.

Дар изҳороти Кумитаи Нобел гуфта мешавад, ки нақши Пиллай дар ташаккули низоми байналмилалии ҳуқуқӣ, устуворӣ дар ҳимояи қонун, поквиҷдонӣ ва ҷасорати шахсии ӯ сазовори қадрдонӣ аст.

Кумита таъкид кардааст, ки дар шароите, ки шумораи ҷангу низоъ дар дунё меафзояд ва ниҳодҳои ҳуқуқи байналмилалӣ зери фишори сиёсӣ қарор мегиранд, волоияти қонун ва адолат барои ҳалли осоиштаи баҳсҳо аҳамияти ҳаётӣ дорад.

Пиллай аз миёни 287 номзад интихоб шуд, ки ин рақам нисбат ба соли гузашта камтар аст. Аз ин шумора 208 нафар шахсони алоҳида ва 79 номзади дигар созмонҳо буданд. Маблағи ҷоиза имсол 12 миллион крони шведӣ (тақрибан 1,2 миллион доллари ИМА)-ро ташкил медиҳад. Маросими супоридани ҷоизаҳо рӯзи 10 декабр, дар солгарди вафоти Алфред Нобел, баргузор мешавад.

Ҷоизаҳои Нобел аз ҷониби Алфред Нобел (1833–1896), ихтироъкори динамит, таъсис ёфтаанд. Ӯ дар васиятномаи худ гуфтааст, ҷоизаҳо бояд ба шахсоне дода шаванд, ки барои инсоният хидматҳои барҷаста анҷом медиҳанд.

Як зани 87-сола дар шаҳри Мадрид, ки аз хонаи иҷорааш берун кардани ӯ боис ба эътирозҳои саросарӣ дар Испания шуда буд, даргузашт. Дар ин бора нашрияи испании “El Mundo” бо такя ба Иттиҳоди иҷорагирони манзил дар Испания хабар дод.

Марикармен Абаскал аз 23-юми сентябр, замоне ки ӯро зери фишор ва маҷбурӣ аз хона берун карданд, дар бемористон буд. Дар Иттиҳоди иҷорагирон гуфтанд, “бо вуҷуди ин ки як созиши таърихие ҳосил шуд ва ӯ метавонист ба хона баргашта, бо пардохти камтарин зиндагӣ кунад, дер шуда буд.”

Абаскал 70 сол дар хонаи иҷора зиндагӣ кардааст. Баъди он ки ҷойи зисти ӯро бунёди бо номи Urbagestión харид, нархи иҷораи манзил дар ин бино аз 500 евро ба 2650 дар моҳ боло рафт. Ин зан пули иҷораро дода натавонист, қарзаш ҷамъ шуд ва додгоҳ қарор кард, ки ӯро аз хона берун кунанд. Занро бо мошини "Ёрии таъҷилӣ" ба бемористон бурданд.

Ин ҳодиса хашми мардумро барангехт ва дар саросари Испания намоишҳои эътирозӣ ба пуштибонӣ аз Абаскал шуруъ шуд. Эътирозгарон талаб мекарданд, ки дар робита бо бӯҳрони иҷораи манзил ва камбуди ҷои зист чора андешида шавад.

Рӯзи 28-уми сентябр намояндагони Марикармен Абаскал бо ширкати Urbagestión созише имзо карда, нархи иҷораро ба ин зан барои 8 соли оянда ба андозаи 30%-и нафақааш, яъне 410 евро таъин карданд.

Reuters навишт, баъд аз хабари марги Абаскал ҳазорҳо нафар бо нидоҳои “Ин марг не, ин куштор аст!” то ба назди порлумон раҳпаймоӣ карданд. Эътирозҳо баъди 2 октябр ҳам давом кард, он рӯз порлумони Испания қарорҳои ҳукуматро дар заминаи мубориза бо буҳрони манзил рад намуд.

Нахуствазири Испания Педро Санчес рӯзи 5-уми октябр порлумонро пароканда карда, 29-уми ноябрро рӯзи интихоботи порлумони нав эълон кард. Ӯ гуфт, ҳукуматаш “ба хатоҳо роҳ дод ва ба ҳамаи ваъда вафо карда натавонист”.

Мақомоти Украина гуфтанд, ки рӯзи 8-уми октябр бар асари ҳамлаҳои Русия ба шаҳри Краматорск дар вилояти Донетск зиёда аз сӣ кас кушта ва ҳаждаҳ тани дигар маҷруҳ шуданд.

"Ҷасадҳо дар миёни роҳ хобидаанд," – гуфт хабарнигори Радиои Аврупои Озод/Радиои Озодӣ аз ҷойи ҳодиса.

Додситони вилояти Донетск гуфт, Русия ду автобусеро, ки дар ҳоли мусофирбарӣ буданд, эҳтимол бо бомбаҳои ҷиҳатёб ё ҳидоятшаванда ҳадаф қарор додааст.

Аз ин пеш, рӯзи 7-уми октябр, дар пайи ҳамлаҳои Русия дар саросари Украина камаш 25 кас, аз ҷумла ду нафар дар шаҳри Киев, кушта шуданд.

Владимир Зеленский, раисҷумҳури Украина, дар шабакаи “X” навишт, нерӯҳои Русия як бинои истиқоматиро "ҳамчун туҳфа ба зодрӯзи ба Путин" вайрон карданд ва онро яке аз ҳамлаҳои "разилонатарин" дар ҳафтаҳои охир хонд.

Маскав пештар талош карда буд, бо ҳамла ба зербунёдҳои энергетикии Украина ва дар сардиҳои шадид бе гармӣ ё нерӯи барқ гузоштани ҳазорон нафар, ба Киев фишор оварад, то талабҳои сахтгиронаи онро бипазирад.

Киев дар посух бо паҳподу мушак ба иншооти низомӣ ва энергетикӣ дар дохили Русия ва роҳҳои муҳими ҳамлу нақли он дар минтақаҳои ишғолшуда зарба задааст.

Аз ҷумла, ба иттилои чанд саҳифа дар Telegram, паҳподҳои Украина рӯзи ҳаштуми октябр ба як маркази додаҳои Yandex дар вилояти Рязани Русия, ки даҳҳо ҳазор серверро нигоҳдорӣ мекунад, зарба задаанд. Дар натиҷа, ширкат маҷбур шудааст, фаъолияти худро дар ин макон боздорад.

Ба иттилои артиши Украина, нерӯҳои ин кишвар ҳамчунин ба корхонаи коркарди нафт ва маҷмааи нафту кимиёи "Газпром Нефтехим Салават" дар Бошқирдистон зарба заданд, ки боис ба сӯхтор шудааст.

Вазорати дифои Русия рӯзи 8-уми октябр хабар дод, ки шаби гузашта 399 дрони Украинаро раҳгирӣ ва аз байн бурдааст.

Навор дар Инстаграм:

Энн Карсон, нависандаи канадаӣ, барои "эҷодиёти боҷасорат ва навоварона" барандаи имсолаи ҷоизаи Нобел дар бахши адабиёт шуд.

Фарҳангистони Шведсия дар Стокҳолм рӯзи 8-уми октябр дар ин бора хабар дод ва гуфт, Карсон тавонистааст бо омезиши ҳунарваронаи суннатҳои адабиёти классикӣ шаклҳои нави адабиёти муосирро биофарад.

Карсон 76-сола аст.

"Корномаи сурх" аз ҷумлаи асарҳои маъруфтарини ӯст.

Соли гузашта Ласло Краснахоркаи, адиби маҷористонӣ, барандаи ҷоизаи бонуфузи Нобел дар бахши адабиёт шуд.

Қарор аст, рӯзи 9-уми октябр дар Осло номи барандаи ҷоизаи сулҳи Нобел ва 12-уми октябр барандаи ҷоизаи Нобел дар бахши иқтисод эълон шавад.

Маросими тақдими ҷоизаҳои Нобел 10-уми декабр, дар рӯзи марги Алфред Нобел, барпо хоҳад шуд.

Қодирбек Отамбоев, писари раисҷумҳури пешини Қирғизистон Алмосбек Отамбоевро ба чор сол зиндон маҳкум карданд.

Додгоҳи ноҳияи Якуми Май дар шаҳри Бикек рӯзи 8-уми октябр ӯро ба “ғасби қудрат бо зӯр” гунаҳкор донист.

Ҳамроҳи ӯ панҷ намояндаи Ҳизби сотсиал-демократи Қирғизистон низ аз як то ҳашт сол зиндонӣ шудаанд.

Писари президенти пешини Қирғизистон дар толори додгоҳ гуфт, ҳукми онҳо талоши тарс додани мардум дар остонаи интихобот аст.

Қодирбек Отамбоев афзуд, мақомоти Қирғизистон ба зидди модар ва хоҳари ӯ ҳам парванда боз кардаанд ва онро бедодгарӣ донист.

“Онҳо сиёсатмадор не, террорист ҳастанд. Ин гаравгонгирӣ ва шантажи падари ман аст," – илова кард ӯ.

Парвандаи зидди Отамбоеви хурдӣ ва ҳамҳизбонаш моҳи ноябри соли 2025 боз шуд.

Муфаттишон гуфтанд, онҳо гуё ба намоишҳои дастҷамъии эътирозӣ омодагӣ медиданд ва барои исботи ин иттиҳом дарёфти силоҳу муҳиммоти ҳарбӣ, норинҷак, воситаҳои мухобирот ва пулро далел оварданд.

Қодирбек Отамбоев писари хурдии Алмосбек Отамбоев аст. Падари ӯ соли 2019 ва баъд аз ғасби қароргоҳаш дар канори Бишкек боздошт ва аз рӯйи чанд парвандаи ҷиноӣ маҳкум гардид.

Алмосбек Отамбоевро моҳи феврали соли 2023 аз зиндон озод карданд ва ӯ ба Испания барои табобат рафт. Додгоҳи ноҳияи Якуми Майи шаҳри Бишкек моҳи июни соли 2025 Отамбоевро дар ғайбаш ба 11 солу шаш моҳ зиндон ва мусодираи молу амвол маҳкум намуд. Худи ӯ ҳукмро дорои ангезаҳои сиёсӣ номидааст.

Марко Рубио, котиби давлатӣ ё вазири корҳои хориҷии Амрико, аз кишварҳои ғарбӣ хост, ки арзишҳои Юнони бостониро ба мисли "шуҷоат”, “шараф” ва “хидмат" бипазиранд.

Ӯ, ки рӯзи 7-уми октябр дар канори муҷтамаи Парфенон, рамзи Юнони бостонӣ, суҳбат мекард, гуфт, юнониҳо садоқат ба миллати худро камбудӣ намедонистанд. Ва ин арзишҳо, ба қавли мансабдори баландпояи амрикоӣ, сармашқи сиёсати президент Доналд Трамп мебошанд.

"Имрӯз мо дар чорроҳа қарор дорем, зеро даҳаи оянда ва қарорҳое, ки мо қабул мекунем, таърихи ин қарнро муайян мекунанд. Ин самтгирӣ муқаррар хоҳад кард, ки Ғарб дар садри умури ҷаҳонӣ ҷойгир хоҳад буд ё барканор гашта, бо заъф, бандагӣ ва инзивоъ дучор хоҳад шуд," – афзуд ӯ.

Рубио ҳамчун намунаи ихтилоф бо анъанаву арзишҳои ғарбӣ Эрон ва идеологияи Ҷумҳурии Исломиро мисол овард ва гуфт, муллоҳои тундгаро кӯдакони бомбгузори маргталабро чун қаҳрамон қадрдонӣ мекунанд.

Дипломати баландпояи Амрико бори дигар изҳор намуд, ки ҳеч гоҳ ба Эрон имкони тавлиди силоҳи ҳастаӣ дода намешавад.

Марко Рубио дар охири суҳбаташ афзуд, ҳар гуна эътилоф бояд бо ҳадафи таҳкими соҳибистиқлолии кишварҳо танзим гардад, на аз байн бурдани он. Ӯ ҳампаймонии Амрико ва Юнонро дар соҳаҳои мудофиа, энергетика, фанновариҳо ва амнитяи марзӣ намунаи чунин эътилоф номид.

Маҳз ҳамин нукта боис ба баҳсҳо дар Юнон будааст. Аз як тараф, ин кишвар ба Украина кумак мерасонад ва аз тарафи дигар, аз иқдомҳои "таҷдиди назарталабӣ"-и кишварҳои ҳамсояаш ташвишҳои амниятӣ дорад.

Панайотис Тсаконас, устоди равобити байнулмилалии Донишгоҳи миллии Афина ба Радиои Озодӣ гуфт, "ҳимоят аз арзишҳои ғарбӣ маънии онро дорад, ки аз қонуни байнулмилалӣ, тамомияти арзӣ ва соҳибистиқлолӣ, назме дар муқобили сиёсатҳои "таҷдиди назарталабӣ" ва таҳдидҳои гибридиву фишор пуштибонӣ ба амал ояд.

Сафари Марко Рубио ба кишварҳои муттафиқи паймони НАТО дар Аврупо аз Исландия оғоз ёфта, рӯзи 8-уми октябр дар Португалия ба поён мерасад.

Раҳбарони кишварҳои Осиёи Марказӣ ва Озарбойҷон, ки ҳамвора ба поймоли ҳуқуқи одамон ва маҳдуд кардани озодии баён танқид мешаванд, рӯзи 8-уми октябр дар Туркманистон ҷамъ шуданд.

Эмомалӣ Раҳмон, раисҷумҳури Тоҷикистон, дар ин нишаст бештар ба тақвияти ҳамкориҳо дар бахши иқтисоду саноат ва рушди энержии сабз таъкид кардааст.

Ӯ аз ҷумла гуфтааст, Осиёи Марказӣ ва Озарбойҷон барои ҳамкории наздиктари иқтисодӣ, нақлиётӣ, энергетикӣ ва саноатӣ зарфияти фаровон доранд, аммо “бартараф кардани монеаҳои маъмурӣ, зербунёдӣ ва содда кардани расмиёт зарур аст.”

Таҳлилгароне, ки Радиои Озодӣ бо онҳо ҳамсуҳбат шуд, мегӯянд, барои коҳиши вобастагии кишварҳои Осиёи Марказӣ ва Қафқоз аз Русия маҳз эҷоди роҳҳои алтернативии ҳамлу нақл муҳим аст.

Дар зимн, ин андеша ба ташаббусҳои маъмурияти президенти Амрико Доналд Трамп ҳам дар робита бо ин кишварҳо муносиб аст.

Барномаи пешниҳодии ӯ бо номи TRIPP бунёди долони нақлиётиеро тавассути Осиёи Марказӣ, Озарбойҷон ва Арманистон ба самти Ховари Миёнаву Аврупо дар назар дорад.

Ҳоло маълум нест, ин тарҳ кай ба марҳилаи иҷро мерасад, аммо интизор меравад на дертар аз соли 2027 бояд тарҳи он омода шавад.