Хабари нав

Дар чанд ҷумла

Фавти 61 нафар дар зиндонҳои Тоҷикистон

Акс аз бойгонӣ
Акс аз бойгонӣ

Дар соли 2022 дар зиндонҳои Тоҷикистон, ки зери итоати Вазорати адлия аст, 61 нафар бар асари беморӣ ҷон додаанд.

Омбудсмен ё Ваколатдори ҳуқуқи инсон дар гузорише сабаби марги онҳоро "бемориҳои гуногун" номида, вале аз касалии мушаххасе ном нагирифтааст.

Гузориш дар аввали имсол омода шуда, Радиои Озодӣ онро ба тозагӣ дид.

Дар бахши дигари гузориш гуфтаанд, ки то моҳи январи соли 2023 дар зиндонҳои Тоҷикистон 296 мубталои вируси норасоии масунияти бадан ё ВИЧ-ро сабт карданд. Ин рақам дар соли 2021 ба 215 нафар баробар будааст.

"45 маҳкумшудаи гирифтори бемории сил сабт ва ба табобат фаро гирифта шудаанд," -- гуфта шудааст дар гузориши Омбудсмени Тоҷикистон.

Дар гузашта чанде аз намояндагони мухолифони ҳукумат шикоят доштанд, ки наздикони зиндонии онҳо аз бемориҳои гуногун, аз ҷумла фишору қалбу қанд диабет азоб мекашанд, вале ба доруву дармони кофӣ дастрасӣ надоранд.

Ваколатдори ҳуқуқи инсон гуфтааст, "ҳарчанд дорувор аз ҳисоби буҷет ва суратҳисоби махсус харида ва барои табобати маҳкумшудаҳо истифода мешавад, вазъи таъминоти тиббиву санитарии маҳкумшудаҳо боз ҳам беҳбудиро тақозо менамояд."

Ҳамаи хабарҳои имрӯзро дар инҷо бихонед

Эстония аз моҳи декабр гузаргоҳҳоро бо Русия мебандад

Марзи Эстония ва Русия
Марзи Эстония ва Русия

Эстония аз 1-уми декабри имсол гузаргоҳҳои сарҳадияшро бо Русия мебандад.

Вазири корҳои хориҷии Эстония ин тасмимро посух ба кӯшиши харобкорие донист, ки ба ақидаи Таллин, дар паси он Раёсати Асосии Иктишофии Русия (ГРУ) меистад.

"Русия бояд дарк кунад, ки рафтори душманона нисбат ба Эстония бе пайомад нахоҳад монд. Бастани гузаргоҳҳои марзӣ имкониятҳои Русияро барои пеш бурдани фаъолияти душманона дар Эстония кар ва имкониятҳои моро барои пешгирии нақзи таҳримҳо бештар мекунад," -- навишт Маргус Тсахкна.

Вай афзуд, дар бораи ин қарор аллакай шарикон дар Финландия, Латвия ва Литва огоҳ карда шудаанд.

Рӯзи 15-уми ноябр дар Эстония бо гумони кӯшиши оташ задани корхонаи Threod Systems, ки ҳавопаймоҳои бесарнишин истеҳсол мекунад, ҳашт шаҳрванди Латвия боздошт шуданд.

Раҳбари Хадамоти амнияти дохилии Эстония Марго Палласон гуфт, идораи зиддиҷосусии кишвараш даст доштани Русияро дар ин ҳодиса тасдиқ кардааст.

Ба қавли ӯ, амалиётро Раёсати Асосии Иктишофии Русия ё ГРУ ҳамоҳанг мекард.

Аз ин пеш, рӯзи 15-уми август, дар корхонаи Milrem Robotics дар Таллин, ки мошини ҷангӣ истеҳсол мекунад ва бо Украина ҳамкорӣ дорад, сӯхтор сар зад. Бо гумони даст доштан дар сӯхтор ду кас боздошт шуданд. Эстония дар ин ҳодиса низ Русияро муттаҳам кард.

Идомаи ҳамлаҳои Русия ба Украина. Зеленский аз “шеваи махсус” гуфт

Днепр, Украина. 16-уми ноябри 2026
Днепр, Украина. 16-уми ноябри 2026

Бар асари ҳамлаҳои Русия ба Днепри Украина рӯзи 16-уми ноябр як нафар кушта ва се тан маҷруҳ шудааст. Дар ин бора раиси маъмурияти низомии Днепр хабар дод.

Пеш аз ин, дар натиҷаи ҳамлаи паҳподии Русия, чанде аз биноҳои баландошёнаи истиқоматӣ дар Днепр зарар дида, як зан захмӣ шуда буд.

Аз ҳамлаҳои Русия дар Запорожйе як кас кушта ва ду тан захмӣ шудаанд.

Паҳподҳои Русия дар вилояти Одесса чанд иншооти зербунёдиро ҳадаф қарор дода, дар вилояти Харков 9 касро маҷруҳ кардаанд.

Владимир Зеленский, раисҷумҳури Украина, мегӯяд, нерӯҳои Русия тактика ё шеваи махсуси зарба задан ба минтақаҳои Украинаро таҳия кардаанд.

“Русҳо як минтақаро ҳамчун ҳадаф интихоб карда, чанд шабонарӯз маҳз ба онҷо зарба мезананд. Ба ҳама чиз, ба шабакаҳо ва зеристгоҳҳо. Аз оғози моҳи сентябр бештар аз ҳама зарбаҳо ва осебҳо маҳз дар вилояти Днепропетровск сабт шудаанд: 131 маврид. Дар вилояти Киев 125 маврид. Зиёда аз сад мавриди бархӯрд дар вилоятҳои Житомир ва Суми сабт шудааст,” – афзуд Зеленский.

навшуда

"Парастиши як шахс." Танқиди як гурӯҳи мухолиф аз Рӯзи президент дар Тоҷикистон

Эмомалӣ Раҳмон, раисҷумҳури Тоҷикистон. Акс аз 5-уми октябри 2026
Эмомалӣ Раҳмон, раисҷумҳури Тоҷикистон. Акс аз 5-уми октябри 2026

Як созмони мухолифи ҳукумат шеваи таҷлил аз Рӯзи президентро дар Тоҷикистон сахт танқид карда, гуфтааст, мақомоти расмӣ онро ба баҳонаи дигаре барои парастиши шахси раисҷумҳур Эмомалӣ Раҳмон табдил додаанд. "Ин ҷашн на ҷашни институти президентӣ, балки маросими парастиши як шахс аст," – навиштааст "Гурӯҳи 24" дар баёнияи худ.

16-уми ноябр дар Тоҷикистон рӯзи президент эълон шудааст ва дар остонаи он сиёсатмадорону мақомоти расмӣ бо нашри гузоришу суҳбатҳо Эмомалӣ Раҳмонро васф карданд.

Дар муддати камтар аз се рӯз танҳо хабаргузории давлатии “Ховар” дар бораи ӯ тақрибан даҳ мақола гузоштааст. Аз ҷумла, Гулафзо Савриддинова, яке аз вакилони собиқи мардумӣ, дар суҳбат бо ин расонаи давлатӣ ва бо ишора ба ҷанги дохилии солҳои 90 гуфтааст, “Эмомалӣ Раҳмон тоҷиконро аз вартаи нобудӣ наҷот дод.”

Қобилҷон Хушвахтзода, раиси Академияи миллии илмҳо, ки дар гузашта аз сӯйи пойгоҳи ифшогари "Диссернет" ба асардуздӣ муттаҳам шуда буд, президент Раҳмонро “асосгузори истиқлоли воқеии Тоҷикистон” номидааст.

Аммо “Гурӯҳи 24”, ки пайравонаш дар хориҷ аз Тоҷикистон қарор доранд, рӯзи 15-уми ноябр бо нашри як баёния гуфт: “Дар шабакаҳои телевизионӣ, сомонаҳои расмӣ ва толорҳои бошукӯҳ суханрониҳо дар бораи “наҷотдиҳанда” ва “бунёдгузори сулҳ” авҷ мегиранд. Аммо агар пардаи таблиғоти давлатиро бидарем ва ба китобҳои таърих ва санадҳои ҳуқуқӣ назар андозем, як ҳақиқати талх ошкор мешавад, ин ҷашн на ҷашни институти президентӣ, балки маросими парастиши як шахс аст, ки таърихи пеш аз худро аз хотираи ҷомеа пок карданӣ аст.”

Чаро Рӯзи президентро танқид карданд?

Феълан кор намекунад

Ҷунбиши мухолифи "Гурӯҳи 24” Қаҳҳор Маҳкамов ва Раҳмон Набиев, раҳбаронпи пешини Тоҷикистонро намуна овардааст, ки дар солҳои 90-уми асри гузашта муддате раисҷумҳур буданд ва пурсидааст, ки чаро номи онҳоро ба забон намеоранд. Дар баёния омадааст, мақомот дар Тоҷикистон мехоҳанд “вонамуд кунанд, ки гуё Тоҷикистон то омадани Эмомалӣ Раҳмон ҳеч гуна низоми президентӣ надошт ва ҳама чиз аз сифр оғоз шуд.”

Агарчӣ нақши Эмомалӣ Раҳмонро, ки бештар аз 30 сол боз раҳбари Тоҷикистон аст, дар нигаҳ доштани субот дар кишвар кам намедонанд, мухолифону мунтақидон ва кишвару созмонҳои ғарбие чун Amnesty International, Freedom House ва Human Rights Watch ӯро солҳои охир барои саркӯби дигарандешон, поймоли ҳуқуқи мардум, тамаркузи қудрат дар дасти хешовандон ва атрофиёнаш танқид мекунанд.

"Гурӯҳи 24"-ро тоҷири норозӣ Умаралӣ Қувватов соли 2012 дар Русия бунёд гузоштааст. Худи ӯ соли 2015 дар шаҳри Истанбул кушта шуд. Додгоҳи олии Тоҷикистон соли 2014 "Гурӯҳи 24"созмони экстремистӣ ва мамнуъ эълон кард. Пайравонаш ин қарорро намепазиранд. То кунун даҳҳо нафар дар Тоҷикистону Русия ва кишварҳои дигари пасошӯравӣ бо иттиҳоми тарафдорӣ аз “Гурӯҳи 24” боздошту зиндонӣ шудаанд.

"Як кӯдак ҷон бохт." Нозири БДА дар маркази садамаи марговари Данғара

Акс аз бойгонӣ
Акс аз бойгонӣ

Додситонии ноҳияи Данғара дар вилояти Хатлон тасодуф ё садамаи нақлиётиро, ки боис ба марги як хонандаи мактаб шудааст, таҳқиқ дорад. Дар ин ҳодиса, ки рӯзи 12-уми ноябр дар деҳаи Ёхсу рух дод, Тавфиқ Одинаев, нозири Бозрасии Давлатии Автомобилӣ, гумонзад аст.

Як шоҳиди ҳодиса, ки бо далели амниятӣ нахост номаш фош шавад, рӯзи 16-уми ноябр ба Радиои Озодӣ иддао кард, ки "ӯ ҳангоми таъқиби як мошин дар минтақаи аҳолинишин ба садама дучор шуд. Бо суръати баланд аз паси мошине мерафт, ки ба амраш итоат накарда буд."

Як мақоми наздик ба тафтишот, ки барои пеш наомадани мушкил дар кораш, нахост номашро нависем, дар суҳбат бо Радиои Озодӣ ҳодисаро тасдиқ кард, аммо гуфт, "Тавфиқ Одинаев ягон мошинро таъқиб намекард, балки дар сафари хидматӣ буд." Мусоҳиби мо дар бораи сафари хидматӣ ва садама ҷузъиёт надод.

Ба иттилои дарёфтии Радиои Озодӣ, Додситонии ноҳияи Данғара дар пайванд ба ҳодиса парвандаи ҷиноӣ боз карда, Тавфиқ Одинаев муваққатан аз кор берун карда шудааст.

Радиои Озодӣ шумораи телефони ӯро пайдо кард ва рӯзи 16-уми ноябр чанд бор занг зад, аммо гӯшияш хомӯш буд.

Вазорати корҳои дохилии Тоҷикистон, ки одатан дар бораи садамаҳои нақлиётӣ зуд хабар медиҳад, бо гузашти чор рӯз дар бораи ҳодисаи Данғара иттилое нашр накардааст.

Ду манбаи Радиои Озодӣ дар ниҳодҳои интизомии Тоҷикистон, ки номашон ба далели амниятӣ фош намешавад, Тавфиқ Одинаевро яке аз наздикони сарҳанг Суҳроб Қурбонзода, раиси пешини Бозрасии Давлатии Автомобилӣ номбар карданд. Қурбонзода соли 2023 дар пайи тасодуфҳои мудҳиш дар роҳҳои кишвар аз мақом ронда шуд ва ҳоло муовини сардори Раёсати умури дохилӣ дар вилояти Суғд аст.

Ҳамарӯза дар роҳҳои Тоҷикистон дар садамаҳои нақлиётӣ даҳҳо нафар захмӣ ё кушта мешаванд. Тибқи иттилои Вазорати корҳои дохилии Тоҷикистон, дар шаш моҳи аввали имсол дар тасодуф ё садамаҳои нақлиётӣ 287 кас ҷон бохта, 508 кас ҷароҳат бардоштаанд.

Суръати баланд, беэътиноӣ ба қоидаву қонуни ҳаракат, мошинҳои куҳна ва роҳҳои ноҳамвор сабаби тасодуфи нақлиётӣ ва маргумири зиёд дар роҳҳои Тоҷикистон гуфта мешавад. Беэътиноӣ ба дониши ронандагон ҳангоми имтиҳонгирӣ аз сабабҳои дигари ин мусибатҳо арзёбӣ мешавад.

Ҳукми як ҷавон дар Самарқанд барои таблиғи таронаҳои мазҳабӣ

Суннатулло Акбаров дар охири моҳи июни соли 2026 дастгир шуд
Суннатулло Акбаров дар охири моҳи июни соли 2026 дастгир шуд

Суннатулло Акбаров, сокини шаҳри Самарқандро барои паҳн кардани марсия ё сурудаҳои динӣ, ки мақомоти Узбекистон "таҳдид ба амният ва тартиботи ҷамъиятӣ" хондаанд, панҷ сол аз озодӣ маҳрум кардаанд. Акбарови 22-сола аз пайравони мазҳаби шиа номбар мешавад. Дар ин бора бунгоҳи "Forum 18", ки масоили мазҳабиро бозтоб медиҳад, рӯзи 13-уми ноябр хабар дод.

Ҳукмро Додгоҳи парвандаҳои ҷиноӣ дар Самарқанд моҳи октябри имсол содир кардааст. "Forum 18" навиштааст, Суннаталуо Акбаров бо ҳукм розӣ нест ва бозбинии онро хоста буд, аммо додгоҳ дар мурофиае аз 3-юми ноябр қарорашро бетағйир гузошт.

Қаблан додрас Азиз Лазизов гуфта буд, ки "ин ҷавон таронаҳои ифтрогароёна гӯш кардааст ва сазояш маҳрумӣ аз озодист.” Вале ӯ ба суоли он ки чаро гӯш кардани таронаҳои мазҳабӣ ҷинояти вазнин шумурда мешавад, посух надодааст.

“Forum 18” мегӯяд, сухан дар бораи марсия ё таронаҳои азодории шиамазҳабон меравад, ки гуё Суннатулло Акбаров дар саҳифаи ҳамандешонаш дар Телеграм гузоштааст. Кумитаи дини Узбекистон дар як хулосаи осемасарона гуфтааст, ин саҳифа дар Телеграм “фаъолият ва таълимоти гуногуни носанҷидаро ташвиқ мекунад”.

Шаҳрзод Исроилов, як пайрави мазҳаби шиа, дар суҳбат бо бунгоҳи “Forum 18” гуфтааст, баъзе аз марсияҳоро ӯ ба Суннатулло Акбаров фиристода буд, вале “дар онҳо ба тундравии динӣ ё фаъолияти зидди мақомоти Узбекистон даъвате нашудааст.” Исроилов аз соли 2021 ба далели фишори афзояндаи мақомоти Узбекистон дар берун аз кишвар қарор дорад.

Аксар сокинони Узбекистон суннӣ ва пайрави мазҳаби ҳанафӣ ҳастанд. Ҳамзамон дар ин кишвар камшуморони шиа низ кору зиндагӣ мекунанд.

Маъмурони пулиси Узбекистон тобистони соли 2025 шаш пайрави мазҳаби шиаро дар Самарқанд боздошту бозпурсӣ ва сипас раҳо карда, моҳи октябри ҳамон сол Анвар Алиевро чор сол шартан аз озодӣ маҳрум намудаанд.

“Forum 18” мегӯяд, пулис дар охири моҳи августи имсол хонаи волидони Сӯҳроб Комил ва Шаҳрзод Исроилов, ду пайрави мазҳаби шиаро, кофтукоб кардааст. Мақомоти Узбекистон ин қазияҳоро шарҳ надодаанд.

Мулоқоти Зеленский бо фиристодаҳои ИМА пас аз дидори онҳо бо Путин

Владимир Зеленский бо Стив Виткофф ва Ҷаред Кушнер
Владимир Зеленский бо Стив Виткофф ва Ҷаред Кушнер

Мулоқоти президенти Украина Владимир Зеленский шоми 12-уми ноябр бо фиристодаҳои раисҷумҳури Амрико Доналд Трамп дар шаҳри Дублин ва ҳангоми бозгашти онҳо аз Маскав баргузор шуд.

Фиристодаи вижа Стив Виткофф ва домоди Трамп - Ҷаред Кушнер пештар дар Маскав бо раисҷумҳури Русия Владимир Путин мулоқот доштанд ва аз он қабл дар гуфтушуниди сеҷонибаи марбут ба ҷанги Украина дар шаҳри Абузабӣ иштирок карданд. Ин нахустин музокира бо иштироки мақомоти Украина, Русия ва Амрико дар ним соли гузашта гардид.

Зеленский ва ҳам намояндагони амрикоӣ гуфтанд, ки дар музокираи баъдӣ бо ин ҳайат мақомот аз Аврупо ҳам иштирок хоҳанд кард. Феълан маълум нест, ки аврупоиҳо дар ин раванд бо чӣ шаклу ҳайат ҳузур хоҳанд дошт.

Ҷаред Кушнер, домоди президенти Амрико Доналд Трамп, гуфт, "мо бидуни ҷониби Аврупо ба созиш расида наметавонем. Мо ба президент Путин аҳамияти инро таъкид кардаем. Фикр мекунам, мо бо президент Путин ба мувофиқа расидем ва ӯ омода аст, инро бисанҷад."

Дидори фиристодаҳои Амрико бо президенти Русия
Дидори фиристодаҳои Амрико бо президенти Русия

Алҳол аз ҳарфҳои Путин дар робита бо дидораш бо намояндагони Амрико фаҳмида намешавад, ки ӯ иштироки аврупоиҳоро дар мулоқоти баъдӣ ба таври рӯшан тасдиқ карда бошад ё на.

Путин Иттиҳоди Аврупоро барои ҳимояташ аз Украина интиқод карда, гуфтааст, фиристодаҳои амрикоӣ бояд маълум кунанд, ки он тараф хостори сулҳ бо Русия аст ё ҷанг.

Ҳамзамон ҷониби Русия бори дигар масъалаи, ба гуфтаи он, "бунёди амният"-и баъдиҷангиро дар Аврупо баррасӣ намуд.

Маскав то замони ҳуҷумаш аз Украина талаб мекард, ки аз нақшаи густариши паймони низомии НАТО худдорӣ кунад ва ҳама гуна фаъолияти ҳарбиро дар ҷабҳаҳои шарқиаш боздорад.

Юрий Ушаков, ёвари президенти Русия баъди мулоқоташ дар Маскав рӯзи 12-уми ноябр гуфт, ки "музокироти гузашта ва табодули назар пурмуҳтаво, созанда ва муфид буд".

Музокираҳо дар пасманзари идомаи амалиёти ҳарбӣ барпо гардиданд. Русия пайваста Украинаро зарба зада, дар бештари ҳолатҳо ниҳодҳои энержиро ҳадаф қарор медиҳад. Украина дар посух ҳамлаҳояшро ба анборҳои маводи сӯхт ва корхонаҳои низомӣ равона кардааст.

"Равуои сокинонро душвор кард”. Сел дар Одинабойӣ

Боронгарӣ ва омадани сел дар аксар шаҳру навоҳии Тоҷикистон аз 11-ум то 13-уми ноябр сабт шудааст
Боронгарӣ ва омадани сел дар аксар шаҳру навоҳии Тоҷикистон аз 11-ум то 13-уми ноябр сабт шудааст

Рӯзи 13-уми ноябр дар як деҳаи ноҳияи Шамсиддин Шоҳин (вилояти Хатлон) сел омадааст.

Кумитаи ҳолатҳои фавқулодаи Тоҷикистон хабар дод, ки сел садди 70-метраи муҳофизатиро дар деҳаи Одинабойӣ рахна ва равуои сокинонро ба ҷамоати Саричашма душвор гардонд.

Боронгарӣ ва омадани сел дар аксар шаҳру навоҳии Тоҷикистон аз 11-ум то 13-уми ноябр сабт шудааст.

Дар Кумитаи ҳолатҳои фавқулода ба Радиои Озодӣ гуфтанд, селобҳо дар се рӯзи охир дар ҷануби Тоҷикистон ва минтақаҳои атрофи пойтахт ба баъзе аз маҳаллаҳо зиён расондаанд ва зарари расида шумориш мешавад.

“Бо сабаби паст гардидани ҳарорат, Кумита ба сокинон ва шаҳрвандони кишвар тавсия медиҳад, ки бе зарурат ба минтақаҳои кӯҳӣ сафар накунанд. Аз мавзеъҳои миёнбур, ки аз дохили баъзе каналу ҷӯйҳо мегузаранд, истифода набаранд. Зеро хавфи баланд шудани сатҳи оби дарёву соҳилҳо дар назар аст,” –гуфт Ориф Нозимиён, сухангӯи Кумитаи ҳолатҳои фавқулода.

Пештар Оҷонси ҳавошиносии Тоҷикистон аз боридани барфу борон дар Тоҷикистон хабар дода буд.

Дар се соли охир дар тирамоҳу зимистон дар Тоҷикистон борон ва сели харобиовар сабт мешавад, ки ҳолати камсобиқа дар табиати ин кишвар аст.

Муфтии Тоҷикистон дар феҳристи “500 мусулмони бонуфуз”

Саидмукаррам Абдулқодирзода аз соли 2010 раиси Шӯрои уламои Тоҷикистон аст
Саидмукаррам Абдулқодирзода аз соли 2010 раиси Шӯрои уламои Тоҷикистон аст

Маркази пажӯҳишҳои исломӣ дар Урдун Саидмукаррам Абдулқодирзода, раиси Шӯрои уламои Тоҷикистонро яке аз 500 мусулмони бонуфуз ё таъсиргузор дар ҷаҳон номбар кардааст.

Феҳристи нав рӯзи 12-уми ноябр нашр шуд.

Муаллифони радабандӣ ягона намояндаи Тоҷикистонро дар бахши “идораи умури дин” ҷой додаанд.

Саидмукаррам Абдулқодирзода аз соли 2010 раёсати Шӯрои уламои Маркази исломӣ, ягона ниҳоди содиркунандаи фатворо бар уҳда дорад.

Ҳарчанд ниҳоди зери раҳбарии ӯ ҷамъиятист, вале барои пуштибонӣ аз ҳукумат ва ироаи мавъизаҳои ба истилоҳ расмӣ мавриди танқиди гурӯҳе аз сокинон ва намояндагони мухолифин дар хориҷа аст.

Маркази пажӯҳишҳои исломӣ дар Урдун низ дар пешсухани феҳрист гуфтааст, “шомил кардани шахсиятҳо ба ин рӯйхат ба маънои он нест, ки мо назар ва мавқеи онҳоро ҷонибдорӣ мекунем, балки ҳадафи мо арзёбии мизони нуфузи онҳост.”

Ин нуфуз ё таъсир, ба гуфтаи манбаъ, “метавонад аз ҷониби як олими дин бошад, ки бевосита бо мусалмонон суҳбат карда, ба бовару пиндор ва кирдори онҳо асар мегузорад, ё аз ҷониби як роҳбари сиёсӣ, ки шароити иҷтимоиву иқтисодии мардумро муайян мекунад.”

Раиси Шӯрои уламои Тоҷикистон 63-сола аст ва бахши ҳадису тафсирро дар Донишгоҳи байнулмилалии исломии Исломобод ва риштаи адабиётро дар Донишгоҳи миллии Тоҷикистон хондаву унвони илмӣ гирифтааст.

Феҳристи 500 мусулмони бонуфуз аз соли 2009 ба ин тараф нашр мешавад.

Аз миёни раҳбарони Осиёи Марказӣ имсол Шавкат Мирзиёев, раисҷумҳури Узбекистон ва Қосимҷомарт Тоқаев, раисҷумҳури Қазоқистон ба феҳрист роҳ ёфтаанд. Мирзиёев дар ҷойгоҳи 40-ум ва дар радифи панҷоҳ шахсияти “топ” ё бартар қарор дорад.

Президенти Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон, ки дар гузашта чанд бор дар феҳристи панҷсад мусулмони таъсиргузор ҷой гирифта буд, ин дафъа аз рӯйхат берун мондааст.

Дар ҳоле ки мақомоти Тоҷикистон аз шароити озодиҳои мазҳабӣ дар кишвар ситоиш мекунанд ва банди 26-уми Қонуни асосӣ озодии динро замонат додааст, созмону кишварҳои ғарбӣ Душанберо барои нақзи пайвастаи озодиҳои бовармандон танқид мекунанд.

Аз ҷумла, Кумисюни байнулмилалии Амрико дар бораи озодиҳои динӣ (USCIRF) моҳи марти соли 2026 ҳукумати Тоҷикистонро ба “нақзи ҷиддии озодии дин” танқид карда, аз Иёлоти Муттаҳида хост, онро дигарбора дар сафи кишварҳои “мавриди нигаронии хос” ҷой диҳад.

Ҳудуди 90 дарсад аз тақрибан ёздаҳ миллион аҳолии Тоҷикистон мусалмон ҳастанд ва бештари онҳо аз мазҳаби ҳанафӣ (суннӣ) пайравӣ мекунанд. Қариб чаҳор дарсадро помириҳо ташкил медиҳанд, ки пайрави мазҳаби исмоилӣ (шиа) буда, асосан дар Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон ҳастанд. Боқимондаи мардумро масеҳиён, аз ҷумла православҳои рус, протестантҳо, католикҳои румӣ ва яҳудиёну баҳоиҳо ва зардуштиён ташкил медиҳанд.

Муҳоҷири тоҷик парчами Қирғизистонро нав кард ва маъруф шуд

Тоҷикистону Қирғизистон, ки дар гузашта бар сари хати сарҳад даъвову ҷанҷолу задухӯрд доштанд, соли 2025 созиши марзиро имзо карданд
Тоҷикистону Қирғизистон, ки дар гузашта бар сари хати сарҳад даъвову ҷанҷолу задухӯрд доштанд, соли 2025 созиши марзиро имзо карданд

Абдулҳафиз Ҳафизов, муҳоҷири тоҷик, ки барои кори мавсимӣ ба Бритониё рафтааст, бо як рафтори худ садҳо сокини Қирғизистонро шод намуд.

Ӯ мегӯяд, дар назди хобгоҳаш дар Бритониё парчами Тоҷикистонро насб кард ва ҳамзамон парчами кӯҳнашудаи Қирғизистонро иваз намуд.

Пас аз ин аз қирғизистониҳо садҳо паём гирифт ва расонаҳо ҳам дар борааш навиштанд.

“Ростӣ, сахт ҳайрон шудам. Суханҳои хубу самимӣ шунидам. Ҳеч гоҳ чунин посухи гарму самимиро интизор набудам. Хушҳолам, ки бародарони қирғиз нисбат ба мо боз ҳам эҳтироми бештар пайдо карданд,” – гуфт Абдулҳафиз Ҳафизов.

Ин муҳоҷири тоҷик панҷ моҳ пеш ба Бритониё рафтааст. Қабл аз он дар Русия кор мекард, аммо аз рафтори мақомоти интизомӣ норозӣ буд.

“Кормандони ОМОН (Нерӯҳои зудамал)-и Русия ба маҳалли сохтмон омада, телефонҳоямонро гирифтаву пурсуҷӯ мекарданд. Ҳар гоҳе, ки аз марз мегузаштам, аҳвол ҳамин буд. Ин барои ман як чизи одӣ шуда буд.”

Ӯ орзу дорад, ки ба ватан баргардад ва тиҷорати худро боз кунад. “Ҳоло пулам намерасад. Бояд камаш ду соли дигар кор кунам. Сипас тиҷорати худро боз мекунам: устохонаи таъмири мошин, мурғпарварӣ ё ҷойи қолиншӯӣ. Мехоҳам таҷриба кунам. Он гоҳ мехоҳам ба ин ҷо танҳо барои истироҳат биёям,” – гуфт Абдулҳафиз Ҳафизов.

Садҳо ҳазор нафар аз Тоҷикистон, ки кишварашон пойбанди пули муҳоҷирон аст, асосан дар сохтмон ва бозору киштзору корхонаҳои Русия кор мекунанд. Кори мавсимӣ дар Бритониё барои онҳо нав аст.

Гуфтушуниди фиристодаҳои Амрико бо Путин дар Маскав

Стив Виткофф ва Ҷаред Кушнер, фиристодагони Амрико, бо президенти Русия Владимир Путин
Стив Виткофф ва Ҷаред Кушнер, фиристодагони Амрико, бо президенти Русия Владимир Путин

Стив Виткофф ва Ҷаред Кушнер, фиристодагони Амрико, рӯзи 12-уми ноябр мулоқот бо президенти Русия Владимир Путинро дар Маскав оғоз карданд.

Ин гуфтушунид дар пасманзари идомаи ҳамлаҳои Русия ба Украина, ки боис ба кушта шудани сокинони осоишта ва осеб дидани зербунёдҳои энергетикӣ шудааст, ҷараён дорад.

Аз ин пеш, рӯзҳои 10-11-уми ноябр, гуфтушуниди сеҷониба бо ҳадафи поён бахшидан ба таҷовузи Русия ба хоки Украина дар Абузабии Имороти Муттаҳидаи Араб гузашт.

Мақомоти амрикоӣ ин гуфтушунидро сангин, аммо судманд хонданд. Бо ин ҳол, дидгоҳҳои Маскаву Киев ҳамчунон фосилаи зиёд доранд ва Кремл дар мавриди шартҳои сахти худ ҳеч гуна нармише нишон надодааст.

Маскав тайи солҳои охир пофишорӣ дорад, ки тибқи ҳар гуна тавофуқи сулҳ, тамоми ҳудуди вилояти стратегии Донетск дар шарқи Украина, ки артиши Русия тасарруф карда натавонистааст, зери назорати пурраи он қарор гирад.

Владимир Зеленский, раисҷумҳури Украина мегӯяд, Киев умедвор аст, ки имсол барои ҳалли низоъ натиҷаҳои мушаххас ба даст меоянд. Ин дар ҳолест, ки Украина ба панҷумин зимистони ҷанг ворид мешавад ва ҳазорон нафар бар асари ҳамлаҳои Русия пайваста бе барқу гармӣ мемонанд.

Аммо президенти Украина афзуд, пешрафти бештари музокирот аз он вобаста аст, ки Иёлоти Муттаҳида бо Маскав чӣ гуна муносибат мекунад. “Мо ин ҳамлаҳои густардаро паси сар мекунем. Албатта, мо мехоҳем то охири ҳамин сол ба натиҷа бирасем ва барои амалӣ шудани ин кор ҳама талошро хоҳем кард,” – гуфт ӯ.

Ҳукумати Украина борҳо таъкид кардааст, ки афзоиши фишор ба Кремл ва мошини ҷангии он метавонад тавозуни қувваҳоро дар майдони ҷанг тағйир диҳад ва Русияро ба гуфтушуниди босамар барои хатми низоъ маҷбур кунад.

"Аз Мексика меовард." Парвандаи як "шаҳрванди Тоҷикистон" дар Амрико

Сарҳади Амрико ва Мекиска. Акс аз 20-уми январи 2025
Сарҳади Амрико ва Мекиска. Акс аз 20-уми январи 2025

Мақомоти Амрико як марди 36-соларо, ки "шаҳрванди Тоҷикистону Қазоқистон" номида шудааст, ба ғайриқонунӣ бурдани муҳоҷирон аз Русия ва Осиёи Марказӣ ба ин кишвар муттаҳам кардаанд.

Вазорати адлияи Амрико 10-уми ноябр дар баёнияе аз ӯ Абдулҳафиз Баҳоваддинӣ ном бурд. Ҷузъиёт дар борааш дастрас нест. Мақомоти Иёлоти Муттаҳида гуфтаанд, ӯ бо дархости "Интерпол" ё пулиси байнулмилалӣ дар Миср боздошт ва сипас ба Иёлоти Муттаҳида истирдод шуда, дар мурофиаи додгоҳӣ ҳузур дорад.

Додгоҳи шаҳри Финикси Аризона нисбат ба Абдулҳафиз Баҳоваддинӣ аз рӯйи чанд банди қонун, аз ҷумла "ҳамдастӣ дар ҷиноят бо мақсади ғайриқонунӣ овардани хориҷиҳо ба Амрико" айб эълон шудааст. Ба вай аз 5 то 15 сол зиндон таҳдид мекунад.

Дар ҳоле ки мавқеи Баҳоваддинӣ ё вакили мудофеаш рӯшан нест, А.Тайсен Дува, ёвари додситони кул, гуфтааст, "ӯ бо интиқоли шаҳрвандони Русия ва Осиёи Марказӣ ба Амрико тавассути хоки Мексика ва давлатҳои дигар машғул буд. Ин одамон бе санҷиш ва бо вайрон кардани қонунҳои муҳоҷират ба хоки Амрико ворид мешуданд."

Ба иттилои манбаъ, ин кор аз моҳи январи соли 2022 то моҳи феврали соли 2025 идома кардааст.

"Баҳоваддинӣ ва шариконаш ба ин афрод барои расидан то Мексика ё яке аз кишварҳои Амрикои Ҷанубӣ ёрӣ карда, дар роҳ аз Мексика ба сарҳади Амрико барояшон дар меҳмонхонаҳо ҷойи хоб фароҳам мекарданд. Худи ӯ хориҷиҳоро то шаҳри Мехикалии Мексика раҳнамоӣ ва ҳамроҳӣ мекард," – гуфта шудааст дар баёнияи Вазорати адлияи Амрико.

То кунун маълум нест, ки Абдулҳафиз Баҳоваддинӣ дар додгоҳ чӣ гуфтааст ва оё айбномаро пазируфтааст ё не. Тафсилот аз ҷараёни мурофиаи додгоҳӣ нашр намешавад.

Вазорати адлияи Амрико таъкид кардааст, ки то замони аз ҷониби додгоҳ гунаҳкор эълон шудани шахс, гумонбар ба ҷиноят бегуноҳ дониста мешавад.

Дар манбаъҳои боз дар интернет шахсе бо номи Абдулҳафиз Баҳоваддинӣ дар Қазоқистон ба ҳайси раҳбари ширкати тиҷоратии “Асрор” ёд мешавад. Вале телефонҳои тамос бо ширкат фаъол нестанд, бинобар ин, санҷидани ин ки шахси мавриди муҳокима дар Амрико ҳамин аст ё не, имкон надорад.

Ҳамчунин, дар ҳоле ки мақомоти Амрико ӯро шаҳрванди дугонаи Тоҷикистону Қазоқистон номбар кардаанд, байни ин ду кишвар низоми душаҳрвандӣ вуҷуд надорад. Ҳоло маълум нест, ки ӯ тоҷики зодаи Қазоқистон аст ва ё шаҳрванди Тоҷикистон асту сипас шиносномаи Қазоқистонро гирифтааст.

Дар солҳои охир чанд мавриди ба ҷавобгарӣ кашидани шаҳрвандони Тоҷикистон дар Амрико расонаӣ шудааст. Қазияи пурсарусадо дар моҳи июни соли 2024 рух дод. Мақомоти амрикоӣ он вақт гуфтанд, ки ҳашт зодаи Тоҷикистонро бо гумони ҳамкорӣ бо гурӯҳи террористии “Давлати исломӣ” ё ДОИШ дастгир карданд. Боздошти онҳо дар пасманзари муборизаи маъмурияти президент Доналд Трамп бо “беназоратии” сарҳад бо Мексика доғтар гардид.

Теъдоди дақиқи шаҳрвандони Тоҷикистон, ки дар Амрико кору зиндагӣ мекунанд, дастрас нест. Ба иттилои расмӣ, танҳо соли 2025 наздик ба се ҳазор нафар барандаи лотерея ё бахтозмоии "Green Сard" гардидаанд. Аксар муҳоҷирони тоҷик дар Амрико дар бахши боркашонӣ, фурӯшгоҳ ва сохтмону хадамоти дигар кор мекунанд.

Хадамоти муҳоҷират ва гумруки Амрико моҳи феврали соли 2025 гуфт, номи 149 шаҳрванди Тоҷикистон ба рӯйхати онҳое ворид шудааст, ки бояд аз Иёлоти Муттаҳида ихроҷ ё депорт шаванд.

Тоҷикистон соли оянда СПАД-ро раҳбарӣ мекунад

Эмомалӣ Раҳмон (рост), раисҷумҳури Тоҷикистон бо Владимир Путин (чап), президенти Русия
Эмомалӣ Раҳмон (рост), раисҷумҳури Тоҷикистон бо Владимир Путин (чап), президенти Русия

Тоҷикистон дар соли 2027 раёсати даврии Созмони Паймони Амнияти Дастҷамъиро, ки бештар зери нуфузи Русия аст, ба уҳда хоҳад гирифт.

Эмомалӣ Раҳмон, раисҷумҳури Тоҷикистон, гуфтааст, ки Душанбе дар ин давра ният дорад, "талошҳои худро ба тақвияти минбаъдаи амнияти минтақа равона кунад".

Изҳороти ӯ рӯзи 11-уми ноябр дар нишасти сарони кишварҳои узви созмон дар Маскав садо дод.

Нишасти сарони кишварҳои узви Созмони Паймони Амнияти Дастҷамъӣ. Маскав, 11-уми ноябри 2026
Нишасти сарони кишварҳои узви Созмони Паймони Амнияти Дастҷамъӣ. Маскав, 11-уми ноябри 2026

Тоҷикистон дар ҳоле раёсати давраии СПАД-ро бар уҳда мегирад, ки эҳтимоли убури гурӯҳҳои мусаллаҳ аз Афғонистон ва инчунин қочоқи силоҳу маводи мухаддир аз ҷумлаи нигарониҳои ин созмон ба шумор мераванд.

Таалатбек Масадиқов, дабири кулли СПАД, дар охири моҳи август гуфта буд, ки силоҳҳо ва таҷҳизоти низомии мавриди ниёз барои тақвияти амнияти марзҳои байни Тоҷикистон ва Афғонистон ниҳоӣ шуда, бахши аввали он дар тирамоҳи имсол супурда мешавад.

Тоҷикистон бо Афғонистон тақрибан 1400 километр сарҳад дорад.

Созмони Паймони Амнияти Дастҷамъӣ аз Арманистону Беларус, Қазоқистон, Қирғизистон, Русия ва Тоҷикистон иборат аст, аммо Ереван мехоҳад узвияташро бекор кунад.

Арманистон пештар ин созмонро танқид карда буд, ки дар ҷанги Озарбойҷону Арманистон бар сари Қаробоғи Кӯҳӣ “вазифаи худро иҷро накард.”

Ягона мавриди истифода аз нерӯҳои сулҳхоҳи Созмони Паймони Амнияти Дастҷамъӣ моҳи январи соли 2022 дар Қазоқистон анҷом шудааст. Он замон президент Қосимҷомарт Тоқаев дар пайи эътирозҳои зиддиҳукуматӣ ва бетартибиҳо кумак хоста буд.

“Хонаҳоро ба болоямон чаппа мекунанд.” Эътироз дар Ҷайҳун

Сокинони норозӣ мегӯянд, қариб панҷ сол пеш заминро қонунӣ гирифта, хона сохтаанд
Сокинони норозӣ мегӯянд, қариб панҷ сол пеш заминро қонунӣ гирифта, хона сохтаанд

Як гурӯҳ аз мардуми деҳаи Гулрез дар ноҳияи Ҷайҳун (Қумсангири собиқ) ба зидди вайрон кардани хонаҳояшон бархостаанд.

Ин ҳодиса рӯзи 9-уми ноябр рӯй дод.

Сокинони норозӣ мегӯянд, қариб панҷ сол пеш заминро қонунӣ гирифта, хона сохтанд ва ҳукумат ҳам дар ин муддат чизе нагуфта буд.

Дар чанд навор, ки дастраси Радиои Озодӣ шуд, як зан худро сипар кардааст, то хонаашро аз тахриб шудан ҳифз кунад. Садои доду гиря ва овози булдозер ҳам шунида мешавад.

"Бачаҳоямон дар хидмати сарбозӣ. Мо ҳақ надорем, ки дар 12 сотих зиндагӣ кунем? Инаш дар артиш, онаш дар хидмати давлат. Чаро хонаҳоямонро чаппа мекунанд? Мо ба ин ҳақ надорем?" – гуфтааст як зан дар наворе, ки корбарон ба мо фиристоданд. Номи ӯ дар ҳоли ҳозир барои Радиои Озодӣ маълум нест.

Як сокини дигари деҳаи Гулрез, ки номаш ба далели амниятӣ ошкор намешавад, 11-уми ноябр гуфт, "мақомоти ноҳия соли 2022 ба мо гуфтанд, ки ҳамин мавзеъро обод карда, хона созед ва зиндагӣ кунед. Ҳатто ваъда доданд, ки барои бачаҳои мо мактаб месозанд. Ҳоло маҷбур доранд, ки аз ин ҷо бикӯчем."

Ҳукумати ноҳияи Ҷайҳун дар вокунише, ки рӯзи 11-уми ноябр дар шабакаҳои иҷтимоӣ нашр шуд, сокинонро ба сохтмони ғайриқонунии манзил аз соли 2023 муттаҳам кардаст. Дар ин вокуниш гуфта шудааст, ки хонаҳо бояд тахриб шаванд.

Баъзе аз корбарон дар шабакаҳои иҷтимоӣ навиштаанд, ки чаро дар замони сохтани хона ва гузарондани сими барқ касе монеъ нашуд ва танҳо пас аз чанд сол онҳоро ғайриқонунӣ дониста, дар фасли сардӣ сокинонро аз хона маҳрум мекунанд?

Фахриддин, яке аз корбарон, дар Фейсбук навиштааст, “чаро нозири милиса, мутахассиси Идораи замин, сармеъмор, прокуратура ва ҳукумати ноҳия пеш аз сохтмони худсарона ё ба шаҳрвандон фурӯхта шудани манзилҳои ғайриқонунӣ чораандешӣ накарда, аз ин ҳолатҳо пешгирӣ накарданд?”

Мақомот дар вокуниши расмии худ нагуфтаанд, ки чаро аз қабл пеши роҳи сохтмони манзилро дар ин ҷо нагирифтаанд. Онҳо мегӯянд, тахриби хонаҳо идома дорад ва нисбат ба як нафар бо гумони қаллобӣ, ғайриқонунӣ додани қитъаи замин ва худсарона гирифтану сохтани хона парванда боз кардаанд.

Бори аввал нест, ки тахриби хонаҳои мардум дар заминҳои, ба гуфтаи мақомот, ғайриқонунӣ доғ мешавад. Дар гузашта чунин ҳодисаҳо дар ноҳияҳои Варзобу Рӯдакӣ, Файзобод ва минтақаи Кӯлоб расонаӣ шудааст. Раиси пешини Маҷлиси намояндагон, Шукурҷон Зуҳуров, соли 2011 баъзе аз раҳбарони маҳаллиро дар тақсими ғайриқонунии заминҳои обӣ масъул дониста буд.

Дар ин миён сокинон ҳам пул харҷ мекунанд ва ҳам дар охир бе хонаву дар мемонанд. Мисли гурӯҳе аз мардуми деҳаи Гулрез дар ноҳияи Ҷайҳун, ки ҳоло намедонанд дар фасли сармо бо кӯдакон ба куҷо паноҳ баранд.

Эҳтимоли маҳдудияти кори муҳоҷирон дар 8 минтақаи Русия

Акс аз бойгонӣ
Акс аз бойгонӣ

Мақомоти Русия қасд доранд, ки дар соли 2027 муҳоҷирони кориро аз ҳаққи ронандагӣ дар Мордовия, Чувашия, Тотористон, Удмуртия, Свердловск, Оренбург, Уляновск ва минтақаи мухтори Еврейск маҳрум кунанд.

Нашрияи русии "Ведомости" рӯзи 9-уми ноябр навишт, ки маҳдудияту монеаҳои нав ба он шаҳрвандони Тоҷикистон ва Узбекистон, ки бо "патент" кор мекунанд, дахл хоҳад кард.

Дар бораи зарурати қабул шудани чунин маҳдудиятҳо шарҳи комиле дастрас нест.

Танҳо мақомоти Мордовия зиёд шудани тасодуф ё садамаҳои нақлиётиро бо иштироки хориҷиҳо далел овардаанд. Ба гуфтаи онҳо, дар солҳои 2024 ва 2025 дар ин минтақа 24 садама бо иштироки ронандаҳои хориҷӣ рух дода, дар натиҷа шаш нафар ҷон бохтанд.

Мансабдорони шаҳри Санкт-Петербург низ моҳи октябр гуфта буданд, ки мехоҳанд манъи таксиронии хориҷиҳоро, ки барои соли 2026 амал мекунад, дар соли 2027 ҳам дароз кунанд.

Думаи давлатӣ ё порлумони Русия дар ду-се соли охир даҳҳо қонун ва муқаррароти зидди муҳоҷиронро қабул кард.

Дар шаш моҳи аввали соли 2026 дар ин кишвар ҳузури 1,1 миллион нафар аз Узбекистон ва 495 ҳазор нафар аз Тоҷикистон сабт шудааст. Ин рақам дар муқоиса ба ҳамин давраи соли гузашта то 18 дарсад камтар аст.

Ҳю Вилямсон: Тоҷикистон ошкоро машварати СММ-ро нодида мегирад

Кохи Миллат дар Душанбе. Акс аз бойгонӣ
Кохи Миллат дар Душанбе. Акс аз бойгонӣ

Дидбони Ҳуқуқи Башар (Human Rights Watch), созмони муътабари байнулмилалӣ, рӯзи 10-уми ноябр аз ҳукумати Тоҷикистон хост, ки ба нақз ё поймоли пайвастаи ҳуқуқи мардум дар кишвар поён диҳад.

Мақомоти Тоҷикистон рӯзи 5-уми ноябр дар Шӯрои Ҳуқуқи Башари Созмони Милал аз пешрафтҳо дар бахши риояи ҳуқуқи сокинон дар панҷ соли охир ситоиш карданд. Аммо баъзе аз кишварҳои узви СММ хостанд, ки Душанбе барои ҳифзи ҳуқуқи мардум ва хотима додан ба саркӯби мухолифони ҳукумат чораҳои бештару фаврӣ андешад.

Раҳоии рӯзноманигорону ҳуқуқдонҳо ва фаъолони зиндонӣ; таъмини озодии баён; мубориза бо хушунат ва ба ҷавобгарӣ кашидани омилони саркӯб дар Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон аз хостаҳои онҳо буд.

Ҳю Вилямсон
Ҳю Вилямсон

Ҳю Вилямсон, намояндаи Дидбони Ҳуқуқи Башар (Human Rights Watch) барои кишварҳои Аврупо ва Осиёи Марказӣ, рӯзи 10-уми ноябр дар баёнияе гуфт, “Тоҷикистон ошкоро машварати Созмони Милалро нодида мегирад, ки ҳуқуқу озодиҳои мардумаш осеб мерасонад. Ин кишвар бояд ин имкониятро барои қабули машварати ҷомеаи байнулмилалӣ ва хотима додан ба поймоли пайвастаи ҳуқуқи инскон истифода барад.”

Аз ин пеш, соли 2021, вазъи ҳуқуқи инсон дар Тоҷикистон дар Шӯрои Ҳуқуқи Башари Созмони Милал баррасӣ шуда буд. Он ҳангом ҳукумат аз 234 машварат 172 тавсияро пазируфт. Аммо, ба гузориши Дидбони Ҳуқуқи Башар (Human Rights Watch), ҳукумат машваратҳои калидиро иҷро накард ва вазъи ҳуқуқи инсон дар панҷ соли охир “ба таври назаррас бад шуд”.

Музаффар Ашӯриён, вазири адлияи Тоҷикистон, рӯзи 5-уми ноябр дар Женева таҳияи тарҳи нави Кодекси ҷиноӣ; то 15 сол сангинтар шудани ҷазо барои шиканҷа; ҷорӣ кардани ҷазо барои хушунати хонаводагӣ; татбиқи қонуни афв нисбат ба беш аз 18 ҳазор нафар; бекор шудани ҷазо барои “лайк” дар шабакаҳои иҷтимоиро намунаҳои иҷрои машваратҳои пешина номид.

СММ ба Тоҷикистон чӣ машварат дод ва чӣ посух гирифт?

Феълан кор намекунад

Кишварҳои узви Созмони Милал низ Тоҷикистонро барои қабули Конвенсия дар бораи ҳуқуқи маъюбон; Стратегияи миллии ҳифзи ҳуқуқи инсон то соли 2038 ва қонун “Дар бораи баробарӣ ва аз байн бурдани ҳама шаклҳои табъиз” ситоиш карданд. Аммо намояндаи Олмон гуфт, ҳамоно “аз саркӯби ҷомеаи шаҳрвандӣ, рӯзноманигорон, ҳомиёни ҳуқуқи инсон, созмонҳои динӣ ва мухолифони сиёсӣ ва мустақил набудани додгоҳҳо” нигарон аст.

Баъзе аз кишварҳои дигар аз Тоҷикистон хостанд, ки таъқиби мухолифони сиёсӣ, созмонҳои ғайриҳукуматӣ, фаъолон ва рӯзноманигоронро бас кунад, озодии баён ва озодии расонаҳоро ҳифз намояд ва ҷазои қатлро пурра аз байн барад. Дар Тоҷикистон ба иҷрои ҳукми қатл "моратория" эълон шудааст ва дар ҳоли ҳозир ба ҷойи он зиндони якумрӣ медиҳанд.

Бразилия, Фаронса ва Ҳолланд дар навбати худ аз Тоҷикистон хостанд, ки рӯйдодҳои солҳои 2021-2022 дар Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшонро, ки мақомот аз байн бурдани гурӯҳҳои мусаллаҳи ғайриқонунӣ, аммо мардум саркӯби ғайринизомиён медонанд, ҳамаҷониба таҳқиқ кунад. Дар амалиёти нерӯҳои давлатии Тоҷикистон дар Хоруғу Рӯшон тақрибан 40 нафар кушта шуданд.

Дидбони Ҳуқуқи Башар мегӯяд, “ҳамчунин, тибқи гузоришҳо, пулис зиёда аз 200 эътирозгар, аз ҷумла 205 сокини вилоятро, ки дар солҳои 2021 ва 2022 дар мурофиаҳои баста ба зиндон маҳкум шуданд, худсарона боздошт ва шиканҷа кардааст.”

Беш аз даҳ кишвари узви Созмони Милал аз Тоҷикистон даъват карданд, ки ба ваъдаҳои худ вафо кунад ва ба созмонҳои ҷомеаи шаҳрвандӣ имкон диҳад, ки бидуни монеа кор кунанд.

Эстония, Лаҳистон (Полша), Португалия ва Украина аз Тоҷикистон хостанд, қонунгузории худро дар мавриди мубориза бо терроризм низ ба меъёрҳои байнулмилалии ҳуқуқи инсон мутобиқ гардонад. Намояндаи Лаҳистон гуфт, “таърифҳои аз ҳад васеи таҳдидҳои террористӣ ва ифротгароӣ метавонанд ба маҳдудияти номутаносиби ҳуқуқи инсон оварда расонанд.”

“Тоҷикистон ба кишварҳои узви Созмони Милал гуфт, ба меъёрҳои ҷаҳонии ҳуқуқи инсон пурра вафодор аст, аммо ин садоқатро дар амал нишон надодааст. Агар Тоҷикистон аз гап ба амал гузарад, барои поён додан ба нақзи ҳуқуқ қадамҳои мушаххас бардорад, эътибори он дар арсаи байнулмилалӣ хоҳад афзуд,” – хулоса кард Ҳю Вилямсон, намояндаи Дидбони Ҳуқуқи Башар (Human Rights Watch) барои кишварҳои Аврупо ва Осиёи Марказӣ.

Ёфтҳои бештар

XS
SM
MD
LG