Теҳрон, ки бештар аз 10 миллион нафар аҳолӣ, баробар ба тамоми аҳолии Тоҷикистон дорад, ҳар сол шоҳиди олудагии ҳаво ва мушкилоти зиёд дар сиҳатии мардум мешавад.
Ба гуфтаи баъзе аз сокинон бо берун омадан аз хона аҳволи кас бад мешавад. Дониёл, сокини Теҳрон мегӯяд, ҳавои олуда ҳолати ӯро бад кардааст. “Якеаш худам будам, ки тангии нафас гирифтам бобати ин обу ҳаво. Ва наметавонам фаъолият кунам, бояд дар хона анҷом диҳам. Вақте ҳам берун меоям, беҳолам, аслан касалам. Ҳоли хуше надорам.”
Ин вазъ махсусан ба сиҳатии сокинони куҳансол осеб расондааст. Ҳамид Ҳасанпур, сокини Теҳрон гуфт: “Афроди мусин (куҳансоли) хонаводаи мо алъон дучори сардард, ҳолати таҳаввӯъ (дилбеҳузурӣ), саргиҷаву инҳо ҳастанд. Бачаҳо ҳам ҳолашон хуб нест. Сурфаҳои аҷибу ғарибе мекунанд. Худи ман ҳам вақте меоям берун, мебинам, ки авзои хубе надорам. Яъне аз назари танаффусӣ ба мушкил мехӯрам.”
Ҳаво дар шаҳр ба ҳадде олуда аст, ки дигар кӯҳҳои атрофи Теҳрон дида намешаванд. Дар видеоҳои хабаргузории Ройтерс ин аҳволро дидан мумкин аст. Ба гуфтаи Мӯҳсин Ҳаддод, сокини Теҳрон ҳатто фосилаи наздикро дидан мушкил шудааст. “Амалан дигар на мешавад кӯҳҳоро дид, хеле вақтҳо фосилаҳои наздиктарро ҳам наметавон дид. Бо таваҷҷӯҳ ба ин вазъияти номуносиб, фикр мекунам, ки бояд хеле сареъ (зуд) чорае андешида шавад ва ин мушкил бартараф шавад.”
Мошинҳои зиёд, саноати кӯҳнаи фарсуда, беназоратӣ ва хушксолии имсол олудагии ҳаво на танҳо дар Теҳрон, балки дигар манотиқи Эронро назар ба гузашта бадтар кардааст. Олудагии ҳаво аз ҷиддитарин мушкилотест, ки бисёре аз кишварҳои ҷаҳон бо он рӯ ба рӯ мешаванд, аммо дар Эрон ин масъала ба сатҳи як бӯҳрони инсонӣ расидааст.
Алиризо Раисӣ муовини вазири тандурустии Эрон гуфтааст, ки соли 2024 ҳаҷми хисороте, ки бинобар маргҳои вобаста ба олудагии ҳаво ба иқтисоди кишвар расидааст, 17 миллиард долларро ташкил медиҳад.
Ба қавли ӯ, соли гузашта тақрибан 60 ҳазор нафар ба сабаби бемориҳое фавтидаанд, ки аз олудагии ҳаво бадтар шудаанд ва ё худи олудагӣ ин мардумро куштааст.
Гуфтугӯ