Дар чанд ҷумла
Ҳабиб Саид дар 71-солагӣ дар Русия даргузашт
Нависанда, рӯзноманигор ва блогнавис Ҳабиб Саид, ки солҳо боз дар Интернет ба таблиғу муаррифии таърих, адабиёт, мусиқӣ ва чеҳраҳои намоёни Тоҷикистон машғул буд, рӯзи 20-уми январ дар 71-солагӣ дар Оренбург даргузашт.
Ӯ дар солҳои 90-ум, дар айёми ҷанги дохилии Тоҷикистон, ба Русия рафта, то охири умр дар онҷо монд. Маросими дафни ӯ дар шаҳри Исфара баргузор хоҳад шуд.
Хабари даргузашти Ҳабиб Саид рӯзи 22-юми январ тавассути шахсони наздик ба ӯ дар шабакаҳои иҷтимоӣ нашр шуд. То кунун даҳҳо кас зери он шарҳ гузоштаанд. Чанд сол пеш ӯ ба сактаи дил гирифтор гашта буд.
Ҳабиб Саид дар солҳои охир силсилаи блогу саҳифаҳоро дар бахши адабиёт, сиёсат, фарҳанг ва ходимони маъруфи Тоҷикистон дар Интернет гардонандагӣ мекард. Дар саҳифаи ӯ дар Ютуб мусиқӣ ва гуфтору наворҳои нодире аз даврони Шӯравии собиқ ҷой ёфтаанд. “Душмани №1-и тоҷик – вируси М”, яке аз сохтаҳои ӯ дар бораи дарди маҳалгароӣ дар Тоҷикистон аст.
Саидаҳмад Қаландаров, донишманди тоҷик, рӯзи 22-юми январ дар навиштае дар Фейсбук ӯро “зиндагардонандаи осори таърихӣ, фарҳангӣ ва адабию чеҳраҳои нотакрори наздик ба сад соли охири миллати тоҷик дар Интернет” номид.
“Ҳабиб Саид дар бораи устод Айнӣ, Бобоҷон Ғафуров, Комил Ёрматов, Қорӣ Ниёзӣ, Мамлакат Наҳангова, Лоиқ Шералӣ видеороликҳои алоҳида сохтааст. Дар зиёда аз 100 видеоролики бахшида ба Аҳмад Зоҳир, ки ҳаҷми бархе аз онҳо зиёда аз як соат аст, то 490 акси ин ҳунарманди шодравон гирд омадааст,” – навишт Субҳони Аъзамзод, донишманди дигари тоҷик, дар Фейсбук.
Ҳабиб Саид зодаи шаҳри Душанбе ва хатмкардаи Донишгоҳи кишоварзист, аммо пешаҳои зиёдеро озмудааст. Кафшергар, челонгар, геолог, муҳандис, корманди нашрияи “Ҳафтганҷ” ва шореҳи сиёсии Радиои Тоҷикистон буд.
Ӯ соли 2019 дар суҳбат бо Радиои Озодӣ гуфта буд, ки баъди кӯчиданаш ба Русия корро дар корхонаи равғанкашӣ низ таҷриба кард, вале сактаи қалбӣ шуду ба нафақа баромад ва ба кори эҷодӣ баргашт.
"Одамсуратон субҳидам пайдо мешаванд", маҷмӯаи достонҳои кӯтоҳ, новелла, мазҳака ва ҳикояҳои тахайюлии ӯ, соли 1992 дар Душанбе ба нашр расид. “Итолиёӣ, хола ва Золушка” китоби дигари ӯст, ки бо забони русӣ чоп шудааст.
Баъзе аз порчаҳои суҳбати Ҳабиб Саид аз соли 2019
Радиои Озодӣ: Ҳоло ҷомеа пеш рафта, мусиқиву ҳунар ҳам дигар шудааст. Мардум завқи дигар доранд. Шояд бипурсанд, ки бойгонии солҳои 50-ум ва 80-ум ба кӣ даркор?
Ҳабиб Саид: “Баъзеҳо мегӯянд, гузашта чӣ лозим? Аммо намешавад, ки гузаштаи худро фаромӯш кунем. Ҳоло сарояндагони зиёде дар жанри гуногун тарона мехонанд. Ёдатон бошад, сарояндаи тоҷикро дар як барномаи телевизионӣ дар Афғонистон эрод гирифтанд, ки хуб суҳбат карда наметавонад. Сарояндагоне, ки мо доштем, адабиёти классикиро хуб медонистанд, огоҳ ва донишманд буданд. Бояд бо корашон ошно бошем ва омӯзем. Бинанда ва шунавандаи ин мусиқиҳои қадимӣ кам нестанд. Ман ҳам бовар надоштам, ки барномаҳо бинанда пайдо мекунанд, вале насли ҷавон низ мешунаванд ва тарафдорӣ мекунанд."
Радиои Озодӣ: Таҷрибаи кор дар радиоро доред. Ба назари шумо, хатари нобудии мусиқиҳои нодир, навору суҳбатҳои солҳои Шуравӣ аз радиои тоҷик вуҷуд дорад?
Ҳабиб Саид: “Бале. Радиои Тоҷикистон тақрибан 11 ҳазор сабт дорад, ки бояд ҳамаашро аз лента ба MP3 гузаронем, ки нобуд нашаванд. Дар аксар кишварҳо сабтҳояшонро аз лента дар компютерҳо захира кардаанд, вале дар мо на ҳамаашро гузарондаанд. Лентаҳои кӯҳна низ нобуд мешаванд, касе истифода намекунад. Бисёриҳо онҳоро мепартоянд. Як дӯстам низ ба ман навишт, ки бо дастони худашон лентаҳои нодирро бурда нобуд кардаанд. Русҳо ин чизҳоро ҳифз мекунанд, эҳтиёткор ҳастанд, аммо мо инҳоро нест мекунем."
Радиои Озодӣ: Чанд сол пеш дар Тоҷикистон будед. Барои як ҳунарманд муҳити кору эҷоду зиндагӣ дар Тоҷикистон чӣ гуна аст?
Ҳабиб Саид: “Ман фикр мекунам, ки Душанбе муҳити озоде барои зиндагӣ нест, муҳити эҷодӣ маҳдуд аст… Дар 30 соли охир мушоҳида накардам, ки шахсиятҳои қавии ҳунару фарҳанг дар Тоҷикистон ба миён омада бошанд. Албатта, 5 сол пеш ба Душанбе рафта будам ва муҳитро медонам. Ҳафтод дарсади хонандагони блог ва саҳфаам дар Ютуб аз Русия ҳастанд, дигар кишварҳо ва шумораи хело камашон аз Тоҷикистон."
Ҳамаи хабарҳои имрӯзро дар инҷо бихонед
Сабукии дигари Тоҷикистону Эрон ба шаҳрвандони ҳамдигар
Тоҷикистон ва Эрон рафтуои мардуми худро ба хоки ҳамдигар осон кардаанд.
Акнун барои он шаҳрвандони Тоҷикистону Эрон, ки шиносномаи хориҷӣ доранд ва мехоҳанд бо роҳи заминӣ ё тавассути давлати севум ба ин ду кишвар бираванд, раводид ё виза зарур нест.
Сайидҷон Шафизода, муовини сардори Раёсати иттилоот ва матбуоти Вазорати корҳои хориҷӣ, гуфт, ин муқаррарот аз 5-уми октябр ба иҷро даромад.
То ин дам танҳо шаҳрвандоне, ки бо ҳавопаймо байни ду кишвар рафтуо мекарданд, аз гирифтани раводид озод буданд.
"Низоми мазкур тавассути гузаргоҳҳо, аз ҷумла гузаргоҳҳои заминӣ, фурудгоҳҳои байналмилалӣ ва хатсайрҳои ҳавоӣ аз кишварҳои сеюм… амалӣ карда мешавад," – афзуд Сайидҷон Шафизода.
Шаҳрвандони Тоҷикистон ва Эрон ҳақ доранд ба муҳлати 30 рӯз (дар давоми се моҳ) бидуни раводид ба кишварҳои якдигар ворид ё аз он берун шаванд ва ё муваққатан иқомат кунанд.
Муносибати Тоҷикистону Эрон, ки чандин сол сарду печида буд, соли 2019, пас аз имзо шудани санаде тағйир ёфт ва рӯ ба гармӣ овард. Ин ду кишвар забону фарҳангу таърихи ягона доранд ва дар айни замон аз ҳампаймонҳои муҳиму муштараки Русия ба шумор мераванд.
Даҳҳо тоҷикистонӣ бо мақсади саёҳату тиҷорату табобат ба Эрон мераванд. Шаҳрвандони Эрон ҳам бештар барои тиҷорату дидани Тоҷикистон меоянд.
Тасмими нави Душанбеву Теҳрон дар ҳолест, ки парвози ҳавопаймоҳои ширкати эронии "Вориш” аз Эрон ба Тоҷикистон бо сабаби таҳримҳои Амрико дучори мушкил гаштааст.
Вазорати хазинадории Амрико аз 8-уми сентябр ҳамаи ширкатҳои ҳавопаймоии Эронро ба рӯйхати таҳримҳои худ шомил карда, аз 23-юми сентябр таҳримҳои дуюмдараҷаро барои расонидани хидматрасонӣ ба ҳама гуна ҳавопаймои эронӣ дар саросари ҷаҳон ба иҷро даровард.
Ҳалзен барандаи ҷоизаи Нобел дар бахши физика шуд
Профессор Франсис Ҳалзен аз Белгия барандаи имсолаи ҷоизаи Нобел дар бахши физика шуд.
Дар ин бора рӯзи 6-уми октябр дар маросиме дар Стокҳолм хабар доданд.
Ҳалзен дар Донишгоҳи Висконсин-Медисони Амрико кор мекунад.
Ҷоизаро барои нақши ҳалкунандаи ӯ “дар эҷоди зарраи нейтринои IceCube ва кашфи нейтринои баландэнержии астрофизикӣ” тақдим намуданд.
Франсис Ҳалзен соли 1988 аввалин касе буд, ки пешниҳод кард яхро дар Қутби Ҷанубӣ истифода карда, нейтринои аз кайҳони дур ба замин расандаро маълум кунанд.
Соли 2011 бо заҳматҳои ӯ дар Антарктида расадхонае бо номи IceCube таъсис шуд ва он аз яхи калоне дар ҳаҷми як километри мукааби насбшуда бо дастгоҳҳои ба нур ҳассос иборат мебошад. Ба шарофати ин кор соҳаи нави илм бо номи астрономияи нейтринӣ эҷод гардид.
Қарор аст, ба зудӣ номи барандагони ҷоизаи имсолаи Нобел дар бахши кимиё, адабиёт ва барандаи ҷоизаи сулҳ эълон шавад.
Фиристодаи вижаи Трамп гуфт, “ӯ мехоҳад ба Узбекистон равад”
Доналд Трамп, раисҷумҳури Амрико, барои дидани Узбекистон майл нишон додааст, аммо замони сафари ӯ ҳанӯз маълум нест.
Дар ин бора Паоло Замполли, фиристодаи вижаи Трамп дар масоили шарикии ҷаҳонӣ, дар суҳбат бо телевизиони давлатии "Узбекистон 24" дар шаҳри Тошканд хабар дод.
Ӯ аз ҷумла гуфт: "Президент барномаи зиёди корӣ дорад, вале ӯ ба ман дар бораи нияти сафар ба Узбекистон гуфта буд. Ман ҳам ҳамеша ин мавзуъро матраҳ мекунам. Як рӯз ҳатман ба Узбекистон меояд. Умедворам, ки ин сафар ҳарчи зудтар анҷом мешавад."
Ин хабар дар остонаи сафари ҳайати бузурги тиҷоратии Амрико ба Узбекистон ва мулоқоти вазирони корҳои хориҷии кишварҳои Осиёи Марказӣ бо котиби давлатии ИМА Марко Рубио дар шаҳри Самарқанд нашр шудааст.
Қарор аст, нишаст моҳи октябр барпо шавад ва ба қавли Серҷио Гор, фиристодаи вижаи Амрико дар умури Осиёи Ҷанубӣ ва Марказӣ, мақсади он тақвияти мавқеи тиҷоратии Вашингтон дар Осиёи Марказӣ аст.
Паоло Замполли дар мусоҳибааш таъкид кардааст, ки муносибатҳои президенти Амрико Доналд Трамп бо Шавкат Мирзиёев, раисҷумҳури Узбекистон бисёр хуб аст. Мирзиёев борҳо Трампро барои боздид аз Узбекистон даъват кардааст.
Маъмурияти Кохи Сафед солҳои охир ҳамкориро бо кишварҳои Осиёи Марказӣ бештар карда, аз ҷумла дастрасӣ ба маъданҳои табиии ин кишварҳоро муҳим донистааст.
Амрико ба Тоҷикистон як низоми паҳподӣ дод
Амрико ба Горди миллии Тоҷикистон як низом ё сомонаи ҳавопаймоҳои бесарнишин дода, онро “имконияти нав ва тақвияти шарикӣ” номидааст.
Сафорати Иёлоти Муттаҳида 6-уми октябр дар баёнияе гуфт, ин низоми паҳподӣ “барои тақвияти амният дар сарҳад ва вокуниши муассир ба ҳолатҳои фавқулода мусоидат хоҳад кард”.
“Иёлоти Муттаҳида ва Тоҷикистон дар 35 соли гузашта барои эҷоди минтақаи амнтар ва босуботтар бо якдигар ҳамкорӣ кардаанд,” – гуфта шудааст дар баёнияи сафорат.
Манбаъ ҷузъиёти дигаре наовардааст.
Иёлоти Муттаҳида аз соли 1991 то кунун ба Тоҷикистон ба маблағи зиёда аз 400 миллион доллар кумаки амниятӣ кардааст.
Ин ёриҳо асосан барои ҳифзи сарҳад, мубориза бо терроризм, омӯзиши нерӯҳои амниятӣ ва рушди зербунёдҳо дар марз сарф шудаанд.
Вашингтон дар ин муддат беш аз даҳ дидбонгоҳи сарҳадиро дар марзи Тоҷикистон бо Афғонистон низ сохта ё таъмир кардааст. Аз ҷумла, бунёди қисми сарҳадии “Айвоҷ” дар ноҳияи Шаҳритус 14,5 миллион доллар харҷ дошт.
Номи барандагони ҷоизаи Нобел дар бахши тиб маълум шуд
Номи барандагони имсолаи ҷоизаи Нобел дар бахши физиология ва тиб рӯзи 5-уми октябр эълон шуд. Онро муҳаққиқон Карл Дейссерот, Петер Ҳегеман ва Георг Нагел барои "кашфиёт дар бахши каналҳои ионии ҳассос ба нур ва оптогенетика" гирифтанд.
Кумитаи Нобел гуфт, Ҳегеман ва Нагел сафедаи "каналородопсин"-ро кашф карданд, ки ҳангоми ворид шудан ба ҳар ҳуҷайрае дар баробари нур ҳассос мешавад.
Донишманди сеюм Дейссерот "ин сафедаро ба калиде бо қобилияти назорати нурӣ барои ҳуҷайраҳои асаб табдил додааст".
"Акнун ин шеваи назорат аз аломатҳои асабро бо ёрии нур оптогенетика меноманд ва он аҳамияти ҷаҳонӣ касб кардааст," -- навиштааст Кумитаи Нобел.
Оптогенетика имкон медиҳад, ки роҳи ташаккулёбии хотира, эҳсосот ва рафтор дар мағзи сари инсони зинда мушоҳида шавад. Кумитаи Нобел навишт: “Ҳар рӯз як ихтирои нав мешавад, ки ба кашфи асрори инсоният – тарзи кори мағзи сари одам имкон медиҳад."
Бо шурӯи ҳафтаи эълони барандаҳои ҷоизаи Нобел, қарор аст, номи ғолибони ин ҷоизаи бонуфузтарини ҷаҳонӣ дар бахши физика, кимиё, адабиёт, иқтисод ва сулҳ базудӣ маълум шавад.
Тоҷикистон чораҳои беҳдоштиро дар марз тақвият додааст
Тоҷикистон баъди гузоришҳо дар мавриди вабо дар Русия бо ҳадафи пешгирӣ аз бемории сироятии хатарзо чораҳои беҳдоштиро дар гузаргоҳҳои марзӣ тақвият додааст.
Дафтари матбуоти Вазорати тандурустии Тоҷикистон рӯзи 5-уми октябр хабарро тасдиқ кард, аммо ҷузъиёт надод.
Дар ҳамин ҳол, хабаргузории "Азия-Плюс" аз қавли Саид Давлатзода, сардори раёсати амнияти санитарию эпидемиологии Вазорати тандурустӣ, навишт, ки ҳарорат ё таби мусофиронро дар сарҳад месанҷанд.
Инчунин, ба гуфтаи ӯ, аз мусофирон пурсида мешавад, ки оё нишонаҳое аз дилбеҳузурӣ, дарди сар, заъфи бадан ва дарди мушак доранд ё на.
Ӯ аз мусофироне, ки аз Русия меоянд, даъват кардааст, ҳангоми доштани яке аз ин нишонаҳо ҳатман ба мутахассисон муроҷиат кунанд.
Сабаби роҳандозӣ шудани чунин тадбирҳо марги як зани 28-сола дар бемористоне дар вилояти Иркутски Русия мебошад.
Матбуот ва саҳифаҳои мухталиф дар Телеграм навиштанд, ки ин зан рӯзи 25-уми сентябр дар як озмоишгоҳ шишаи дорои манбаи ваборо шикаст ва худаш ба беморхона интиқол ёфт. Мақомоти беҳдоштӣ гуфтанд, ин зан аз “илтиҳоби шуши табиаташ номаълум” даргузашт.
Дар Қазоқистон ва Қирғизистону Узбекистон ҳам эълон карданд, ки чораҳои беҳдоштиро дар гузаргоҳҳои сарҳадӣ сахттар кардаанд.
Ҳамлаи шабонаи Русия бо 205 паҳпод ба Украина
Мақомоти низомии Украина гуфтанд, ки Русия шаби 4 ба 5-уми октябр бо 205 паҳпод ё ҳавопаймои бесарнишин ба ин кишвар ҳамла кард.
Аз ин теъдод танҳо 172 паҳподро маҳв намудаанд.
Шаҳрдори Харков, Игор Терехов, гуфт, бар асари бархӯрди паҳподҳои Русия ба манзилҳои истиқоматӣ як нафар кушта ва дастикам ҳашт тан захмӣ шуд.
Хадамоти давлатии ҳолатҳои фавқулодаи Украина хабар дод, ки низомиёни Русия ба ноҳияи Индустриали Харков низ ҳамла кардаанд.
Дар натиҷа бинои дуошёнаи маъмурӣ ва чанд мошин оташ гирифта, ба хонаҳои мардум зарар расид.
Дар ҳамин шаб вилояти Одесса низ мавриди ҳамла қарор гирифтааст. Ҳарчанд касе осеб надид, ба қавли раиси маъмурияти вилояти Одесса Олег Кипер, “сӯхтори густурдае сар зад.”
“TAS” наворҳои Галустянро дар Душанбе аз саҳифаҳояш пок кардааст
Ширкати сохтмонии “TAS International Group” наворҳои ҳузури Михаил Галустян, ҳаҷвнигори русро дар як ҳамоиш дар Душанбе аз саҳифаҳояш дар шабакаҳои иҷтимоӣ пок кардааст.
Михаил Галустян, ки бештар ӯро барои нақшҳои таҳқиромезаш нисбат ба муҳоҷирони тоҷик мешиносанд, рӯзи 30-юми сентябр бо даъвати ин ширкат ба Тоҷикистон омада буд.
Масъулони “TAS” сабаби ҳазфи наворҳоро шарҳ надодаанд, вале пештар аксу видеои пешвози ҳаҷвнигори рус ро бо нону намак ва иштирокаш дар муаррифии як тарҳи сохтмониро дар Душанбе нашр карда буд.
Сафари Михаил Галустян ба Тоҷикистон хашми фаъолони тоҷикро дар шабакаҳои иҷтимоӣ барангехт. Аксарият даъвати ӯро “таҳқир ба миллат” номида, дархост карда буданд, ки ӯро ба кишвар роҳ надиҳанд.
Галустян ба ин даъватҳо ҳеч вокунише накардааст.
Нақши Михаил Галустян дар силсиланамоиши ҳаҷвии “Наша Russia” дар соли 2010 эътирози тоҷиконро ба бор оварда буд.
Дар ин мазҳакаи телевизионӣ ду муҳоҷири корӣ бо номҳои "Равшан" ва "Ҷамшуд" нодону бесавод тасвир ёфтаанд, ки қоидаҳои одитарини зиндагиро намедонанд ва гуё ба забони тоҷикӣ гап мезананд.
Ин мазҳакаи телевизиониро фаъолони муҳоҷирон таҳқири тоҷикон номида буданд.
Михаил Галустян 46 сол дорад ва дар тарҳи телевизионии “Наша Russia” нақши “Равшан”-ро бозӣ кардааст.
Саида Мирзиёева гуфт, бо Трамп мулоқот кард, аммо ҷузъиёт надод
Саида Мирзиёева, духтари калонии раисҷумҳури Узбекистон ва ҳамзамон раҳбари дастгоҳи иҷроияи президенти ин кишвар, бо нашри аксе аз мулоқот бо раисҷумҳури Амрико Доналд Трамп хабар дод.
Ӯ рӯзи 2-юми октябр дар саҳифааш дар шабакаи “Х” навишт, ки дидору гуфтугӯ бо раҳбари Иёлоти Муттаҳида барояш мояи ифтихор аст.
Мирзиёева ҳамин хабарро дар саҳифааш дар Телеграм ҳам нашр кард, аммо ҷузъиёт надод. Маълум нест, дар ин дидор дар бораи чӣ суҳбат шудааст. Кохи Сафед ҳам дар ин бора хабаре нашр накардааст.
Саида Мирзиёева бо як сафари корӣ дар Иёлоти Муттаҳида қарор дорад. Ӯ ҳафтаи гузашта аз минбари Маҷмаи умумии Созмони Милал ба унвони намояндаи кишвараш суханронӣ кард.
Вай дар мақоми раиси дастгоҳи иҷроияи президенти Узбекистон салоҳиятҳои худро бештар ва ҷойгоҳашро қавитар кардааст. Саида Мирзиеёваро як муддаии эҳтимолии курсии президентӣ дар оянда дар Узбекистон меноманд.
Вазъи саломатии муҳоҷирони кориро дар Тоҷикистон кӣ месанҷад?
Маркази миллии таҳқиқоти пизишкӣ дар Русия масъули санҷиши тиббии муҳоҷирони корӣ аз Тоҷикистон таъйин шудааст.
Қарорро дар ин бора Михаил Мурашко, вазири тандурустии Русия, рӯзи 28-уми сентябр тасдиқ кард.
Намояндагони ин марказ пеш аз сафар вазъи саломатии муҳоҷиронро дар Тоҷикистон хоҳанд санҷид. Аз хадамоти ин идора ҳамчунин барои ирсоли гурӯҳии муҳоҷирон ба кор дар Русия истифода хоҳад шуд.
Ҳанӯз Вазорати тандурустии Тоҷикистон дар бораи иҷрои ин қарор хабар надодааст, аз ҷумла маълум нест, ки идораи санҷиши саломатии муҳоҷирон дар куҷо ва дар чӣ шароит амал хоҳад кард.
Созишномаи ташхиси муҳоҷирон моҳи октябри соли 2025 аз сӯи мақомоти Тоҷикистону Русия имзо шуда, баъди тасвиб аз сӯи порлумонҳои ду кишвар иҷроӣ гардид.
Ин санад "қоидаҳои муоинаи тиббии шаҳрвандони Тоҷикистон, инчунин расондани хадамоти дигари тиббиро тибқи қонунгузории Русия ба танзим меорад".
Ҳар сол садҳо ҳазор нафар барои кор аз Тоҷикистон ба Русия мераванд.
Муҳоҷирон борҳо аз мушкил будани гирифтани санади тиббӣ дар Русия шикоят кардаанд. Ҳоло рӯшан нест, ки бо гузаштан аз муоинаи тиббӣ қабл аз сафар, ин мушкили муҳоҷирон то куҷо кам хоҳад шуд.
Боздошти як шаҳрванди Тоҷикистон бо гумони ифротгароӣ дар Абхозистон
Мақомоти интизомии Абхозистон аз боздошти як шаҳрванди Тоҷикистон хабар доданд, ки ба гуфтаи онҳо ба таблиғи ифротгароӣ ва ҳимояти ошкоро аз фаъолиятҳои террористӣ муттаҳам мешавад.
Дар як видеое, ки мақомоти амниятии Абхозистон рӯзи 2-юми октябр дар Фейсбук нашр кардаанд, гуфта мешавад, Хуршед Ойматови 36-сола аз Тоҷикистон, дар ин ҷумҳурии худхонда иқомат мекард ва пайваста ақидаҳои исломи ифротиро аз тариқи интернет паҳн мекард.
Дар ин видео, ки саҳнаи боздошти шаҳрванди Тоҷикистон дар як вайронаро ҳам нишон медиҳанд, гуфта мешавад, ӯро дар ҳамкорӣ бо ФСБ ё Хадамоти Амнияти Федеролии Русия дастгир карда, барои муҳокима ба дасти маъмурони амниятии ин кишвар супурдаанд.
Назари муттаҳам ба ҷиноят маълум нест, вале дар гузашта афроди дигаре бо айни иттиҳом дар Абхозистон дастгир шудаанд.
Даъвати тирамоҳии ҷавонон ба артиш. Мақомот чӣ мегӯянд, мардум чӣ?
Маъракаи тирамоҳии даъвати ҷавонон ба артиши Тоҷикистон рӯзи якуми октябр шуруъ шуд.
Расонаҳои давлатӣ аз маросими ботантанаи гусели ҷавонон ва мақомоти баъзе аз шаҳру ноҳияҳои Тоҷикистон “аз сад дарсад” иҷро шудани нақша хабар доданд.
Пушти ин маросими ботантана воқеиятҳои дигарест, ки аксар аз тарси мақомот аз гуфтанашон метарсанд.
Ҳарчанд, мақомот аз ихтиёрӣ ҷалб шудани ҷавонон хабар медиҳанд, чанд падару модар аз шаҳру ноҳияҳои гуногун рӯзи 2-юми октябр ба Радиои Озодӣ гуфтанд, ки аз қабл зери фишор фарзандони муҳоҷирашонро аз хориҷ баргардонда, ба артиш фиристоданд.
Мақомот мегӯянд, шароит дар артиш хуб шудааст, вале марги сарбозон дар артиш ва ҷалби ҷавонони маъюб ҳанӯз дида мешавад.
Радиои Озодӣ танҳо дар як соли охир дар бораи марги наздик ба 10 сарбоз ва ҷалби ду ҷавони бемор ба артиш хабар дод.
Як маҳбуси амрикоӣ баъди ду сӯзандоруи заҳри қотил зинда мондааст
Як зани амрикоӣ, ки соли 1996 барои куштори бераҳмонаи як духтар ба ҳукми қатл маҳкум шуда буд, баъди ду сӯзандоруи заҳри қотил зинда мондааст.
Криста Пайки 50-соларо баъд аз иҷрои бенатиҷаи ҳукми қатлаш ба бемористон бурдаанд.
Ӯ аввалин зане аз аёлати Теннеси аст, ки дар давоми 200 соли охир ба ҳукми қатл маҳкум шудааст.
Як соат пеш аз иҷрои ҳукми Пайка, Додгоҳи таҷдиди назари Амрико амр дод, ки парвандаи ӯро бозбинӣ кунанд. Аз ҷумла, додгоҳ гуфтааст, далелҳои вакилони Криста Пайк дар бораи ин ки ӯ дар хурдӣ мавриди хушунати ҷинсӣ қарор гирифтааст, бояд аз нав дида шавад.
Чанд соат баъди ин, Додгоҳи олии Амрико ин қарорро бекор кард. Раёсати зиндонҳои Теннеси гуфт, онҳо бар асоси “ҳар банди қоидаҳои иҷрои ҳукми қатл амал кардаанд”. Сарнавишти зан ҳоло маълум нест.
Криста Пайк замоне ки 18-сола буд, ҳамроҳи дӯстдоштааш Тадарил Шипп духтари дигареро бо номи Коллин Слеммер куштаанд. Шипп, ки он замон 17-сола буд, ба зиндони умрбод маҳкум шуд.
Пас аз содир шудани ҳукми қатли Пайк, маълум гашт, ки ӯ дар хурдӣ мавриди хушунати ҷинсии падарандарҳояш қарор гирифтааст.
Вазирони корҳои дохилии 8 кишвар дар Душанбе чӣ гуфтанд?
Вазирони корҳои дохилии 8 кишвар, аз ҷумла аз Русия, рӯзи якуми октябр дар шаҳри Душанбе ҷамъ омада, ҳамкориҳои муштаракро дар роҳи мубориза бо терроризм ва дигар ҷиноятҳои созмонёфта баррасӣ карданд.
Ба гуфтаи мақомоти Тоҷикистон, дар ҷаласаи Шӯрои вазирони корҳои дохилии кишварҳои муштаракулманофеъ таваҷҷуҳи бештар ба “муқовимат ба шаклҳои муосири ҷинояткорӣ, аз ҷумла истифодаи фанновариҳои нав барои пешгирӣ аз қочоқи маводи мухаддир, терроризму ифротгароӣ ва мағзшӯии ҷавонону наврасон дар интернет” равона карда шуд.
Қабл аз ин ҷаласа, Эмомалӣ Раҳмон, раисҷумҳури Тоҷикистон, бо вазирони корҳои дохилии Русияву Беларус, Узбекистону Қазоқистон, Қирғизистону Туркманистон, Арманистон ва Молдова гуфтугӯ дошт.
Ба иттилои дафтари матбуоти раёсати ҷумҳурӣ, ҷонибҳо дар бораи рушди босуръати ҷиноятҳои киберӣ, истифодаи технологияҳои нав ва ҳуши маснуӣ аз ҷониби гуруҳҳои ҷинояткор изҳори андеша кардаанд.
Шӯрои вазирони корҳои дохилии кишварҳои муштаракулманофеъ соли 1996 таъсис ёфта, ҳадафаш ҳамкорӣ ва ҳамоҳангии ин кишварҳои собиқи шӯравӣ барои мубориза бо қонуншиканиву ҷинояткорист.
Мақомоти интизомии ин кишварҳоро дар гузашта барои он танқид кардаанд, ки дигарандешон ё сиёсатмадорони мухолифро бо ҳар баҳона боздошт карда, барои муҳокима ба якдигар месупоранд.
“Фавран ва бечунучаро озод кунед.” Даъват ба раҳоии Бузургмеҳр Ёров
Як созмони ҳомии ҳуқуқ аз мақомоти Тоҷикистон хостааст, ки Бузургмеҳр Ёров, вакили дифои шинохтаро аз зиндон озод кунад.
Созмони “Вакилон Ҳомии Вакилон”, қароргоҳаш дар Ҳолланд, бо нашри як баёния гуфтааст, вакили тоҷик ҳеч гуноҳ надорад ва аз ин рӯ мақомоти Тоҷикистон бояд уҳдадориҳои байнулмилалии худро иҷро ва “Бузургмеҳр Ёровро фавран ва бечунучаро озод кунанд”.
Рӯзи 28-уми сентябр аз замони боздошти вакили дифои тоҷик 11 соли расо сипарӣ шуд.
Ӯро, ки соли 2015 аз ҳуқуқи аъзои Ҳизби наҳзати исломии Тоҷикистон ҳимоят мекард, баъди созмони террористӣ эълон шудани он дастгир карда, сипас бо иттиҳоми “қаллобӣ”, “сохтакорӣ” ва “таҳқири намояндаи ҳокимият” ба 28 сол зиндон маҳкум карданд.
Созмони “Вакилон Ҳомиёни Вакилон” гуфтааст, тамоми иттиҳомот сохтаву бофта аст ва худи Бузургмеҳр Ёров ҳам ҳангоми муҳокимаҳои додгоҳӣ гуфтааст, ки гуноҳе надорад ва фақат аз ҳаққи муттаҳамон ба ҷиноят ҳимоят кардааст.
Яке аз кумитаҳои Созмони Милали Муттаҳид ҳам боздошти Бузургмеҳр Ёровро худсарона ва ғайриқонунӣ хонда, аз ҳукумати Тоҷикистон хостааст, ки ӯро аз зиндон раҳо кунад.
Ҳарчанд ҳукми зиндони Бузургмеҳр Ёров бар асоси ду Қонуни афв дар солҳои 2019 ва 2021 кӯтоҳ карда шуд, вале соли 2023 мақомот парвандаи ҷиноии дигареро ба зидди ӯ боз карданд ва ӯ бояд камаш то соли 2043 дар зиндон бимонад.
Ҳукми ӯ бар асоси Қонуни афви имсол ҳеч тағйире накард.
Дар гузашта Созмони Милал ва ҳам созмонҳои зиёди ҳомии ҳуқуқ ҳукумати Тоҷикистонро барои зиндонӣ кардани Бузургмеҳр Ёров ва ҳуқудонҳои дигар танқид карда, хостаанд, ки онҳоро озод кунад, вале ин даъватҳо то кунун бепосух мондаанд.
Бузургмеҳр Ёров 55-сола ва хатмкардаи факултаи ҳуқуқшиносии Донишгоҳи Миллии Тоҷикистон аст. Дар оғоз муфаттиши Шуъбаи корҳои дохилии шаҳри Душанбе буд. Аз соли 1998 вакили мудофеъ буд ва раёсати анҷумани “Сипар”-ро ба уҳда дошт.
