Дар чанд ҷумла
"Муҳлати ҳабси маъмурияш тамом шуд, аммо раҳо накарданд"
Пайвандони Мамадсултон Мавлоназаров (Муҳаммади Султон), рӯзноманигор ва сарҳанги бознишастаи амният, гуфтанд, "10 рӯз ҳабси маъмурии ӯ ба поён расид", аммо мақомот натанҳо раҳо накарданд, балки намегӯянд, дар чӣ вазъ аст.
Мавлоназаров, ки солҳои охир амалкарди мақомоти қудратиро танқид мекард, рӯзи 16-уми июни имсол дар хонааш дар Душанбе дастгир шуд. Мақомот аз он замон то ҳоло сабаби боздошт ва иттиҳоми зидди ӯро нагуфтаанд.
Яке аз хешовандони Мамадсултон Мавлоназаров (Муҳаммади Султон) рӯзи 28-уми июн ба Радиои Озодӣ гуфт, "азбаски вакили мудофеъ надорад, намедонем, бо ӯ чӣ мегузарад. Мақомот ба вохӯрии наздикон ва бахусус ҳамсараш иҷоза намедиҳанд."
Ба қавли ҳамсуҳбати мо, ки ба далели амниятӣ нахост, номаш фош шавад, онҳо "ба боздоштгоҳи муваққатии Раёсати корҳои дохилӣ либосу хӯрок мебаранд".
Мақомоти корҳои дохилӣ ва додситонии пойтахт дар робита ба қазияи Мамадсултон Мавлоназаров (Муҳаммади Султон) изҳори назар намекунанд.
Муҳаммади Султон 25 сол дар Кумитаи амнияти миллии Тоҷикистон кор кардааст. Аз он пеш, дар солҳои 70-ум, дар рӯзномаи "Комсомоли Тоҷикистон" фаъолият дошт.
Солҳои охир дар саҳифааш дар Фейсбук назари худро дар пайванд ба кори мақомот, аз ҷумла ниҳодҳои қудратии Тоҷикистон менавишт ва раҳбарони онҳоро сахт танқид мекард. Зидди амалиёти нерӯҳои интизомӣ дар Бадахшон буд, ки ба иттилои расмӣ 16, вале ба иттилои манобеи ғайрирасмӣ то чиҳил кушта барҷой гузошт.
Ҳамаи хабарҳои имрӯзро дар инҷо бихонед
Дар Туркманистон беш аз ҳазор зиндониро афв карданд
Сардор Бердимуҳаммадов, раисҷумҳури Туркманистон, 1054 зиндониро афв кардааст.
Мақомот гуфтанд, ин тасмим ба муносибати 35-солагии истиқлоли Туркманистон ва бар пояи раҳму башардӯстӣ эълон шуд.
Рӯзи истиқлоли Туркманистонро 27-уми сентябр таҷлил мекунанд.
Бахши туркмании Радиои Озодӣ навишт, маълум нест, то куҷо қонуни афв нисбат ба онҳое, ки созмонҳои ҳомии ҳуқуқи инсон "маҳбусони сиёсӣ" медонанд, татбиқ хоҳад шуд.
Дар Туркманистон афви зиндониён зуд-зуд барпо мешавад, аммо ҳомиёни ҳуқуқ аз мақомот мехоҳанд, фаъолони иҷтимоӣ ва мунтақидони давлатро раҳо кунанд.
Ба гузориши Human Rights Watch аз соли 2025, даҳҳо нафар солҳо боз дар шароити баста ва бидуни ягон муошират бо наздикон нигаҳдорӣ мешаванд.
Сарнавишти ҳадди ақал 21 кас, ки муҳлати ҳабсашон аз соли 2017 то 2024 ба итмом расидааст, номаълум мемонад.
Доналд Трамп тарҳи пешниҳодии Эронро напазируфтааст
Доналд Трамп, раисҷумҳури Амрико, рӯзи 27-уми сентябр гуфт, тарҳи пешниҳодии Эронро дар мавриди бозкушоии тангӣ ё оброҳаи муҳими Ҳурмуз ва поён додан ба даргириҳо дар Ховари Миёна напазируфтааст.
“Онҳо мехоҳанд созиш кунанд ва ба фикрам, ин хуб аст. Ман ҳам созишро хуш дорам… вале ин пешниҳод барои мо пазируфтанӣ нест," – гуфт ӯ.
Аббос Ароқчӣ, вазири корҳои хориҷии Эрон, дар Маҷмаи умумии Созмони Милал гуфт, ин пешниҳод бо миёнравии Қатар ба Амрико расонда шудааст. Ба гуфтаи ӯ, дар сурати пазируфтани тарҳ, гулӯгоҳи муҳими Ҳурмуз метавонад дар ҳафт рӯз боз шавад ва даргириҳо поён ёбанд.
Ӯ афзуд: "Эрон ба воситаи Қатар ба Иёлоти Муттаҳида як тарҳи мушаххасро расонд. Агар шартҳои зарурӣ иҷро шаванд, гулӯгоҳ дар муддати ҳафт рӯз боз ва ҳаракати киштиҳо оғоз мешаванд. Ҳоло интихоб бо Иёлоти Муттаҳида аст."
Трамп рӯзи 26-уми сентябр дар суҳбат бо хабарнигорон дар Кохи Сафед гуфт, фишорҳои иқтисодӣ Эронро ба пешниҳоди боз кардани гулӯгоҳ водор кардааст: "Онҳо мехоҳанд гулӯгоҳи Ҳурмузро зуд боз кунанд. Медонед чаро? Чун вазъашон бисёр бад аст. Медонед чаро? Чун дигар пул ба даст намеоранд. Онҳо даромадашонро аз гулӯгоҳи Ҳурмуз мегиранд."
Иёлоти Муттаҳида зидди Эрон таҳримҳои сахти иқтисодӣ ҷорӣ кардааст, то ин фишор Теҳронро ба боз кардани гулӯгоҳи Ҳурмуз водорад. Танише, ки ҳафт моҳ боз идома дорад, интиқоли нафтро аз оброҳаи муҳим халалдор карда, ба иқтисоди ҷаҳон осеб расондааст.
Рӯзномаи "The Wall Street Journal" пештар аз қавли манобеаш навишт, ки Трамп ба рафторҳои Эрон бо шубҳа менигарад ва ба зердастонаш гуфтааст, пас аз интихоботи миёндавраии моҳи ноябр дар Амрико ҳамлаҳоро аз сар мегирад.
Исроилу Амрико ва дигар кишварҳои ғарбӣ солҳост Эронро ба талош барои сохтани силоҳи ҳастаӣ муттаҳам мекунанд. Эрон ин иттиҳомро рад мекунад. Масъуд Пизишкиён, президенти Эрон дар мусоҳибае бо шабакаи CBS гуфтааст, Теҳрон омода аст дар бораи барномаи ҳастаӣ ва масъалаҳои дигар гуфтугӯ кунад, вале "зӯргӯӣ" ё фишорро намепазирад.
Барканории вазири дифои Қазоқистон дар пайи марги 14 сарбоз
Қосимҷомарт Тоқаев, раисҷумҳури Қазоқистон, дар вокуниш ба марги 14 сарбоз, ки ҳангоми машқи ҳарбӣ ҷон бохтаанд, вазири дифои ин кишвар Даврон Қосановро аз мансаб барканор кард. Ӯ ҳамагӣ як сол пеш ба ин мақом таъйин шуда буд. Айдос Мирзоаҳмадови 45-сола рӯзи 27-уми сентябр вазири нави мудофеаи Қазоқистон эълон шуд.
Рӯзи 24-уми сентябр ҳангоми машқи ҳарбӣ 17 низомии Қазоқистон дар обҳои Баҳри Хазар ё Каспий ғарқ шуда, 14 нафари онҳо ҷон бохтаанд. Вазорати дифои Қазоқистон гуфт, се нафарро наҷот доданд, аммо дертар матбуот хабар дод, ки се нафари зиндамонда бо талошҳои худ то соҳил расидаанд.
Мақомоти Қазоқистон гуфтанд, дар пайванд ба ин фоҷиа бар асоси ду банди Кодекси ҷиноӣ парванда боз кардаанд, аз ҷумла барои “иҷрои бепарвоёнаи вазифа, ки боис ба пайомадҳои вазнин гардид” ва ҳам барои “вайрон кардани қоидаи киштиронӣ”. Панҷ мақомдори Вазорати дифои Қазоқистон, аз ҷумла муовини аввали сарфармондеҳи нерӯҳои мусаллаҳ ҳамчун гумонбар дастгир шудаанд.
Қосимҷомарт Тоқаев марги сарбозонро дар замони осоишта “натиҷаи фаъолияти ғайрикасбии афсарон, дар асл генералҳо” номид. Вай гуфт, “раҳбарият мушкилоти деринаи артишро ҳалношуда мегузорад ва ин чиз боис ба суст шудани иқтидори дифоии кишвар мегардад”.
Раисҷумҳури Қазоқистон инчунин гуфт: “Аз гузашта ҳеч сабақ гирифта нашуд. Кӣ ин машқҳоро таҳия кардааст? Чаро сарфармондеҳи нерӯҳои ҳарбию баҳрӣ дар машқҳо ҳузур надошт? Бепарвоӣ, саҳлангорӣ, намоишкорӣ як кори маъмулӣ шудааст.”
Ба қавли ӯ, артиши Қазоқистон “дар асри пешин дармондааст” ва “ҳоло вақти ислоҳоти бунёдии он расидааст”.
Саида Мирзиёева хоҳони ҳукми қатл барои ҷиноятҳои сангин шудааст
Саида Мирзиёева, духтари раисҷумҳури Узбекистон Шавкат Мирзиёев, хоҳони эҳёи ҳукми қатл барои ҷиноятҳои сангин дар ин кишвар шудааст.
Изҳороти ӯ, ки ҳамзамон раҳбари дастгоҳи иҷроияи президенти Узбекистон аст, дар вокуниш ба таҷовуз ба номуси як кӯдак дар вилояти Намангон садо дод.
Мирзиёева рӯзи 27-уми сентябр дар саҳифааш дар Телеграм навишт: “Барои чунин ҷиноятҳои ваҳшатбор, ба бовари ман, бояд ҳукми қатл татбиқ шавад. Дареғ, қонунгузории ҳозира инро пешбинӣ намекунад.”
Ӯ афзуд, дар ҳоли ҳозир барои сахттар кардани ҷазо тарҳи тағйирот ба қонунро омода мекунанд.
Нашрияи Gazeta.uz навишт, мақомоти Узбекистон таҷовузи як шогирди 5-соларо дар кӯдакистони давлатӣ дар Намангон таҳқиқ доранд.
Бо гумони содир кардани ин ҷиноят мудири 52-солаи анбор дастгир шудааст. Модари тифл гуфтааст, хешовандони марди гумонзад ба ҷиноят ба онҳо пул пешниҳод карданд.
Шаҳноза, духтари дигари Шавкат Мирзиёев, дар шарҳи ин ҳодиса гуфтааст, Оҷонси миллии ҳифзи иҷтимоӣ ба хонаводаи кӯдаки ҷабрдида дасти ёрӣ дароз мекунад, то ба шаҳри дигар бикӯчанд.
"Ба онҳо хона медиҳанд. Тамоми чораҳои заруриро барои офиятрасонӣ ва ёриҳои иҷтимоӣ фароҳам мекунанд. Аз ҷумла, модарро бо ҷойи кор таъмин мекунанд ва агар зарур буд, дар тағйир додани ному насаби онҳо ёрӣ мерасонанд, то тавонанд зиндагии наверо аз сар бигиранд," – гуфтааст Шаҳноза Мирзиёева, муовини аввали раиси Оҷонси миллии ҳифзи иҷтимоии Узбекистон.
Дар Узбекистон аз моҳи январи соли 2008 бо қарори президенти пешинаи он кишвар, Ислом Каримов, ҳукми қатл бекор карда шудааст.
Шавкат Мирзиёев соли 2022 дар як изҳороташ гуфт, ба эҳёи ҳукми қатл дар ин кишвар розӣ нест ва пешниҳод кард, ки дар Конститутсия ҳам ҳамин нукта дарҷ гардад. Аз соли 2023 мораторияи ҳукми қатл дар Узбекистон дар Қонуни асосии ин кишвар ҷой дода шудааст.
Акбарҷон Исмоилов, тоҷики зодаи Қазоқистон, узви Шӯрои мардумӣ шудааст
Акбарҷон Исмоилов, тоҷики зодаи Қазоқистон, узви Шӯрои мардумии ин кишвар шудааст.
Ин ниҳоди тозатаъсис 126 намоянда дорад ва мақоми олии машваратӣ ба шумор меравад.
Ҳимоят аз манфиатҳои мардуми Қазоқистон аз вазифаҳои аслии он номбар мешавад.
Акбарҷон Исмоилов рӯзи 26-уми сентябр дар паёми хатӣ ба Радиои Озодӣ гуфт, ӯро чаҳор рӯз пеш раисҷумҳури Қазоқистон Қосимҷомарт Тоқаев ба ин мақом таъйин кард.
Вай 38-сола аст ва дар вилояти Улутави Қазоқистон дар оилаи рӯҳонии тоҷик, Яҳёхоҷа Исмоилов, зода шудааст.
Таҳсили миёнаро дар Қазоқистон гирифт ва соли 2016 Донишгоҳи Мадинаро хатм кард.
Ба соҳибкорӣ машғул аст ва чандин ширкатро асос гузоштааст.
Аз соли 2017 то 2022 роҳбари Маркази тоҷикони шаҳри Остона буд. Аз моҳи сентябри соли 2022 роҳбари Маркази ҷумҳуриявии фарҳангӣ ва этникии тоҷикон ва аз соли 2023 муовини раиси Ассамблеяи халқҳои ин кишвар буд.
Рубио бо як ҳайати 100-нафарӣ ба Узбекистон меравад
Марко Рубио, вазири корҳои хориҷии Амрико, дар миёнаи моҳи октябр бо як ҳайати 100-нафарӣ барои ширкат дар ҷаласаи кишварҳои Осиёи Марказӣ ва Амрико ба Узбекистон меравад.
Ин хабарро Серҷио Гор, фиристодаи вижаи Амрико барои Осиёи Ҷанубӣ ва Миёна нашр кард.
Ҷаласа дар Самарқанд барпо мешавад ва ин нахустин сафари Рубио ба ҳайси вазири умури хориҷии Амрико ба Осиёи Марказӣ хоҳад буд.
Рубио дар ҷаласаи вазирони корҳои хориҷии маҳфили “5 ҷамъи 1” иштирок мекунад, ки ба он кишварҳои Осиёи Марказӣ ба иловаи Амрико шомил ҳастанд.
Дар ин ҷаласа дар бораи ҳамкориҳои иқтисодиву тиҷоратӣ, амнияти энержӣ табодули назар сурат мегирад.
Нетаняҳу гуфт, мардуми Эрон рӯзе озод хоҳанд шуд.
Бенямин Нетаняҳу, сарвазири Исроил, рӯзи 24-уми сентябр аз минбари Созмони Милали Муттаҳид дар Ню-Йорк гуфт, ки мардуми Эрон рӯзе озод хоҳанд шуд.
Ӯ ин ҳарфҳоро замоне ба забон овард, ки гурӯҳе аз намояндагони давлату кишварҳои гуногуни ҷаҳон ба нишони эътироз толорро тарк карданд.
Нетаняҳуро барои ҷанг дар Ғазза ва кушта шудани мардуми осоишта танқид мекунанд. Додгоҳи байнулмилалии Гаага ӯро ҷинояткори ҷангӣ унвон ва ҳукми боздошташро содир кардааст. Нетаняҳу ҷангро дар Ғазза дифоъ аз Исроил номида, иттиҳоми наслкуширо борҳо рад кардааст.
Сарвазири Исроил онҳоеро, ки пеш аз суханронии ӯ толори Маҷмаи умумии Созмони Милалро тарк карданд, “тарсу” номид.
Нетаняҳу гуфт, Исроил талош кардааст, ки монеи дастёбии Эрон ба силоҳи ҳастаӣ шавад. Ӯ гуфт, дур нест, ки режими саркӯбгари Эрон нобуд шавад ва мардуми ин кишвар ба озодӣ бирасанд.
Вай кушта шудани Оятуллоҳ Алӣ Хоманаӣ, раҳбари пешини Эронро яке аз муввафақиятҳо номид. Ин дар ҳолест, ки раисҷумҳури Эрон Масъуди Пизиишкиён онро амали ғайриқонунӣ ва ҷиноӣ номид.
Исроил ва Амрико рӯзи 28-уми феврали имсол ба Эрон ҳамла карданд ва бо вуҷуди қатъи ҳамлаҳо ҳанӯз таниш вуҷуд дорад. Иёлоти Муттаҳида ва Исроил Эронро ба он айбдор мекунанд, ки талош дорад, силоҳи ҳастаӣ бисозад.
Масъуд Пизишкиён, президенти Эрон, рӯзи 23-юми сентябр дар нишасти СММ гуфт, ки Ҷумҳурии Исломӣ “террорист нест” ва аз фанноварии сулҳомези ҳастаӣ даст намекашад.
Амрико ва Чин розӣ шудаанд, ки “мусолиҳаи тиҷоратӣ”-ро дароз кунанд
Скотт Бессент, вазири молияи Амрико, гуфт, кишвараш ва Чин ба мувофиқа расиданд, ки “мусолиҳаи тиҷоратӣ” маъруф бо номи “Созишномаи Бусан”-ро то рӯзи 10-уми январи соли 2027 тамдид кунанд.
Ин тавофуқнома, ки моҳи октябри соли 2025 байни ду кишвар имзо шуд, қарор буд, рӯзи 10-уми ноябр ба поён расад. Он замон байни ду тараф сари тиҷорат ҷанҷолу баҳс бархост ва Амрико моҳи апрели ҳамон сол барои маҳсулоти воридотии чинӣ 145 дар сад боҷ ҷорӣ кард. Чин дар посух аз маҳсулоти воридотии Амрико 125 дар сад боҷи иловагӣ хост.
Баъди ин, ду тараф мувофиқат карданд, аз ин боҷҳои баланд даст кашанд ва Амрико ҳаҷми боҷи маҳсулоти чиниро аз 57 то 47 дар сад поин овард.
Доналд Трамп, раисҷумҳури Амрико, рӯзи 24-уми сентябр бо ҳамтои чинии худ Си Ҷинпин дар Кохи Сафед мулоқот кард ва сипас барои ӯву ҳайаташ як зиёфати бошукӯҳ орост, ки ба гуфтаи нозирон як тавозуни нозуки миёни ду иқтисоди бузурги ҷаҳонро нишон медиҳад.
Дар мулоқот таваҷҷӯҳ бештар ба муколамаи байни ду кишвар ва суботи стратегӣ равона шуда буд. Дидори Доналд Трамп ва Си Ҷинпин дар ҳоле сурат гирифт, ки вакилони мардумӣ ва коршиносони амнияти миллии Амрико аз Трамп мехоҳанд, масъалаи кумаки Чин ба Эрон дар ҷанг бо Амрикоро дар миён гузоранд.
Бино ба гузоришҳо, Чин гӯё ба Эрон дар муқобила бо ҳамлаҳои Амрико бо аслиҳа ва иттилооти моҳвораӣ ва ҳам хариди нафти он кӯмак мекунад.
Си Ҷинпин гуфтааст, ки ӯ ва Трамп "гуфтугӯи самимӣ ва амиқ" доштанд ва "дар бисёре аз масъалаҳо ба тафоҳум расидаанд", аммо мушаххас накард, ки масъалаи Эрон низ дар миён буд ё на. Чин бузургтарин муштарӣ ва харидори нафти Эрон аст ва дар ин кишвар нуфузи бузурги иқтисодӣ дорад.
"Дар ҷанги Украина кушта шуд." Дафни Фирдавс Салоҳов (Киллер) дар Душанбе
Фирдавс Салоҳов, яке аз размикорони тоҷикро, ки бо лақаби "Фирдавси Киллер" дар Тоҷикистон машҳур буд ва дар ҷанги Русия дар Украина кушта шудааст, рӯзи 23-юми сентябр дар шаҳри Душанбе дафн кардаанд.
Баъзе аз дӯстонаш ва афроди ошно бо ӯ рӯзи 25-уми сентябр ба Радиои Озодӣ гуфтанд, Фирдавс Салоҳови 41-соларо дар оромгоҳи Ҳазрати Мавлонои пойтахт ба хок супурданд.
Хабари марги варзишгари тоҷик дар Украина 3-юми августи имсол нашр шуд.
Бино ба гузоришҳо, аз ҷумла ба навиштаи пойгоҳи "Pamir Inside", ӯ 10 сол пеш ба Русия рафта, бо хонаводааш дар шаҳри Санкт-Петербург иқомат ва ба ҳайси мураббӣ кор мекард ва чанд моҳ пеш бо артиши Русия қарордод баста, ба ҷанги Украина рафтааст.
Санаи дақиқи марги ӯ дар Украина маълум нест.
Фирдавс Салоҳов дар маҳаллаи "Автовокзал"-и шаҳри Душанбе ба воя расида, борҳо дар мусобиқоти муҳорибаҳои омехта дар дохил ва хориҷи Тоҷикистон пирӯз шудааст.
Мардуми зиёде дар шабакаҳои иҷтимоӣ ба хешовандони варзишгар изҳори ҳамдардӣ кардаанд, вале дар ин миён як нафар навиштааст, марги Фирдавс Салоҳов, "як дарс барои он одамонест, ки паспорти русӣ мехоҳанд."
Зоҳиран манзури ӯ шарти мақомоти Русия аст, ки гуфтаанд, ба хориҷиён ва бахусус муҳоҷирон аз кишварҳои Осиёи Марказӣ, ки ҳаққи иқомат доранд, дар сурати бастани қарордод бо артиши Русия ва рафтан ба ҷанги Украина ба осонӣ шиносномаи русӣ медиҳанд.
Тарҳи давлатии “Зистан мехоҳам” дар Украина дар як соли охир номи зиёда аз се ҳазор зодаи Тоҷикистонро нашр кардааст, ки дар ҷанги Русия бар зидди Украина ширкат карда, бархе кушта ё нопадид шудаанд.
Қонунҳои Тоҷикистон барои ширкат дар ҷангҳои хориҷӣ ҷазои сахт таъйин кардаанд, вале мақомот мегӯянд, нисбат ба касе барои ширкат дар ҷанги Украина парвандаи ҷиноятӣ боз накардаанд.
Ҳавопаймои "Вориш" аз Теҳрон ба Душанбе расид, вале аз роҳи дигар
Як ҳавопаймои ширкати эронии “Вориш”, ки рӯзи 24-уми сентябр бо сабаби иҷоза надодани Туркманистон аз нимароҳи сафараш ба Тоҷикистон ба Теҳрон баргашт, дертар бо дигар кардани масир ба Душанбе расидааст.
Пойгоҳи Flightradar24 мегӯяд, ин парвоз шаби гузашта бо истифода аз қаламрави ҳавоии Озарбойҷону Қазоқистон ва Узбекистон имконпазир гашт.
Ҳавопаймо 25-уми сентябр аз Душанбе ба Теҳрон парвоз анҷом додааст.
Интизор меравад, ҳавопаймои дигари ширкати “Вориш” рӯзи 25-уми сентябр аз Машҳад ба пойтахти Тоҷикистон биояд.
Тибқи нишондоди таблои Фурудгоҳи Душанбе феълан ин парвоз ба таъхир уфтодааст, вале маълум нест то кай ва сабабашро ҳам нагуфтаанд.
Парвози ҳавопаймои “Вориш” аз Эрон ба Тоҷикистон рӯзи 24-уми сентябр ба сабаби таҳримҳои Амрико бо душворӣ рӯ ба рӯ шуд.
Вазорати хазинадории Амрико аз 8-уми сентябр ҳамаи ширкатҳои ҳавопаймоии Эронро ба рӯйхати таҳримҳои худ шомил карда, аз 23-юми сентябр таҳримҳои дуюмдараҷаро барои расонидани хидматрасонӣ ба ҳама гуна ҳавопаймои эронӣ дар саросари ҷаҳон ба иҷро даровард.
Як манбаи огоҳ дар Душанбе ба Радиои Озодӣ гуфта буд, Туркманистон ба ҳавопаймои ширкати эронӣ иҷоза надодааст, ки аз ҳарими ҳавоияш истифода кунад.
Дар як наворе, ки дар шабакаҳои иҷтимоӣ паҳн шуд, халабон мегуфт, иҷозатномаи убур аз қаламрави ҳавоии Озарбойҷон низ дастрас нашуд. Ба назар мерасад, Боку дертар барои гузаштани ин ҳавопаймо аз фазояш розӣ шудааст.
Парвози ҳавопаймоҳо дар хатсайри Теҳрон-Душанбе, ки баъди ҳамлаи Амрикову Исроил ба Эрон дар охири моҳи феврали имсол қатъ шуда буд, аз охири моҳи май дигарбора барқарор шудааст.
Ҳукми як тоҷик барои ҳодисаи 17 сол пеш дар Русия
Пас аз 17 сол дар Русия як шаҳрванди Тоҷикистонро бо гуноҳи қатли як узви гурӯҳи миллатгаро ё тоссарҳои рус ба 20 сол зиндон маҳкум карданд.
Саидҷон Раҷабов, ки ҳоло 43 сол дорад, ба он гунаҳкор дониста шудааст, ки соли 2009 ба се тоссар бо корд ҳамла карда, якеро куштаву ду тани дигарро маҷруҳ намудааст.
Додситонии Маскав рӯзи 18-уми сентябр хабар дод, ки шаҳрванди Тоҷикистон дар муҳокима иттиҳомотро рад карда, гуфтааст, ҳеч гуноҳ надорад.
Нашрияи “Газета. Ру” дар мақолае дар соли 2009 дар бораи ин ҳодиса навиштааст, ки “миллатгароҳо дар қатори байнишаҳрӣ муҳоҷирони кориро латукӯб мекарданд, вале ба муқовимат рӯбарӯ шуданд. Саидҷон Раҷабов ба се скинҳед бо корд ҳамла ва сипас ба Тоҷикистон фирор кардааст”.
Матбуоти Русия навиштааст, ки Саидҷон Раҷабовро мақомоти Тоҷикистон баъди дархости Русия барои муҳокима ба ин кишвар супурдаанд.
Маркази таҳлилии “Сова”, ки омори ҷиноят дар заминаи бегонаситезӣ ва миллию нажодиро ҷамъ меорад, навиштааст, ки соли 2025 дар Русия 145 чунин ҷиноятро сабт кард. Се ҳолат бо марги одамон анҷомидааст.
10 куштаву захмӣ дар ҳамлаи Русия ба Киев
Русия субҳи 24-уми сентябр ба Киев, пойтахти Украина, бо мушакҳои баллистикӣ ва паҳподҳо ҳамла кардааст.
Мақомоти Украина гуфтанд, ки дар ин ҳамлаҳо дастикам ду кас кушта ва ҳашт тан захмӣ шуданд.
Бинои як таваллудхона ҳам осеб дида, занону кӯдаконро дар паноҳгоҳ пинҳон кардаанд.
Андрий, сокини Киев, гуфт, "ману ҳамсар ва писари хурдсолам дар таваллудхона будем. Вақте ҳамла шуд, мо дар таҳхона будем. Ҳангоми эълони хатар ҳама фавран ба он ҷо фаромаданд. Худоро шукр, то ҷое медонам, тамоми кормандон ва ҳамаи онҳое, ки дар таваллудхона буданд, сиҳату саломатанд."
Русия дар моҳҳои охир ҳамлаҳои ҳавоиро ба Украина сахттар карда, аз паҳподҳои бештари реактивӣ ва ҳамлаҳои пайдарпайи мушакӣ истифода мекунад.
Навор дар Инстаграм:
"Иҷоза надоданд." Лағви парвози ҳавопаймои Теҳрон - Душанбе
Як ҳавопаймои ширкати эронии "Вориш" аз нимароҳи сафараш ба Душанбе пас гаштааст. Он мебоист парвози Теҳрон - Душанберо анҷом медод.
Як манбаъ дар Фурудгоҳи Душанбе рӯзи 24-уми сентябр ба Радиои Озодӣ гуфт, Туркманистон иҷозаи убур надодааст. Дар вебсайти фурудгоҳ навиштаанд, ки ин парвоз бояд соати даҳи субҳ анҷом мешуд, аммо бекор гашт.
Сухангӯйи Созмони ҳавопаймоии мулкии Эрон низ тасдиқ кард, ки як ҳавопаймои эронӣ бо мақсади парвоз ба Тоҷикистон маҷбур шуд ба Теҳрон баргардад.
Маҷид Ахавон рӯзи панҷшанбе бе ишора ба таърихи анҷоми ин парвоз, гуфт: "Туркманистон барои убури ширкатҳои ҳавопаймоии эронӣ аз ҳарими ҳавоии худ иҷоза содир накард."
Пештар дар шабакаҳои иҷтимоӣ видеое паҳн шуда буд, ки дар он халабон сабаби баргаштани ҳавопаймои масири Душанбе ба Теҳронро шарҳ медод.
Ӯ дар ин видео мегӯяд, ки парвоз ба Тоҷикистон бинобар сабаби дастрас нашудани иҷозатномаи убур аз қаламрави ҳавоии Озарбойҷон ва кишварҳои ҳамсояи Тоҷикистон идома ёфта натавонист ва ҳавопаймо ба Теҳрон бармегардад.
Вазорати хазинадории Амрико аз 8-уми сентябр ҳамаи ширкатҳои ҳавопаймоии Эронро ба рӯйхати таҳримҳои худ шомил кард ва аз 23-юми сентябр таҳримҳои дуюмдараҷа барои расонидани хидматрасонӣ ба ҳама гуна ҳавопаймои эронӣ дар саросари ҷаҳон ба иҷро даромад.
Навор дар Инстаграм:
Тарсондан, таъқиб ва зиндон. Фазои танг барои ҳомиёни ҳуқуқ дар Тоҷикистон
Як созмони байнулмилалӣ гуфтааст, фазо барои фаъолияти ҳомиёни ҳуқуқ дар Тоҷикистон дар ду даҳсолаи охир ба таври чашмрас танг шуда, ин ҷомеаи як замон фаъол акнун танҳо барои наҷоти худ дасту панҷа мезанад.
Гузориши Ҳамкории Байнулмилалӣ барои Ҳуқуқи Инсон (International Partnership for Human Rights) моҳи сентябри имсол нашр шуд.
Дар ин гузориши 37-саҳифаӣ таъкид шудааст, ки мақомоти Тоҷикистон тайи солҳои гузашта кори ҷомеаи шаҳрвандии мустақилро маҳдуд карда, ҳар гуна падидаи дигарандеширо саркӯб намудаанд.
Вокуниши мақомоти Тоҷикистон дастрас нест.
Ба гуфтаи муаллифон, гурӯҳҳои ҳомии ҳуқуқ дар Тоҷикистон бо фишорҳои рӯзафзун дучор буда, рӯзноманигорону блогерҳо ва фаъолони ҷомеа низ барои фаъолияти касбӣ ва истифода аз ҳуқуқи бунёдии худ таъқиб мешаванд.
Коршиносони IPHR мегӯянд, саркӯбҳо дар Тоҷикистон пас аз рӯйдодҳои пурсарусадои сиёсӣ, аз ҷумла маҳдуд кардани фаъолияти мухолифон дар миёнаҳои солҳои 2010 ва эътирозҳо дар Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон дар солҳои 2021 ва 2022 бештар шуданд.
Дар гузориш омадааст, мақомот қонунро дар бораи созмонҳои ғайриҳукуматӣ низ сахттар карда, аз санҷишҳои ҳадафманд ва шаклҳои дигари назорати маъмурӣ истифода мебаранд. "Ҳамчунин, ниҳодҳои амниятӣ ба тарсондан ва таҳдид рӯ меоранд," – гуфтаанд муаллифон.
Чанде аз ҳомиёни ҳуқуқи тоҷик ба гузоришгарон гуфтаанд, мавзуъҳое, ки пештар ошкоро баррасӣ мешуд, ҳоло амалан мамнуъ гаштаанд. Ба гуфтаи онҳо, ҳар касе, ки дар бораи масъалаҳои ҳассоси ҳуқуқи инсон изҳори назар мекунад, метавонад бо хатари зиндонӣ шудан, таъқиб, тарсондан ва ҳатто фишор ба аъзои хонаводааш дучор гардад.
Дар гузориш гуфта мешавад, таъқибу назорати афзун бисёре аз фаъолон, ҳомиёни ҳуқуқ, рӯзноманигорони мустақил ва мунтақидони ҳукуматро маҷбур кардааст, ки Тоҷикистонро тарк ё корашонро бас кунанд. Дар натиҷа, онҳое, ки дар кишвар мондаанд, дар вазъияти бисёр осебпазир қарор гирифтаанд.
Ба назари IPHR, дигаргунии сиёсӣ дар ҷаҳон ва коста шудани пойбандии ҷомеаи байнулмилалӣ ба ҳуқуқи инсону волоияти қонун вазъро боз ҳам печидатар кард.
Коҳиши маблағгузории ҷомеаи шаҳрвандӣ, ҳамлаи густурдаи Русия ба Украина, нуфузи беш аз ҳадди Чин ва коҳиши фишори хориҷӣ ба мақомот барои иҷрои уҳдадориҳои онҳо дар бахши ҳуқуқи инсон аз таъсирҳои дигар ба кори ҳомиёни ҳуқуқ дар Тоҷикистон будааст.
Бо ин вуҷуд, ба навиштаи гузоришгарон, то ҳол дар Тоҷикистон ҳомиёни ҳуқуқ дар бахши ёриҳои ҳуқуқӣ ба мардум, назорат ва сабти поймоли ҳуқуқи инсон ва ҳамкорӣ бо ниҳодҳои байнулмилалӣ фаъоланд, вале пуштибонии кофиву доимӣ ва устувории молӣ надоранд.
Ҳамкории Байнулмилалӣ барои Ҳуқуқи Инсон (International Partnership for Human Rights) созмони мустақил ва ғайриҳукуматӣ аст, ки соли 2008 дар Брюссел таъсис ёфтааст.
Пизишкиён гуфт, омодаи гуфтугӯянд, аммо "забони зӯр"-ро намепазиранд
Масъуд Пизишкиён, раисҷумҳури Эрон, гуфт, ки Ҷумҳурии Исломӣ “террорист нест”, аз фанноварии сулҳомези ҳастаӣ даст намекашад ва ҳушдорҳои президент Доналд Трампро баёнгари “хӯйи зӯргӯӣ”-и Амрико донист.
Вай ин изҳоротро рӯзи 23-юми сентябр дар суханронии худ дар Маҷмаи умумии Созмони Милали Муттаҳид дар Ню-Йорк баён кард.
Пизишкиён мустақим ба суханони як рӯз пеши раисҷумҳури Амрико вокуниш нишон дод, ки таъкид карда буд Вашингтон иҷоза намедиҳад Эрон ба силоҳи ҳастаӣ даст ёбад ва Теҳронро дар сурати талош барои эҳёи таъсисоти ҳастаии худ ба ҳамлаи дубора таҳдид кард.
Раисҷумҳури Эрон гуфт, ҳукуматаш омодаи гуфтугӯст, аммо “забони зӯр”-ро намепазирад. Ӯ афзуд, Ҷумҳурии Исломӣ ба дунболи силоҳи ҳастаӣ нест, вале инҳисори дониши ҳастаиро дар дасти чанд кишвар намепазирад ва ва ҳам қабул надорад, ки аз дониши ҳастаӣ маҳрум бошад.
Парвандаи ҳастаии Ҷумҳурии Исломӣ солҳо боз ба мавзӯи низоъ миёни Ғарб ва Эрон табдил шудааст. Доналд Трамп, раисҷумҳури Амрико, борҳо дар моҳҳои пас аз ҷанг гуфтааст, пешгирӣ аз дастёбии Эрон ба силоҳи ҳастаӣ сабаби асосии вуруди ӯ ба ҷанг бо ҳукумати Теҳрон буд. Дар муқобил, мақомҳои олирутбаи Ҷумҳурии Исломӣ ҳамвора мегӯянд, ки дар пайи силоҳи ҳастаӣ нестанд.
Пизишкиён суханони худро дар Маҷмаи умумии Созмони Милал бо вокуниш ба гуфтаҳои пешини Доналд Трамп, ки Ҷумҳурии Исломиро “террорист” хонда буд, оғоз кард ва гуфт, “мо қурбонии террористем.”
Ӯ ба кушта шудани раҳбари пешини Ҷумҳурии Исломӣ дар ҳамлаҳои муштараки Амрико ва Исроил дар моҳи феварли соли 2026 ва низ ҳамлаҳо ба мадрасаи Миноб ва варзишгоҳи Ломирд, ки Ҷумҳурии Исломӣ масъулияти онҳоро бар дӯши Иёлоти Муттаҳида мегузорад, ишора кард ва афзуд: “Мо аз худ дифоъ мекунем. Террорист нестем.”
Масъуд Пизишкиён Амрико ва Исроилро ба далели он чи “ҳамла ба зербунёдҳои Эрон” номид ва ҳам ба далели куштани “ғайринизомиён” накӯҳиш кард ва иддао кард, ки “мо мардумро назадем”.
Доналд Трамп рӯзи 22-юми сентябр дар суханронияш дар Маҷмаи умумии Созмони Милал режими исломиро дар Эрон танқид кард, ки соли гузашта 72 ҳазор шаҳрванди худашро нобуд кардааст. Ӯ гуфт, “тасаввур кунед, агар ин режими палид имкон меёфт пушти сипари ҳастаӣ пинҳон шуда ҳамлаҳои террористии азимро анҷом бидиҳад, чӣ мешуд.”